آییننامه مالی دانشگاهها مصوب ۱۳۶۳/۰۳/۳۰
هیات وزیران در جلسه مورخ ۳۰/ ۳/ ۱۳۶۳ بنا به پیشنهاد وزارت فرهنگ و آموزش عالی و به استناد ماده ۲۲ قانون تاسیس دانشگاه بینالمللی اسلامی ایران مصوب ۱۹/ ۱۰/ ۱۳۶۲ مجلس شورای اسلامی، آییننامه مالی دانشگاهها را به شرح زیر تصویب نمودند:
فصل اول - تعاریف
ماده ۱- دانشگاه در این آییننامه عبارت از کلیه موسسات آموزش عالی مستقلی است که بر اساس قوانین و یا مقررات وزارت فرهنگ و آموزش عالی تشکیل شده یا بشود.
ماده ۲- سال مالی از اول فروردین هر سال شروع و در روز آخر اسفندماه همان سال پایان مییابد.
ماده ۳- مدیر امور مالی دانشگاه مسئول مالی دانشگاه میباشد که پس از تایید وزارت امور اقتصادی و دارائی توسط رئیس دانشگاه منصوب و تحت نظرمعاون اداری و مالی دانشگاه برای اداره امور حسابداری دانشگاه و نگاهداری حساب، حفظ اسناد و دفاتر مربوط و تحویل و تحول و نگاهداری وجوه و نقدینههای دولتی و سپردهها و اوراق بهادار انجام وظیفه مینماید.
ماده ۴- بودجه دانشگاه برنامه مالی دانشگاه است که برای یک سال مالی تهیه و حاوی پیشبینی درآمدها و سایر منابع تامین اعتبار برآورد هزینهها برای انجام عملیاتی که منجر به وصول به هدفهای دولت میشود، بوده و از سه قسمت تشکیل میشود.
۱ - بودجه جاری شامل چهار فصل هزینه به تفکیک برنامه و مواد هزینه به شرح زیر:
-فصل اول - هزینههای پرسنلی
-فصل دوم - هزینههای اداری
-فصل سوم - هزینههای سرمایهای
-فصل چهارم - پرداختهای انتقالی
۲ - بودجه سرمایهگذاری ثابت برای اجرای پروژهها و طرحهای عمرانی
۳ - بودجه اختصاصی شامل کلیه درآمدهائی که دانشگاه بنا بر مجوزهای قانونی کسب و مجاز به هزینه کردن آن میباشد.
ماده ۵- درآمد اختصاصی دانشگاه عبارت است از کلیه درآمدهای دانشگاه که در یک سال مالی در اثر ارائه خدمات، تحقیقات و فروش محصولات حاصل میگردد.
ماده ۶- اعتبار عبارت از مبلغی است که برای مصرف یا مصارف معین در بودجه مربوط به تصویب میرسد.
ماده ۷- تشخیص عبارتست از تعیین و انتخاب کالا، خدمات و سایر پرداختها که تحصیل یا انجام آنها برای نیل به هدفهای دانشگاه ضروری است.
ماده ۸- تامین اعتبار عبارتست از تخصیص تمام یا قسمتی از اعتبار برای هزینه معین.
ماده ۹- تعهد عبارتست از الزاماتی بر ذمه دانشگاه ناشی از:
الف - تحویل کالا یا انجام خدمت.
ب - اجرای قراردادهائیکه با رعایت قوانین و مقررات منعقد میشود.
ج - اجرا و پرداخت هزینه های احکام صادر شده از مراجع قانونی و ذیصلاحیت.
د- پیوستن به قراردادهای بینالمللی و عضویت در سازمانها یا مجامع بینالمللی با اجازه قانونی.
ماده ۱۰- درخواست وجه، سندی است که مدیر امور مالی دانشگاه برای انجام هزینهها از محل اعتبارات بودجه دانشگاه به عهده خزانه در وجه حساب دانشگاه صادر میکند.
ماده ۱۱- هزینه عبارتست از پرداخت هائیکه به ذینفع در قبال انجام تعهد و یا به عنوان کمک یا اعانه و یا هر عنوان دیگری که در بودجه عمومی دولت منظورشده است، صورت میگیرد.
ماده ۱۲- تنخواه گردان حسابداری، عبارتست از وجهی که خزانه از محل اعتبارات مصوب برای انجام بعضی از هزینههای سال جاری و تعهدات قابل پرداخت سالهای قبل در اختیار مدیر امور مالی قرار میدهد تا در قبال هزینهها پرداخت نموده و با صدور درخواست وجه مجدداً دریافت گردد.
ماده ۱۳- تنخواهگردان پرداخت، عبارتست از وجهی که از محل تنخواهگردان حسابداری از طرف مدیر امور مالی برای انجام پارهای از هزینهها در اختیارجمعدار قرار میگیرد تا به تدریج که هزینههای مربوط انجام میشود اسناد هزینه تحویل و مجدداً وجه دریافت دارند.
ماده ۱۴- پیشپرداخت، عبارتست از پرداختی که از اعتبارات مربوط طبق احکام و مقررات و قراردادها و بر اساس آییننامهای که به تصویب وزارت فرهنگ و آموزش عالی میرسد پیش از انجام تعهد صورت میگیرد.
ماده ۱۵- علیالحساب عبارتست از پرداختی که به منظور ادای قسمتی از تعهد صورت میگیرد.
ماده ۱۶- جمعدار، با پیشنهاد مدیر امور مالی، تایید معاونت اداری و مالی و حکم رئیس دانشگاه منصوب و مسئولیت تحویل و تحول و نگاهداری وجوه ونقدینهها و سپردهها و اوراق بهادار و اموال دانشگاه کلاً یا بعضاً به عهده او واگذار میشود.
فصل دوم - بودجه
ماده ۱۷- واحد برنامه و بودجه دانشگاه مکلف است بودجه هر سال مالی دانشگاه را بر اساس سیاستهای کلی آموزشی دولت و با توجه به نیازمندیهای دانشگاه و بر اساس خط مشیهای وزارت فرهنگ و آموزش عالی مستند به اطلاعات و مدارک ماخوذه واحدهای تابعه در مهلت مقرر از طرف سازمان برنامه و بودجه و روی فرمهای ارسالی این سازمان به تفکیک فصول هزینه و برنامه تهیه نموده و به ضمیمه گزارش توجیهی تنظیم و پس از امضای رئیس دانشگاه به سازمان برنامه و بودجه و وزارت فرهنگ و آموزش عالی ارسال دارد.
ماده ۱۸- بودجه سالانه اعم از جاری و سرمایهگذاری ثابت پس از تصویب مجلس شورای اسلامی و ابلاغ از طرف نخستوزیر به دستگاههای اجرایی بر اساس شرح فعالیتها و طرحها که بین دانشگاه و سازمان برنامه و بودجه مورد توافق واقع شده در حدود اعتبارات مصوب قابل اجرا خواهد بود.
فصل سوم - هزینه
ماده ۱۹- وجوه اعتبار بودجه دانشگاه بخودی خود برای اشخاص اعم از حقیقی یا حقوقی ایجاد حق نمیکند و استفاده از اعتبارات باید با رعایت مقررات مربوط بخود به عمل آید.
ماده ۲۰- در مورد آن قسمت از هزینههائی که نوعاً انجام آن از یک سال تجاوز میکند و اجازه و خرید خدمت دانشگاه میتواند برای مدت متناسب قراردادهائی که مدت اجرای آن از سال مالی تجاوز میکند منعقد نماید.
دانشگاه مکلف است در بودجه سالانه خود، اعتبارات لازم برای پرداخت تعهدات مربوط را مقدم بر سایر اعتبارات منظور نماید.
تبصره -انواع این هزینهها طبق آییننامهای که به تصویب سازمان برنامه و بودجه و وزارت فرهنگ و آموزش عالی و وزارت امور اقتصادی و دارائی میرسد، تعیین خواهد شد.
ماده ۲۱- کلیات مالی و نگاهداری کلیه حسابهای دانشگاه توسط واحد امور مالی و تحت نظر مدیر امور مالی دانشگاه طبق مقررات مندرج در این آییننامه انجام میشود.
ماده ۲۲- مسئولیت تامین اعتبار به عهده مدیر امور مالی یا مقام مجاز از طرف وی و مسئولیت تشخیص و تعهد، به عهده رئیس دانشگاه یا کسانی است که ازطرف او مجاز به این امور هستند.
ماده ۲۳- اعتبار منظور شده در بودجه فقط تا آخر سال مالی قابل تعهد و پرداخت است. هر مقدار از اعتبار که تا آخر سال مالی مربوط، تعهد شده ولی پرداخت نشده باشد از محل اعتبار خاصی که در بودجه سال بعد دانشگاه بدین منظور تامین میشود، پرداخت خواهد شد.
تبصره - بهای کالا یا خدمات موضوع قراردادهائی که طبق مقررات منعقد و از محل اعتبارات مصوب تامین شده و به عللی در سال مالی مربوط به مرحله تعهد نرسیده است از اعتبار مذکور در این ماده قابل پرداخت است مشروط بر اینکه تا آخر سال مالی مربوط، صورت و مدارک آن به وزارت امور اقتصادی و دارائی تسلیم شده باشد.
ماده ۲۴- دانشگاه در صورتی میتواند اقدام به افتتاح اعتبار اسنادی نماید که معادل کل مبلغ آن و هزینههای مربوط اعتبار تامین کرده باشد، مگر اینکه به موجب قرارداد تاریخ ورود کالا در سالهای بعد باشد که در این صورت در بودجه سال مربوط باید تامین شود. مبالغی که از بابت افتتاح اعتبار اسنادی قبل از حصول تعهد پرداخت میشود، به عنوان پیش پرداخت محسوب میشود.
ماده ۲۵- اعتبارات مندرج در بودجه دانشگاه تحت عنوان "دیون بلامحل" با موافقت وزارت امور اقتصادی و دارائی برای پرداخت دیون محقق بر ذمه دانشگاه قابل مصرف است.
ماده ۲۶- در مواردی که لازم است قبل از انجام تعهد وجهی پرداخت شود یا در مواردی که تهیه اسناد مثبته قبل از پرداخت میسر نباشد و همچنین در مواردی که پرداخت تمام وجه سند مقدور نباشد میتوان مبالغی به عنوان پیش پرداخت یا علیالحساب با موافقت قبلی رئیس دانشگاه یا مقامات مجاز از طرف ایشان تادیه نمود تا پس از تهیه و تکمیل اسناد مثبته به حساب هزینه قطعی منظور و واریز گردد.
ماده ۲۷- پرداخت کمک و یا اعانه به افراد و موسسات غیردولتی که از محل اعتباراتی که به این عناوین یا نظایر آنها در بودجه دانشگاه منظور میشود مشروط بر آن است که به تشخیص دانشگاه فعالیت فرد یا موسسه ذینفع در جهت اهداف دانشگاه باشد. اینگونه پرداختها با اخذ رسید دریافت کننده به حساب هزینه قطعی منظور خواهد شد.
ماده ۲۸- برای انجام هزینه و عملیات دریافت و پرداخت دانشگاه صدور سند حسابداری ضرورت دارد. این اسناد ممکن است در انواع مختلف مانند سندهزینه، سند پیش پرداخت و سند دریافت و غیره تهیه شود.
هنگام پرداخت نکات زیر باید ملحوظ گردد:
الف - سند هزینه دارای امضاهای مدیر امور مالی و رئیس دانشگاه و یا مقامات مجاز از طرف آنها باشد.
ب - کلیه مدارک مربوط ضمیمه سند باشد.
ج - محاسبات سند صحیح باشد.
ماده ۲۹- کلیه اسناد هزینه با ذکر تاریخ و شماره تنظیم سند در دفاتر مربوط ثبت خواهد شد.
ماده ۳۰- پرداختهای نقدی با احراز هویت گیرنده و اخذ امضا یا اثر انگشت گیرنده وجه صورت میپذیرد.
ماده ۳۱- کلیه پرداختها پس از تایید مدیر امور مالی با امضای اسناد هزینه قابل پرداخت است.
تبصره -مدیر امور مالی میتواند متناسب با حجم کارهای واحدهای زیر پوشش بخشی یا تمامی اختیارت خود را بافراد صلاحیتدار دیگر تفویض نماید.
ماده ۳۲-در صورتی که مدیر امور مالی تشخیص دهد که پرداخت وجهی مخالف مقررات است مراتب را کتباً بانضمام مدارک مربوط به رئیس دانشگاه اعلام میکند.
هر گاه رئیس دانشگاه، مسئولیت امور را کتباً به عهده بگیرد، وجه پرداخت و مدیر امور مالی مکلف است موضوع را کتباً به وزارت فرهنگ و آموزش عالی و وزارت امور اقتصادی و دارائی گزارش کند.
ماده ۳۳-اسناد هزینه باید مدارک زیر را به ضمیمه داشته باشد.
الف - در مورد اسناد خرید
درخواست خرید تایید شده، مدارک مناقصه یا برگ استعلام بها یا مجوز ترک مناقصه، فاکتور فروشنده و رسید انبار با گواهی تحویل گیرنده مجاز دایر بر وصول کالا و دستور پرداخت.
ب - در مورد کالاهای وارداتی
اعلامیه فروش از بانک برای مبلغ اصلی و هزینههای متعلقه به مدارک مندرج در بند الف اضافه شود.
ج - در مورد خرید ماشینآلات و وسائط نقلیه و نظائر آن
رونوشت مدارک انتقال یا سند مالکیت (در مورد زمین و ساختمان) به مدارک فوق اضافه گردد.
د - در مورد خدمات قراردادی
اجازه پرداخت، شماره قرارداد و گواهی انجام کار و گواهی بانک دایر بر واریز وجه به حساب ذینفع.
ه- - در مورد اسناد حقوق و دستمزد
لیست حقوق گواهی شده توسط معاونت اداری و مالی، صورت مغایرت لیست حقوق با پرداختی ماه قبل، رونوشت با شماره احکام مربوط به تغییرات لیست حقوقی.
تبصره - در موارد استثنائی صورتجلسه خرید حداکثر تا میزان یک دوم نصاب معاملات جزئی را پس از تصویب کمیسیون معاملات و تایید رئیس دانشگاه میتوان جانشین فاکتور فروش نمود.
ماده ۳۴- کلیه حسابهای بانکی دانشگاه از طرف خزانه در بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران یا شعب بانک ملی ایران افتتاح خواهد شد استفاده از حسابهای مزبور حداقل با دو امضا مجاز که یکی از آنها امضای مدیر امور مالی دانشگاه است خواهد بود.
ماده ۳۵- در صورتی که بر اثر گواهی خلاف واقع مدیر امور مالی نسبت به تامین اعتبار یا بر اثر اقدام یا دستور رئیس دانشگاه یا مقامات مجاز از طرف آنان زائد بر اعتبار و یا بر خلاف قانون دینی بر ذمه دولت ایجاد شود یا پرداختی مغایر با مفاد این آییننامه صورت پذیرد، با مدیر امور مالی یا اقدام کننده و یا دستور دهنده حسب مورد به موجب رای مرجع صالح و به استناد ماده ۸۵ قانون محاسبات عمومی عمل خواهد شد.
فصل چهارم - انبار و اموال
ماده ۳۶- حفظ و حراست از اموال غیر منقول با دانشگاه و واحدهای تابعه میباشد. واگذاری حق استفاده از اموال مذکور با پیشنهاد وزارت فرهنگ و آموزشعالی و بر اساس مقررات مربوط امکانپذیر خواهد بود.
ماده ۳۷- مسئولیت حفظ اموال منقول دانشگاه و همچنین نگهداری آنها به عهده دانشگاه بوده و از نظر مقررات تابع آییننامه اموال دولتی میباشند.
ماده ۳۸- برای هر نوع لوازم، مواد، ابزار و وسائل یدکی که در انبارها وجود دارد یک کارت موجودی انبار توسط انباردار مربوط تهیه و نگهداری میشود و کلیه اقلام وارده و صادره (بدون ذکر قیمت) از روی برگ رسید انبار و برگ حواله انبار در آن ثبت میگردد.
ماده ۳۹- کارت موجودی انبار به طور دائمی باید توسط افرادی غیر از انباردار و متصدی ثبت کارت حسابداری انبار، به تعیین رئیس دانشگاه از یک طرف با موجودی انبار و از طرف دیگر با کارت حسابداری انبار مقابله شود و هر نوع مغایرت و اختلاف به رئیس دانشگاه و مدیر امور مالی گزارش گردد.
ماده ۴۰- انباردارها و جمعداران مسئول جبران خسارت و کسری انبار و اموال که ناشی از اهمال یا تقصیر آنها باشد، خواهند بود.
ماده ۴۱- اموال هر واحد حداقل هر سه ماه یکبار باید توسط واحد اموال با لیست مربوط به آن واحد مطابقت داده و نتیجه به مدیر امور مالی گزارش گردد.
ماده ۴۲- نقل و انتقال، خروج از رده و سایر فعل و انفعالات مربوط به اموال طبق قوانین و مقررات عمومی دولت امکانپذیر است.
ماده ۴۳- در موارد استثنائی و مواردی که در این آییننامه پیشبینی نشده باشد، نظر مشترک وزارت فرهنگ و آموزش عالی و وزارت امور اقتصادی و دارائی ملاک عمل خواهد بود.
ماده ۴۴- اعتبارات مربوط به تحقیقات بر اساس آییننامههای مربوط به هزینه گرفته میشود و از شمول این آییننامه خارج است.
میرحسین موسوی - نخستوزیر