آییننامه اجرای قانون مطبوعات مصوب سوم دی ماه ۱۳۲۱ مصوب ۱۳۲۱/۱۰/۱۴
ماده ۱ - طبق ماده اول قانون مطبوعات مصوب سوم دی ماه ۱۳۲۱ هیچکس حق ندارد خود را صاحب امتیاز یا مدیر یا سردبیر روزنامه یا مجلهای معرفی کند که پیش از تاریخ سوم دی ماه ۱۳۲۱ در تهران یا در شهرستانها منتشر میشده یا مجاز بوده است که منتشر شود مگر اینکه یکی از این سمتها را طبق مقررات این آییننامه از این به بعد تحصیل نماید.
ماده ۲ - صاحب امتیاز و مدیر و سردبیر ممکن است شخص واحد و یا اشخاص جداگانه باشند. در هر صورت باید شخص واحد یا اشخاص مختلف بودن آنها در تقاضانامه و در امتیازنامه قید گردد و هرگونه تبدیل و تغییر در مورد آنها موکول به اجازه و تصویب شورای عالی فرهنگ است.
از حیث شایستگی اخلاقی و سرمایه علمی و تمکن مالی دارای شرایط زیر باشد.
تبصره - وزارتخانهها و موسسات دولتی در صورتی که بخواهند نشریه مرتبی داشته باشند باید یک مدیر و یک سردبیر واجد شرایط معرفی کنند.
ماده ۳ - صاحب امتیاز یا مدیر یا سردبیر روزنامه یا مجله یا هر نوع نشریه مرتب دیگر باید علاوه بر تابعیت ایران و داشتن لااقل ۳۰ سال و محکوم نبودن به جنحه و جنایت از حیث شایستگی اخلاقی و سرمایه علمی و تمکن مالی دارای شرایط زیر باشد.
الف - شایستگی اخلاق
ماده ۴ - صاحب امتیاز یا مدیر یا سردبیر روزنامه و مجله و هر نوع نشریه مرتب باید دارای سوء شهرت نبوده و از رذائل تقلب و کلاهبرداری و سابقه به اعمال خلاف وطنپرستی و هر نوع رفتار زائلکننده شرافت مبرا باشد.
ب - سرمایه علمی
ماده ۵ - تقاضاکننده امتیاز روزنامه یا مجله یا هرگونه نشریه مرتب باید دارای گواهینامه دوره دوم متوسطه بوده یا از عهده امتحان مواد زیر برآید.
۱- زبان و ادبیات فارسی در حدود سال ۶ متوسطه ادبی.
۲- تاریخ و جغرافیای ایران در حدود سه سال اول متوسطه.
۳- تاریخ و جغرافیای مختصر عالم
ماده ۶ - مدیر و سردبیر هر کدام باید دارای دانشنامه لیسانس یا معادل آن در ادبیات یا حقوق یا فلسفه و علوم اجتماعی یا دارای دانشنامه دکتری بوده یا از عهده امتحانی برآید که مواد آن عبارت خواهد بود از تاریخ و جغرافیا و کلیات فلسفه و یک زبان خارجه و تاریخ ادبیات ایران و قرائت متون فارسی در حدود برنامه دانشکده ادبیات و نوشتن یک مقاله اجتماعی و یک مقاله ادبی قابل قبول در حضور هیات ممتحنه. در مورد روزنامهها و مجلات فنی داشتن گواهینامه متوسطه کامل ادبی یا گذراندن امتحانی در حدود آن و داشتن دانشنامه لیسانس در آن فن یا گذراندن امتحان در حدود آن.
ماده ۷ - کسانی که به فضل و دانش مشهور هستند و از خود تا این تاریخ تالیفاتی دارند که به طبع رسیده میتوانند تالیفات خود را به شورای عالی فرهنگ عرضه داشته تقاضای معافیت از رعایت مواد ۵ و ۷ این آییننامه بنمایند. هیات رسیدگی نظر خود را در این خصوص به شورای عالی فرهنگ اطلاع خواهد داد و رای شورا قاطع خواهد بود.
تبصره ماده ۷ آیین نامه قانون مطبوعات(الحاقی ۱۳۲۱/۱۲/۱۲): کسانی که قبل از قانون مطبوعات مصوب سوم دیماه مقالات سودمندی در مجله یا روزنامه که صاحب امتیاز آن بوده اند در یکی از شهرستانها منتشر کرده باشند نیز میتوانند تقاضای معافیت از رعایت مواد ۵و۶ این آیین نامه را بنمایند به شرط آنکه مجله یا روزنامه مزبور تا آذر ماه ۱۳۲۱ دائر بوده باشد اداره فرهنگ شهرستان نطنز شورای فرهنگ محل را در صورتی که شورا در محل نباشد نظر خود را به شورای عالی فرهنگ خواهد فرستاد و رای این شورا قاطع خواهد بود.
کسانی که به طریق مذکور در این تبصره صاحب امتیاز یا مدیر و سردبیر شناخته شوند چنانچه بعداً بخواهند یکی از این سمت ها را در روزنامه یا مجله ای که در تهران منتشر میشود حائز گردند رعایت مواد ۵و۶ این آیین نامه درباره آنها نیز الزامی خواهد بود.
ج - توانائی مالی
ماده ۸ - تقاضاکننده امتیاز مکلف است در ضمن تقاضا توانائی مالی خود را به قرار زیر تضمین کند:
۱- برای نشر روزنامه مخارج ۳۰ شماره به فرض اینکه هر شماره دوهزار نسخه چاپ شود.
۲- برای نشر مجله مخارج ۶ شماره به فرض اینکه هر شماره ۵۰۰ نسخه چاپ شود.
ماده ۹ - هرکس تقاضای امتیاز روزنامه یا مجله میکند یا کسی را به سمت مدیری یا سردبیری نشریه خود معرفی مینماید باید تقاضانامه به ضمیمه مدارک زیر:
۱- دو قطعه عکس.
۲- دو رونوشت گواهی شده شناسنامه.
۳- گواهینامه نداشتن پیشینه بد.
۴ - مدارک اعتبار بانکی که توانائی مالی تقاضاکننده را برساند (در مورد تقاضای امتیاز)
۵ - مدارک علمی و غیره (در صورتی که داشته باشد)
در تهران به اداره کل نگارش وزارت فرهنگ و در شهرستانها به اداره فرهنگ محل تسلیم نموده رسید دریافت دارد.
تبصره - تمام تقاضاهائی که تا این تاریخ به وزارت فرهنگ فرستاده شده خالی از اعتبار است و تقاضاها باید با رعایت مواد این آییننامه تجدید شود.
ماده ۱۰ - تقاضاکننده امتیاز باید در تقاضانامه خود قید کند که روزنامه یا مجلهاش در کدام شهر منتشر خواهد شد امتیاز یا اجازه مدیری و سردبیری که از طرف شورایعالی فرهنگ صادر میشود فقط برای همان شهر و همان روزنامه یا مجله مورد تقاضا معتبر خواهد بود.
ماده ۱۱ - پرونده حاوی تقاضانامه و مدارک ضمیمه آن از طرف اداره کل نگارش به هیات رسیدگی مذکور در ماده ۱۴ فرستاده میشود و آن هیات برای تحقیق و رسیدگی و اظهارنظر منتهی ده روز مهلت خواهند داشت.
ماده ۱۲ - برای تشخیص شایستگی اخلاقی و معلومات و توانائی مالی تقاضاکنندگان که در موارد ۴ تا ۱۲ مقرر شده است در تهران هر دو ماه یک مرتبه در هفته اول ماه شورای عالی فرهنگ دو تن از کارمندان خود و یک تن از استادان دانشگاه انتخاب مینماید و آنها با رئیس یا نماینده اداره کل تبلیغات و انتشارات و رئیس اداره کل نگارش وزارت فرهنگ هیئتی را به نام هیات رسیدگی تشکیل خواهند داد.
هیات رسیدگی میتواند در هر مورد میتواند در هر مورد که مقتضی بداند دو یا چهار نفر از کارشناسان و دانشمندان را نیز به خود ضمیمه نماید عده اعضای هیات همیشه باید فرد باشد.
تبصره ۱ (اصلاحی ۱۳۲۵/۱۰/۰۲)- حقالزحمه عضویت هیات رسیدگی از طرف هیات وزیران معین خواهد شد.
تبصره ۲(الحاقی ۱۳۲۵/۱۰/۰۲)- مراد از دو ثلث و سه ربع از اعضای رسمی مندرج در ماده فوق اعضای حاضر در طهران میباشد.
ماده ۱۳ - نظر هیات رسیدگی اعم از رد یا قبول در جلسه رسمی شورای عالی فرهنگ مطرح گردیده و پس از مطالعه لازم به اکثریت آراء نصف به علاوه یک همه کارمندان رسمی شورایعالی که در این مورد رای مخفی خواهند داد رد یا تایید خواهند شد هرگاه شورایعالی فرهنگ تحقیقات هیات رسیدگی را کافی نداند پرونده تقاضاکننده را فقط برای یک بار برای تجدیدنظر به آن هیات اعاده میدهد و رای قطعی خود را به بعد از وصول نظری که دوباره از طرف هیات رسیدگی اظهار خواهد شد موکول میدارد.
ماده ۱۴ - تقاضاهائی که در شهرستانها به ادارات فرهنگ میرسد در شعب شورایعالی فرهنگ مورد بررسی ابتدائی قرارگرفته و نظر آن شعب در صورتی که مثبت باشد با پرونده کامل تقاضاکننده به تهران فرستاده میشود و در شورایعالی فرهنگ درباره آن به طریق مذکور در ماده ۱۳ رای گرفته خواهد شد چگونگی رسیدگی ابتدائی مذکور فوق طبق آییننامه مصوب شورای عالی فرهنگ خواهد بود.
تبصره - در شهرستانهایی که شعبه شورایعالی فرهنگ نیست اداره فرهنگ تقاضانامه و مدارک ضمیمه آن را عیناًبرای رسیدگی به اداره کل نگارش وزارت فرهنگ خواهد فرستاد.
ماده ۱۵ - تمکن مالی و صلاحیت علمی و اخلاقی صاحب امتیاز و مدیر و سردبیر باید در تمام مدتی که روزنامه یا مجله آنها منتشر میشود باقی و برقرار باشد و با زوال یکی از آنها صلاحیتها امتیاز یا اجازه مدیری یا سردبیری به خودی خود لغو میشود.
در صورت فوت صاحب امتیاز نام آن روزنامه برای ورثه مذکور بلافصل قانونی او محفوظ میماند و امتیاز آن به یکی از آنها یا کسی که از طرف آنها معرفی شود در صورتی که واجد شرایط باشند داده خواهد شد.
ماده ۱۶ - دولت با تحصیل مدارک و دلائلی که زوال یکی از صلاحیتهای صاحب امتیاز یا مدیر یا سردبیری را برساند هر موقع میتواند از شورای فرهنگ تقاضای تجدیدنظر در امتیاز یا اجازه صادره را بنماید.
صاحب امتیاز نیز مکلف است که در صورت زوال صلاحیت مدیر یا سردبیر نشریه خود مراتب را به شورایعالی فرهنگ اعلام و برای جانشین آنها کسب اجازه نماید.
ماده ۱۷ - امتیاز روزنامهها و مجلاتی را که تاکنون منتشر میشدهاند از این تاریخ تا مدت ۵ سال فقط دارندگان سابق آنها و یا کسانی که از طرف آنها ماذون میباشند میتوانند به شرط دارابودن صلاحیتهای مندرج در این آییننامه با تصویب شورای عالی فرهنگ تجدید یا تحصیل نمایند.
ماده ۱۸ - شورای عالی فرهنگ اسامی نامناسب را رد خواهد کرد.
ماده ۱۹ - مدت اعتبار امتیاز برای انتشار نخستین شماره روزنامه یا مجله یک سال است. چنانچه در این مدت مجله یا روزنامه منتشر نشد امتیاز خود به خود لغو میشود.
ماده ۲۰ - صاحب امتیاز و مدیر و سردبیر روزنامه یا مجله در مورد جرائم مطبوعاتی و موارد مندرج در ماده دوم قانون مطبوعات مصوب سوم دی ماه ۱۳۲۱ مسئولیت مشترک دارند.
آییننامه فوق مشتمل بر ۲۰ ماده که شورایعالی فرهنگ تنظیم و پیشنهاد نموده در جلسه چهاردهم دیماه ۱۳۲۱ به تصویب هیات وزیران رسیده و مقرر گردید فوری به موقع اجرا گذارده شود.