آیین نامه کارشناسان راجع به قانون دادرسی مدنی مصوب ۲۵ شهریورماه ۱۳۱۸

ماده۱ - دستمزد کارشناسان نظر بگمیت [بکمیت] و کیفیت کار و ارزش زحمتی که متحمل میشوند در صورتی که قبلاً مطابق ماده ۴۵۸ قانون آیین دادرسی مدنی تعیین نشده باشد بر طبق مقررات این آیین نامه تعیین میگردد.

ماده ۲- دستمزد کارشناس قبل از مباشرت او به کار باید در صندوق دادگستری سپرده گردد و قبض صندوق پیوست پرونده شود.

ماده ۳- دستمزد کارشناسان به شرح زیر است:

فصل اول - در امور پزشکی

الف - جراحی عمومی و جراحی بیماریهای زنان و قابلگی از۲۵۰ تا ۱۰۰۰ ریال و در صورتی که برای اظهارنظر مجبور باعمال جراحی و تحقیقات عمیقتر دیگری باشند حداکثر دستمزد بیش از سه هزار ریال تعیین نخواهد شد.

ب - کارهای پزشکی و پزشکی قانونی « در نقاطی که از طرف وزارت دادگستری پزشک قانونی تعیین نشده» و تشخیص سن و ازاله بکارت و تشخیص استعداد جسمانی و کحالی از۲۵۰ تا۵۰۰ ریال و در صورت لزوم عمل جراحی حداکثر دستمزد از ۲۰۰۰ ریال تجاوز نخواهد نمود.

ج - بیماری های اعصاب و دماغ از ۲۵۰ تا۵۰۰ ریال.

د - بیماریهای دهان و دندان و حلق و بینی از۱۰۰ تا ۵۰۰ ریال و در صورت عمل جراحی دستمزد از ۱۰۰۰ ریال تجاوز نخواهد کرد.

ه- - زهرشناسی تا تشخیص دو زهر ۲۵۰ الی ۵۰۰ ریال « قیمت دوا جزء دستمزد نیست و باید علاوه بر آن پرداخت شود» نسبت باضافه از دو زهر - برای تشخیص هر زهری یکصدریال باید تادیه شود.

و - نسج شناسی از ۲۵۰ الی ۵۰۰ ریال

ز - داروسازی ۱۵۰ تا۳۵۰ ریال

ماده ۴-

فصل دوم - در نقشه برداری و زمین پیمائی و ارزیابی

الف - نقشه برداری در شهر و حومه تا پانصدمتر مربع با بنا یا بدون بنا مقطوعاً پانصد ریال - نسبت بمازاد از پانصدمتر مربع تا هزارمترمربع «زیربنا» هر متر مربع یک ریال - « در زمین بدون بنا» هر متر مربع پنجاه دینار و از هزارمترمربع تا ده هزار متر مربع نصف مبلغ مزبور و از ده هزار متر مربع ببالا هر متر مربع بیست دینار.

ب - نقشه برداری در دهات « نسبت بابنیه و باغ» ثلث دستمزد مندرجه در بند پیش گفته و « نسبت باراضی» تا یک هکتار « ده هزار مترمربع» مقطوعاً سیصدریال نسبت بمازاد از یک هکتار تا ده هکتار هر هکتاری یکصد ریال و از ده هکتار تا بیست هکتار نسبت بمازاد از ده هکتار هر هکتاری پنجاه ریال و از بیست هکتار ببالا هر هکتاری بیست ریال و در صورتی که نقشه احتیاج به تعیین بلندی سطح و ترسیم خطوط میزان منحنی باشد یک ثلث مبلغ دستمزد مقرر در این فقره اضافه میشود.

ج - دستمزد تهیه نقشه‌های طولی از قبیل دیوار و غیره « در شهر و حومه» از ۲۰۰ تا۴۰۰ ریال و « در خارج شهر و حومه» از قبیل دیوار - رودخانه - جاده - قنوات - نهر - حدود و سامان و غیره تا یک کیلومتر ۴۰۰ریال و از یک کیلومتر ببالا هر کیلومتر پنجاه ریال و در صورتی که نقشه محتاج به تعیین ارتفاع و سطح تراز « یا پروفیل» باشد یک ثلث دستمزد مقرر اضافه می‌شود.

د - تهیه نقشه‌های ساختمانی هر سطح بنا « اعم از افقی یا عمودی» هر متری ۶ ریال.

ه- - برآورد مصالح ساختمانی و ارزیابی مستغلات و اراضی و باغات شهری و برآورد خسارات وارده برآنها تا ده هزار ریال « صدی یک و نیم » و نسبت بمازاد از ده هزارریال تا یکصد هزار ریال « صدی یک» و نسبت بمازاد از یکصد هزار ریال تا یکملیون [یکمیلیون] ریال « صدی نیم» و نسبت به مازاد یک ملیون [میلیون] ریال « هر هزار ریال دو ریال» و در خارج شهر نصف دستمزد مقرر در این بند.

و - تعیین حقابه و گردش قنوات از سیصد ریال الی یکهزار ریال.

ز - افراد «مستلزم نقشه دقیق و صورت ارزیابی و طرح قطعات مفروزه به طور واضح و روشن» برای نقشه برداری و ارزیابی مطابق دستمزدهای مقرر در بند الف - ب - ج - د - ه- این فصل.
برای قطعه بندی « در شهر و حومه» عمل قطعه بندی و افراز و حساب تقسیمات افرازی به شرح زیر است:
۱- تا۵۰۰ مترمربع و تا چهارقطعه ۶۰۰ تا۱۲۰۰ ریال- نسبت بمازاد از پانصدمترمربع برای هر متر مربع یک ریال و چنانچه از چهار قطعه تجاوز نماید برای هر قطعه اضافی مقطوعاً دویست ریال.
۲- « در خارج شهر» نسبت به باغات و ابنیه دو ثلث میزان مقرر برای قطعه بندی املاک شهری.
۳- در قسمت املاک مزروعی و اراضی یک ثلث دستمزد مقرر برای املاک شهری و حومه و چنانچه از چهار قطعه تجاوز نماید نسبت بهر قطعه اضافی مقطوعاً یک صد ریال.

قسمت سوم فصل سوم - تعیین اجرت‌المثل و هزینه مسافرت و فوق العاده

ماده۵ - دستمزد تعیین اجرت‌المثل و هزینه مسافرت و فوق‌العاده.

الف - دستمزد تعیین اجرت‌المثل مستغلات و ابنیه و اراضی داخلی و خارج شهر تا یکهزار ریال ماهیانه نصف اجرت المثل یک ماهه و نسبت بمازاد از هزار ریال تا ده هزار ریال عشر اجرت المثل ماهیانه و نسبت بمازاد از ده هزار ریال صدی چهار.

ب - هزینه مسافرت کارشناسان « در صورتی که متفاضی وسائل حرکت کارشناس را فراهم ننماید» از یک شهر بشهر دیگر در خط شوسه کیلومتری شش ریال و بمقصد دهات و خطوط غیرشوسه کیلومتری هشت ریال « مبدا محل حرکت است».

ج - فوق العاده روزانه کارشناس از هر جهت و خارج شهر روزی ۱۵۰‌ریال « کسر روز یک روز حساب می‌شود».

ماده ۶ -

فصل چهارم - در امور مهندسی و معماری و غیره

الف - مهندسی ساختمان و تطبیق نقشه با وضعیت محل و تشخیص اختلاف مربوط بامور ساختمانی از۳۰۰ الی ۱۵۰۰ ریال.

ب - کارهای مربوط بامور معماری از۱۵۰ الی ۳۰۰ ریال.

ج - مهندسی ماشین ۲۵۰ الی ۱۰۰۰ ریال.

د - ماشین سازی و تعمیرات آن « کارشناسی ماشین» ۲۵۰ الی ۵۰۰ ریال.

ه- - الکتریک و میکانیک [مکانیک] ۲۵۰ الی ۵۰۰ ریال.

و - مهندسی برق ۲۵۰ الی ۱۰۰۰ ریال.

ز - مهندسی آبیاری ۲۵۰ الی ۱۰۰۰ ریال.

ماده ۷-

فصل پنجم - در امور مختلفه

الف - تعیین حقابه « قنوات - استخر - رودخانه - چشمه» روز اول ۲۰۰ الی ۳۰۰ ریال نسبت باضافه از یک روز تا ده روز روزی ۱۰۰ ریال و نسبت بمازاد از ده روز روزی ۵۰ ریال.

ب - تقسیم قنوات و تشخیص قنائی و مساحی قنوات تا یک کیلومتر ۳۰۰ ریال و اضافه بریک کیلومتر تا ده کیلومتر برای هر کیلومتر پنجاه ریال و نسبت باضافه از ده کیلومتر هر کیلومتر سی ریال.

ج - ارزیابی میوه ۱۰۰ الی ۲۰۰ ریال و ارزیابی سردرختی۲۵۰ الی ۵۰۰ ریال.

د د- کارشناسی فرش۱۰۰ الی۵۰۰ ریال.

ه- ارزیابی داروهای اختصاصی « اسپسیالیته» و شناسائی علامات آنها ۲۵۰ الی۱۰۰۰ ریال.

و - اموراقتصادی و بانکی و بازرگانی ۲۵۰ الی۱۰۰۰ ریال.

ز - حسابداری در صورتی که دفاتر منظم باشد و محاسبه از پنجاه هزار ریال تجاوز نکند ۲۰۰ الی۵۰۰ ریال و در صورت تجاوز حساب از پنجاه هزار ریال صدی نیم نسبت بمازاد.
۲- حسابداری در صورت عدم وجود دفاتر منظم یا حسابهای مختلفه یا محاسبات سیاقی تا پنجاه هزار ریال ۳۰۰ الی ۶۰۰ ریال و در صورت تجاوز از پنجاه هزار ریال صدی یک نسبت بمازاد.
۳- امورتصفیه (در نقاطیکه اداره تصفیه تشکیل نگردیده) برای مدیرتصفیه ۱۰۰۰ الی ۴۰۰۰ ریال و برای عضو ناظر در صورتی که کارمند دولت باشد ۵۰۰ الی ۲۰۰۰ ریال و در صورتی که کارمند دولت نباشد ۵۰۰ تا ۴۰۰۰ ریال.
۴- محاسبات بزبان بیگانه باضافه ربع دستمزد بزبان فارسی است.
۵ - حسابداری مترادف تا پنجاه هزار ریال ۳۰۰ الی۵۰۰ ریال و نسبت بمازاد از پنجاه هزار ریال « صدی یک و نیم».
۶ - رسیدگی بمحاسبات عادی از قبیل حسابهای ملکی و ارثی و غیره تا ۱۰۰ هزار ریال پانصد ریال و نسبت بمازاد از یکصد هزار ریال هر یکصد هزار ریال دویست ریال و کسر صد هزار ریال در حکم صد هزار ریال است.

ح - برای امور زیر دستمزد از ۲۵۰ تا ۱۰۰۰ ریال تعیین میشود:
۱- میکانیک [مکانیک] و تکنیک ۲- استخراج معادن۳- ذوب فلزات و شیشه ۴- کارشناسی راه شوسه و راه آهن ۵ - کارشناسی اسفالت و امور مربوطه بآن از هر قبیل۶ - رادیو - سینما - بی‌سیم ۷ - کارهای مربوط بفیزیک ۸ - امور راجعه بجواهر - عتیقه - کتب - ۹- انگشت نگاری - تن پیمائی.

ط - کارشناسی رانندگی و امور مربوط بآن « در هنگام تصادم و غیره» ۱۰۰ الی۵۰۰ ریال.

ی - رنگرزی - نجاری - آهنگری - حلبی سازی - عکاسی ۱۰۰ الی ۴۰۰ ریال.

ک - عملیات ریون ایکس و کارشناسی نفت و پالش ۵۰۰ الی ۲۰۰۰ ریال.

ل - تجزیه طبی و شیمیائی ۱۰۰ الی ۵۰۰ ریال.

م - تطبیق خط و مهر و امضا فارسی ۲۰۰ الی۱۵۰ ریال ۵۰۰ ریال و تطبیق خط و مهر و امضا غیر فارسی ۶۰۰ الی.

ن - حق الوکاله « در مواردی که تعرفه ندارد و باید به نظر کارشناس محول شود» از۲۵۰ الی۱۰۰۰ ریال.

س - تشخیص نفقه و کسوه ۲۰۰ الی ۷۰۰ ریال.

ع - اقسام دلالی ۲۰۰ الی ۵۰۰ ریال.

ف - تشخیص خسارات تاخیر پرداخت و تفاوت قیمت و ضرر و زیان «‌اعم از نقد و جنس» ۲۰۰ الی ۲۰۰۰ ریال.

ماده ۸ - دستمزد کارشناسانیکه در این آیین نامه قید نشده و باید به نظر دادگاه یا مقام صلاحیت دار دیگری تعیین شود وسیله دادگاه یا مقام صلاحیتدار مربوطه تعیین میشود و میزان آن نباید از حداکثر موارد نظیر یا مشابه تعیین شده در این آیین نامه تجاوز نماید.

ماده ۹- کارشناس رسمی باید کارمند وزارت دادگستری نباشد مگر اینکه معلوم شود کارمند در رشته تخصصی که درخواست صدور پروانه نموده منحصر بفرد باشد.

تبصره - بکارمندانیکه مدت شش ماه از تاریخ انتظار خدمت آنان میکذرد [میگذرد] در صورت وجود شرایط پروانه کارشناسی داده میشود ولی در صورت ارجاع شغل پروانه کارشناسی آنان مسترد میشود و دیگر نمیتوانند در مدتی که شاغل خدمت هستند از پروانه مزبور استفاده نمایند.

ماده ۱۰- از تاریخ تصویب این آیین نامه، آیین نامه کارشناسان رسمی مصوب۱۳۲۰ و تبصره ماده۲۰ آیین نامه مرقوم مصوب۱۳۲۱ راجع به قانون دادرسی مدنی ملغی است.

وزیر دادگستری - اسد الله ممقانی