آیین نامه اجرایی آموزشگاههای تعلیم رانندگی مصوب ۱۳۶۲/۰۱/۲۱

هیات وزیران در جلسه مورخ ۱۳۶۲/۱/۲۱ بنا به پیشنهاد شماره ۱۷۵۰/۶/۲۴۶ مورخ ۱۳۶۱/۸/۲۷ وزارت کشور، آیین‌نامه اجرایی آموزشگاههای تعلیم رانندگی را به شرح زیر تصویب نمودند:

فصل اول - تعاریف

ماده ۱ - اصطلاحات و جملاتی که در آیین نامه به کار برده شده دارای معانی زیر می‌باشد.

۱ - آموزشگاه تعلیم رانندگی - موسسه ای است که بر اساس مقررات این آییننامه تاسیس و از متقاضیان ثبت نام نموده و آموزشهای رانندگی را در محلهای تعیین شده به آنان تعلیم می دهد.

۲ - موسس آموزشگاه تعلیم رانندگی - شخص حقیقی یا حقوقی است که منحصراً به منظور تعلیم رانندگی پروانه اخذ نموده است.

تبصره - موسس می‌تواند مدیریت آموزشگاه را هم به عهده بگیرد.

۳ - مدیر آموزشگاه تعلیم رانندگی - شخصی است که برای اداره امور داخلی آموزشگاه تعیین می‌شود.

۴ - مربی آموزشگاه تعلیم رانندگی - شخصی است که به هنرآموزان عملی و آموزش فنی و تئوری تعلیم می دهد.

۵ - هنرآموز - کسی که برای فرا گرفتن فن رانندگی در آموزشگاه تعلیم رانندگی ثبت نام می نماید.

۶ - اتومبیل تعلیماتی - اتومبیلی است که دارای علائم مشخصه، مندرج در این آییننامه بوده و به وسیله آن به هنرآموزان آموزشگاه تعلیم رانندگی آموزش داده می‌شود.

فصل دوم - نوع و شرایط آموزشگاههای تعلیم رانندگی

ماده ۲ - آموزشگاه تعلیم رانندگی درجه یک باید دارای تجهیزات زیر باشد:

۱ - حداقل پانصد متر مربع زمین محصور و اسفالته جهت پارکینگ اتومبیلهای آموزشگاه با در ورود و خروج مناسب اتومبیل و احداث تاسیسات زیر:
الف - کلاس آموزش آییننامه راهنمائی و رانندگی.
ب - کلاس آموزش فنی مجهز به قطعات منفصله اتومبیل (موتور - گیربکس - دیفرانسیل و غیره).
ج - دفتر کار مناسب
د - دستشویی و توالت

۲ - محلی برای آموزش تپه که به نظر افسر کاردان فنی مناسب تشخیص داده شده و حسب مورد از طرف مالک یا اهالی یا سایر مراجع ذینفع مورد اعتراض نباشد.

۳ - حداقل ده دستگاه اتومبیل سواری تعلیماتی که بیش از ۵ سال از مدل سال عقبتر نباشد و ۵ دستگاه کامیون با ظرفیت بارگیری حداقل ۵ تُن و شش دنده یا اتوبوس تعلیماتی که بیشتر از ۷ سال از مدل سال عقبتر نباشد در تهران، و در سایر استانها و شهرستانها تعداد وسایط نقلیه مذکور با نظر هیئتی به انتخاب رئیس شهربانی استان در مرکز استان تعیین می‌گردد که در هر حال از سه دستگاه سواری و دو دستگاه کامیون یا اتوبوس کمتر نخواهد بود.

تبصره - در بخشها پروانه تاسیس آموزشگاه رانندگی درجه یک داده نمی شود.

ماده ۳ - آموزشگاههای تعلیم رانندگی درجه ۲ باید دارای تاسیسات و تجهیزات زیر باشد:

۱ - در شهرها چهارصد مترمربع و در بخشها سیصد مترمربع زمین محصور و آسفالته جهت احداث تاسیسات و پارکینگ اتومبیلهای آموزشگاه با در ورود و‌خروج مناسب برای اتومبیل.

۲ - شرایط مندرج در قسمتهای الف، ج و د بند ۱ ماده ۲

۳ - در تهران ۱۰ دستگاه اتومبیل سواری تعلیماتی که بیشتر از ۵ سال از مدل سال عقبتر نباشد و در سایر استانها و شهرستانها و بخشها این تعداد با نظر هیات مذکور در بند ۳ ماده ۲ تعیین می‌شود به طوریکه از سه دستگاه اتومبیل سواری کمتر نباشد.

ماده ۴ - شرایط موسس و مدیر آموزشگاه

۱ - حداقل سن ۲۵ سال تمام و متاهل باشد.

۲ - عدم پیشینه کیفری و دارا بودن حُسن شهرت به تایید مقامات شهربانی.

۳ - عدم ابتلاء به بیماریهای مسری و عدم اعتیاد به مواد مخدر و الکل به گواهی پزشک معرفی شده از سوی شهربانی.

۴ - لزوم اشتغال منحصر و تمام وقت مدیر برای اداره امور آموزشگاه.

۵ - حداقل دیپلم متوسطه برای مدیر و پنجم ابتدائی برای موسس در صورتی که شخص حقیقی باشد.

۶ - دارا بودن گواهینامه پایه یکم برای مدیر یا موسس آموزشگاه درجه یک (در صورتی که شخص حقیقی باشد) و گواهینامه پایه دوم برای مدیر و موسس آموزشگاه درجه دوم.

ماده ۵ - اتومبیلهای تعلیماتی باید دارای تجهیزات و مدارک لازم مشخصه زیر باشد:

۱ - دو کلاج و دو ترمز و دو آیینه در داخل اتومبیل

۲ (منسوخ ۱۳۹۹/۰۲/۳۱)- بیمه شخص ثالث

۳ - برگ معاینه معتبر

۴ - قید نام آموزشگاه در دو طرف بدنه اتومبیل.

۵ - اطراف اتومبیل (روی در و گلگیر) بعرض ۲۰ سانتیمتر با نوار سیاه و سفید (شطرنجی) مشخص گردد.

۶ - نصب عمودی تابلو آموزشگاه با زمینه زرد روی سقف اتومبیل.

۷ - نصب تابلویی به شکل مثلث متساوی الاضلاع با زمینه قرمز روی سپرهای جلو و عقب اتومبیل که روی آن عبارت (احتیاط - تحت تعلیم) نوشته شده باشد.

۸ - حداقل موتور اتومبیل چهار سیلندر.

تبصره - شهربانی مراکز استان و راهنمایی تهران می‌توانند از مالکین اتومبیلهای تعلیماتی بخواهند اتومبیلهای خود را به رنگهای مشخص و یکنواخت درآورند.

ماده ۶ - شرایط مربی تعلیم رانندگی:

۱ - حداقل سن به ترتیب برای آموزش هنرآموزان پایه یکم و دوم ۲۶ و ۲۳ سال تمام.

۲ - گذشت حداقل دو سال از تاریخ صدور گواهینامه پایه یکم و پایه دوم.

۳ - عدم سوء پیشینه کیفری و دارا بودن حُسن شهرت به تایید مقامات شهربانی.

۴ - تاهل.

۵ - سواد خواندن و نوشتن.

۶ - گواهینامه مخصوص مربی ها برای تعلیم هر نوع وسیله نقلیه.

۷ - عدم ابتلاء به امراض مسری و عدم اعتیاد به مواد مخدر و الکل و عدم هرگونه نقص عضو بگواهی پزشک معتمد شهربانی.

تبصره ۱ - رعایت بند ۱ و ۲ و ۵ برای مربیان آییننامه فنی، الزامی نبوده، لکن میزان اطلاعات آنها باید مورد تایید موسس و مدیر آموزشگاه باشد.

تبصره ۲ - آموزش هنرآموزان زن، باید توسط مربیان زن انجام گیرد.

ماده ۷ - راهنمائی و رانندگی با اخذ مدارک لازم (عکس، فتوکپی شناسنامه و اصل گواهینامه رانندگی و معرفینامه آموزشگاه و غیره) کارت مخصوص برای مربی صادر مینماید که اعتبار آن ۳ سال بوده و قابل تمدید است و مربی باید هنگام تعلیم آن را همراه داشته باشد.

تبصره - مربیانی که فعلاً مشغول به کار هستند باید از تاریخ تصویب تحت شرایط این آیین‌نامه ظرف مدت شش ماه کارت مربیگری اخذ نمایند.

ماده ۸ - شرایط صدور پروانه آموزشگاههای تعلیم رانندگی:

۱ - مراجعه موسس به نزدیکترین واحد راهنمائی و رانندگی که دارای کاردان فنی باشد و کسب موافقت کتبی مقامات انتظامی و راهنمائی و شهرداری برای ایجاد آموزشگاه در محل مورد نظر.

۲ - تاسیس آموزشگاه و اخذ پروانه ظرف مدت ۹ ماه از تاریخ اعلام موافقت کتبی مقامات مذکور در بند ۱، این مهلت فقط سه ماه قابل تمدید است.

۳ - مالکیت یا اجاره نامه یا واگذاری رسمی مکان آموزشگاه و مالکیت حداقل تعداد اتومبیلهای لازم برای آموزشگاه مندرج در این آییننامه به نام موسس باشد.

۴ - معرفی مدیری که واجد شرایط مربوطه باشد (مسئولیت مدیریت آموزشگاه در غیاب مدیر به عهده موسس می‌باشد.)

۵ - تسلیم اصل اسناد محل آموزشگاه و اتومبیلها به راهنمائی و رانندگی محل.

۶ - معرفی اتومبیلهای تعلیماتی که بیمه شده باشد.

۷ - معرفی مربیان آموزشگاه که حائز شرایط مندرج در ماده ۶ بوده و به استخدام آموزشگاه درآمده باشد.

ماده ۹ - راهنمایی و رانندگی موظف است در صورت موافقت قبلی با ایجاد آموزشگاه در محل مورد نظر، مدارک مذکور در ماده ۶ را اخذ و پس از مشاهده محل آموزشگاه و اتومبیلهای تعلیماتی و مدارک مدیر آموزشگاه و مربیان معرفی شده پروانه صادر و در صورت وجود نقص، تذکرات لازم را برای رفع آن کتباً اعلام نمایند.

تبصره ۱ - تاسیس آموزشگاههای تعلیم رانندگی متعدد توسط شخص حقیقی و یا حقوقی در نقاط مختلف کشور با رعایت شرایط این آییننامه بلامانع است.

تبصره ۲ - صدور پروانه تاسیس برای آموزشگاههای تعلیم رانندگی دولتی و موسسات وابسته به آن الزامی نبوده لیکن آموزشگاههای مذکور، مکلف به رعایت مواد ۵ و۶ و۱۴ این آییننامه می‌باشند.

ماده ۱۰ - آموزشگاههای تعلیم رانندگی موجود که دارای پروانه میباشند باید ظرف مدت یک سال از تاریخ تصویب این آییننامه وضع خود را با شرایط مندرج در این آییننامه تطبیق داده و پروانه جدید اخذ نمایند، در غیر این صورت از ادامه کار آنان جلوگیری خواهد شد.

ماده ۱۱ - تمدید پروانه آموزشگاههای رانندگی هر سه سال یکبار توسط مرجع صادرکننده و با احراز شرایط مندرج در ماده ۸ انجام می‌گیرد.

ماده ۱۲ - مدیر آموزشگاه موظف است قرارداد منعقده با هنرآموز اعم از ساعتی یا دوره ای را در دو نسخه تنظیم نموده و یکبرگ آن را در دفتر آموزشگاه نگهداری و نسخه دوم را تسلیم هنرآموز نماید. همچنین مکلف است نام و مشخصات هنرآموز را با ذکر ساعت و تاریخ تنظیم و نام مربی در دفتر جداگانه ثبت نماید.

ماده ۱۳ - واگذاری آموزشگاههای تعلیم رانندگی به هر عنوان به اشخاص دیگر با تغییر مکان آنها تابع شرایط این آییننامه بوده و با نظر مرجع صادرکننده پروانه انجام می‌گیرد.

ماده ۱۴ - راهنمائی و رانندگی می‌تواند در شهرها، خیابانهای مخصوصی را برای تعلیم رانندگی ممنوع اعلام نماید.

ماده ۱۵ - تعداد آموزشگاههای تعلیم رانندگی در هر شهرستان در صورت نیاز در سال یکبار در کمیسیونی مرکب از فرماندار و نمایندگان شهربانی و دادگستری و شورای محلی و اداره کار و امور اجتماعی و اتحادیه آموزشگاههای رانندگی (در صورت تاسیس) تعیین می‌گردد.

ماده ۱۶ - نرخ آموزش عملی رانندگی و فنی و آییننامه به ازاء هر ساعت و یا مقطوعاً تا زمان اخذ گواهینامه تحت نظر هیئتی مرکب از نمایندگان استانداری - دادگستری - شهرداری - شهربانی - کمیته امور صنفی - اداره بازرگانی و اتحادیه آموزشگاههای تعلیم رانندگی (در صورت تاسیس) تعیین میگردد.

ماده ۱۷ - تخلف از هر یک از موارد این آییننامه که در قانون اخذ جرایم و سایر ملحقات آن پیش بینی نشده باشد به آموزشگاه مربوطه اعلام می‌گردد تا حداکثر ظرف مدت ۲ ماه نسبت به رفع آن اقدام نماید در غیر این صورت برای بار اول موجب تعطیل آموزشگاه به مدت ۱۵ روز و برای بار دوم به مدت یکماه خواهد بود و در صورت تکرار پروانه آموزشگاه از طرف واحد صادرکننده لغو و از ادامه کار آن جلوگیری به عمل خواهد آمد.

ماده ۱۸ - با توجه به مقررات قانون لغو مالکیت اراضی و آییننامه اجرایی آن به منظور امکان خرید یا واگذاری زمین مورد احتیاج متقاضیان، مراجع ذیربط موجبات قانونی این اقدام را فراهم خواهند نمود.

میرحسین موسوی - نخست وزیر