آیین نامه اجرایی قانون بیمه اجباری مسئولیت مدنی دارندگان وسایل نقلیه موتوری زمینی در مقابل شخص ثالث مصوب ۱۳۴۷/۱۲/۲۸
ماده ۱- در قراردادهای بیمه ای که در اجرای ماده یک قانون بیمه اجباری مسئولیت مدنی دارندگان وسایل نقلیه موتوری زمینی منعقد میگردد باید مسئولیت مدنی دارنده وسیله نقلیه به ترتیب مذکور دراین آیین نامه بیمه شود
ماده ۲- منظور از وسیله نقلیه موتوری زمینی هر نوع وسیله ای است که با قدرت موتوری زمینی یاریل حرکت نماید
ماده ۳- منظور از جبران خسارت بدنی مذکور در ماده یک قانون تامین و جبران هزینه معالجه صدمات بدنی و یا جرح حاصل از حوادث رانندگی و همچنین جبران زیان های نقص عضو از کارافتادگی دائم و مطلق یا نسبی، یا فوت ناشی از حوادث مشمول بیمه برای اشخاص ثالث است
ماده ۴- جبران خسارت مالی عبارتست از تامین و جبران زیان های مستقیمی که در اثر حوادث مشمول بیمه به اموال و اشیاء تحت مالکیت یا تصرف قانونی اشخاص ثالث وارد میشود
ماده ۵- موسسات بیمه داخلی که به عملیات بیمه اجباری مسئولیت مدنی دارندگان وسایل نقلیه موتوری زمینی می پردازند، باید از وزارت اقتصاد پروانه اشتغال به عملیات بیمه موضوع اینآیین نامه را که با رعایت مندرجات ماده یک قانون در مورد احراز صلاحیت صادر خواهد شد دریافت دارندو ملزم به رعایت موارد زیر خواهند بود
الف - بیست و پنج درصد از کلیه عملیات بیمه موضوع قانون بیمه اجباری شخص ثالث (به استثنای بیمه های اتکایی دریافتی) را در مقابل دریافت پنج درصد کارمزد به صورت اتکایی اجباری به شرکت سهامی بیمه ایران واگدار نمایند
ب - ترازنامه جداگانه ای برای این رشته بیمه طبق نمونه ای که شرکت سهامی بیمه ایران تهیه و در اختیار آنها قرار خواهد داد تنظیم نمایند و اندوخته هایی به شرح زیر نگهداری کنند:
۱- اندوخته حق بیمه به میزان ۴۰ درصد حق بیمه هر سال
۲- اندوخته خسارت معوقه به میزان حداکثر خسارت های اعلام شده و تصفیه نشده تا پایان اسفندماه هر سال
تبصره(منسوخ ۱۳۵۰/۱۱/۱۶)- موسسات بیمه اجباری مسئولیت مدنی دارندگان وسیله نقلیه موتوری زمینی میتوانند حداکثر هفت و نیم درصد حق بیمه های وصولی خود از این رشته را به عنوان کارمزد پرداخت کنند.
ماده ۶- در صورت تصادف وسایل نقلیه موتوری زمینی اشخاص مذکور در بندهای الف و ب و ج ماده ۲ قانون بیمه اجباری نسبت به بیمه گر طرف مقابل شخص ثالث محسوب میشوند.
راننده ای که حادثه منحصرا در نتیجه تقصیر او ایجاد شده است ثالث تلقی نمی گیرد ولی در صورت تصادف دو یا چند وسیله نقلیه رانندگان آنها در برابر یکدیگر ثالث تلقی می گردند و خسارت وارد به آنها با توجه به دره مسئولیت و تقصیری که مرتکب شده اند احتساب میشوند
ماده ۷- جبران خسارتهای بدنی با مالی که در اثر محمولات وسایل نقلیه به اشخاص ثالث وارد شود طبق این آیین نامه بر عهده بیمه گر خواهد بود. لکن در هر حال خسارتهای ناشی از عملیات حین بارگیری وباراندازی و خسارتهایی که به خود محمولات وسایل نقلیه وارد شود از تعهدات بیمه گر خارجاست
ماده ۸- در صورتی که راننده وسیله نقلیه مورد بیمه هنگام وقوع حادثه فاقد گواهینامه رانندگی باشد یا گواهی رانندگی او باطل شده یا مطابق مقررات راهنمایی و رانندگی متناسب با نوع وسیله نقلی هنباشد و موجب خسارت اشخاص ثالث گردد بیمه گر حق دارد پس از پرداخت خسارت وارد به اشخاص ثالث به مسئول حادثه مراجعه و خسارتهای پرداخت شده را مسترد دارد
ماده ۹- هر نوع خدعه و تبانی اشخاص ثالث یا ارائه مدارک مجعول که موثر در موضوع باشد درصورت اثبات موجب محرومیت از دریافت خسارت میگردد
ماده ۱۰- حداقل مبلغ بیمه برای جبران خسارتهای بدنی هر نفر در حادثه ۰۰۰ر۰۰۰ر۸۰ ریال و درمورد خسارتهای مالی در هر حادثه ۰۰۰ر۰۰۰ر۲ ریال است. تعهد شرکتهای بیمه در مورد تعداد زیان دیدگان خارج از وسیله نقلیه بیمه شده نامحدود و در مورد سرنشینان آن محدود به ظرفیت مجاز وسیله نقلیه خواهد بود.
ماده ۱۱- تعرفه حق بیمه وسایل نقلیه موتوری زمینی به شرح زیر است:
۱ تعرفه شماره (۱) مربوط به اتومبیلهای سواری شخصی
این تعرفه شامل اتومبیلهای است که مورد استفاده آنها فقط سواری شخصی است. حق بیمه این وسایل برحسب قدرت موتور و طبق جدول زیر محاسبه میشود:
قدرت موتور بر حسب SAE حق بیمه سالانه
تا ۳۴ اسب ۵۰۰ر۷۳ ریال
از ۳۴ اسب تا ۵۰ اسب ۷۰۰ر۹۱ ریال
از ۵۰ اسب تا ۷۰ اسب ۱۰۰ر۱۱۳ ریال
از ۷۰ اسب تا ۱۰۰ اسب ۷۰۰ر۱۲۸ ریال
از ۱۰۰ اسب به بالا ۸۰۰ر۱۳۹ ریال
۲ تعرفه شماره (۲) اتومبیلهای سواری کرایه و تاکسی
حق بیمه این قبیل وسایل نقلیه طبق تعرفه شماره یک مربوط به اتومبیلهای سواری شخصی با توجه به قدرت موتور محاسبه میگردد و در مورد اتومبیلهای سواری کرایه ۳۰ درصد و در مورد تاکسی ۲۰ درصد اضافه نرخ دریافت خواهد شد
۳ تعرفه شماره(۳) انواع اتوکار- استیشن و اتوبوس
این تعرفه شمال وسایل نقلیه ای است که ظرفیت مسافرگیری آنها بیش از پنج نفر بوده و برای حمل و نقل عمومی مسافر به کار میرود.
مشخصات خودروحق بیمه سالانه
استیشن مسافری تا ۹ نفر (مسافر و راننده)۰۰۰ر۳۹۰ ریال
مینی بوس تا ۲۱ نفر ۴۰۰ر۵۴۳ ریال
اتوبوس تا ۳۲ نفر ۰۰۰ر۸۶۰ ریال
اتوبوس تا ۴۰ نفر ۴۰۰ر۰۶۵ر۱ ریال
اتوبوس از ۴۱ نفر به بالا ۲۰۰ر۳۰۵ر۱ ریال
تبصره - به وسایل نقلیه موضوع این تعرفه در صورتی که جهت حمل و نقل کارکنان و کارگران بیمه گذاربکار رود ۴۰درصد و در صورتی که برای حمل ونقل محصلین و دانشجویان اختصاص داده شده باشد ۲۰ درصد و چنانچه فقط در داخل شهرها رفت وآمد نمایند(وسایل نقلیه عمومی شهری) ۱۵ درصد در حق بیمه سالانه تخفیف داده خواهد شد
۴ تعرفه شماره(۴) انواع وسایل نقلیه بارکش سه یا ۴چرخ و یا بیشتر
حق بیمه سالانه وسایل نقلیه موتوری که برای حمل بار به کار می رود برحسب ظرفیت بارگیری مجاز بهشرحزیر است:
ظرفیت بارگیری حق بیمه سالانه
تا یک تن ۱۰۰ر۱۴۱ ریال
از یک تن تا سه تن ۲۰۰ر۲۰۰ ریال
از ۵ تن تا ۱۰ تن ۹۰۰ر۳۱۷ ریال
از ۱۰ تن تا ۲۰ تن ۷۰۰ر۳۹۰ ریال
از ۲۰ تن به بالا ۰۰۰ر۴۴۲ ریال
در صورتی که وسایل نقلیه باربری برای حمل مواد سریع الاشتعال و منفجره و آتش زا به کار رود ۵۰ درصداضافه نرخ و چنانچه برای حمل مواد سوختنی مایع و گازی شکل استعمال گردد ۲۵ درصد اضافه نرخدریافت می شو
۵ تعرفه شماره (۵) انواع موتور سیکلت و دوچرخه و سه چرخه موتوری
حق بیمه سالانه انواع موتورسیکلت و دوچرخه موتوری به شرح زیر است:
مشخصات خودرو حق بیمه سالانه
موتورگازی ۵۰۰ر۱۹ ریال
موتور دنده ای حداکثر ۲ سیلندر ۳۰۰ر۲۷ ریال
موتور دنده ای ۳ سیلندر به بالا ۵۰۰ر۳۲ ریال
موتور دنده ای دارای ۳ چرخ یا سایدکار ۷۰۰ر۳۷ ریال
۶ تعرفه شماره (۶) آمبولانس، اتومبیلهای مخصوص حمل خون وسایل رادیولوژی و اتومبیلهای آتش نشانی و اتومبیلهای ویژه حمل زباله و خیابان پاک کنها
حق بیمه این قبیل وسایل با توجه به نوع و ظرفیت آنها به میزان ۵۰ درصد حق بیمه اتومبیلهای مشابه در تعرفه مربوط میباشد
۷ تعرفه شماره (۷) انواع وسایل نقلیه کشاورزی و راهسازی و ساختمانی
تعرفه حق بیمه این قبیل وسایل با توجه به قدرت و ظرفیت آنها معادل ۵۰ درصد حق بیمه اتومبیل هایمشابه در تعرفه مربوط میباشد
تبصره ۱- در صورت اتصال یدک به وسایل نقلیه موتوری زمینی ۱۵ درصد اضافه نرخ بابت اتصال هر یدک دریافت میشود
تبصره ۲- در صورتی که وسایل نقلیه مشمول بیمه برای تعلیمات رانندگی به کار رود ۱۵ درصد اضافه نرخ منظور خواهد شد
تبصره ۳- در مورد اتومبیلهایی که برای مسابقات رانندگی و تندروی و شرط بندی به کار رود ۵۰ درصد اضافه نرخ و در مورد موتورسیکلت و دوچرخه های موتوری که در مسابقات به کار رود ۳۰ درصد اضافه نرخ مطالبه خواهد شد
تبصره ۴- کلیه نرخهای این ماده برای مدت یک سال حساب شده است و جنبه آزمایشی خواهد داشت پس از خاتمه یک سال از اجرای قانون در نرخها به ترتیب مذکور در ماده (۶) قانون بیمه اجباری مسئولیت مدنی دارندگان وسایل نقلیه موتوری زمینی در مقابل اشخاص ثالث تجدیدنظر به عمل خواهد آمد
ماده ۱۲(منسوخ ۱۳۸۶/۱۱/۰۷)- در صورتی که در مدت اعتبار بیمه نامه خسارتی از محل بیمه نامه پرداخت نشود، بیمهگر موظف است از سال دوم به بعد هنگام تجدید بیمه نامه، تخفیفهای زیر را در حق بیمه مربوط اعمال نماید:
| سال دوم | ۱۰ درصد |
| سال سوم | ۱۵ درصد |
| سال چهارم | ۲۰ درصد |
| سال پنجم | ۳۰ درصد |
| سال ششم | ۴۰ درصد |
| سال هفتم به بعد | ۵۰ درصد |
ماده ۱۳- حق بیمه آن دسته از بیمه گذاران شخص ثالث که در مدت اعتبار بیمه نامه یک ساله بیش از یک بار موجب خسارت شوند، هنگام تجدید بیمه نامه با توجه به تعرفه مورد عمل به شرح زیر افزایش می یابد.
تعداد خسارت افزایش حق بیمه سالانه
دوبار خسارت ۲۰ %
سه بار خسارت ۴۰ %
چهار بار خسارت ۶۰ %
بیش از چهار بار خسارت ۱۰۰ %
ماده ۱۴- در صورتی که قراردادهای بیمه مربوط به قانون بیمه اجباری برای مدتهای کمتر از یک سال منعقد شود (بیمه کوتاه مدت) نرخ حق بیمه به شرح زیر خواهد بود:
تا پنج روز ۵% حق بیمه سالانه
از شش روز تا ۱۵ روز ۱۰% حق بیمه سالانه
از ۱۶ روز تا ۳۰ روز ۲۰% حق بیمه سالانه
از یکماه تا دو ماه ۳۰% حق بیمه سالانه
از دو ماه تا سه ماه ۴۰% حق بیمه سالانه
از سه ماه تا چهار ماه ۵۰% حق بیمه سالانه
از چهارماه تا پنج ماه ۶۰% حق بیمه سالانه
از پنج ماه تا شش ماه ۷۰% حق بیمه سالانه
از شش ماه تا نه ماه ۸۵% حق بیمه سالانه
از نه ماه به بالا ۱۰۰% حق بیمه سالانه
ماده ۱۵- کسانی که در اثر حوادث وسایل نقلیه موتوری به دیگران زیان بدنی وارد آورند موظفند کمک هایاولیه لازم را برای نجات مصدومین به عمل آورند و هزینه هایی که از این بابت متحمل میشوند تا میزان ۲۰ درصد کل خسارت از طرف بیمه گران جبران خواهد شد
ماده ۱۶- سند حاکی از انعقاد قرارداد بیمه هنگام رانندگی باید همراه راننده باشد و در صورت تقاضای مامورین راهنمایی و رانندگی و پلیس راه ارائه گردد در غیر این صورت از حرکت وسیله نقلیه جلوگیریخواهد شد
ماده ۱۷- مامورین و کارشناسان فنی ادارات راهنمایی و رانندگی و همچنین پلیس راه موظف به تهیه صورت مجلس و گزارش فنی در مورد حوادث نقلیه میباشند و مکلفند که گزارش های خود را درنسخه های کافی تنظیم و یک نسخه از آن را به تقاضای ذینفع یا بیمه گر یا به متقاضی تسلیم نمایند
ماده ۱۸- شرکت سهامی بیمه ایران موظف است از طریق الحاق به قراردادهای بین المللی یا از طریق انعقاد قراردادهای لازم با شرکت های بیمه خارجی و اعطاء نمایندگی ترتیب لازم برای بیمه اتومبیل هایی که از خارج وارد ایران میشوند بدهد. شرکت سهامی بیمه ایران اسامی شرکت ها و موسسات بیمه مورد قبول خود را در هر کشور تهیه و اعلام خواهد داشت
ماده ۱۹- بیمه نامه مربوط به بیمه اجباری شخص ثالث بر اساس قانون بیمه اجباری مسئولیت مدنیدارندگان وسایل نقلیه موتوری زمینی در مقابل شخص ثالث مصوب ۲۹ دی بماه ۱۳۴۷ و قانون بیمه مصوب اردیبهشت ۱۳۱۶ و مقررات این آییننامه از طرف شرکت سهامی بیمه ایران تنظیم میشود و کلیه شرکتهای بیمه مکلفند منحصرا طبق نمونه تنظیم شده از طرف شرکت سهامی بیمه ایران قراردادهای بیمه شخص ثالث را صادر نمایند