آییننامه اجرایی درصد جانبازی
بسمه تعالی
«با صلوات بر محمد و آل محمد»
وزارت دفاع و پشتیبانی نیرو های مسلح - بنیاد شهید و امور ایثارگران
وزیران عضو کمیسیون امور اجتماعی و دولت الکترونیک در جلسه مورخ ۱۳۸۸/۹/۲۲ بنا به پیشنهاد وزارت دفاع و پشتیبانی نیرو های مسلح و بنیاد شهید و امور ایثارگران و به استناد بند «ج» ماده (۲) قانون تسهیلات استخدامی و اجتماعی جانبازان انقلاب اسلامی - مصوب ۱۳۷۴ - و با رعایت تصویبنامه شماره ۱۶۴۰۸۲/ت۳۷۳ه- مورخ ۱۳۸۶/۱۰/۱۰، آییننامه اجرایی درصد جانبازی را به شرح زیر تصویب نمودند:
ماده ۱- در این آییننامه اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می روند:
الف - جانباز: ایثارگرانی که در جریان تکوین و شکوفایی انقلاب اسلامی و حفظ و حراست از دستاوردهای ارزشمند آن از تعرض و تجاوز عوامل داخلی و خارجی و یا هر گونه حوادث مستقیم ناشی از آنها به اختلالات و نقصان های عارضی جسمی و روانی دچار شده یا بشوند و در نتیجه در روند زندگی فردی و اجتماعی با
محدودیت هایی مواجه شوند که شامل افراد زیر خواهند بود:
۱- کارکنان نیرو های مسلح (سپاه، ارتشی و نیروی انتظامی) اعم از پایور پیمانی، بسیجی، وظیفه، خرید خدمت، اعضای هیات علمی و قراردادی.
۲- نیروهایی که توسط وزارت جهاد سازندگی به مناطق جنگی اعزام شده اند.
۳- سایر افرادی که مشمول بندهای (۱) و (۲) نمیباشند.
ب - درصد جانبازی: میزان آسیب دیدگی یا ناتوانی جسمی و روانی جانباز که توسط کمیسیون پزشکی تخصصی بنیاد شهید و امور ایثارگران یا شورا های پزشکی نیرو های مسلح و بر اساس مفاد جداول پیوست این آییننامه که تایید شده به مهر پیوست تصویبنامه هیات وزیران است بر حسب درصد تعیین و در صورت لزوم، اصلاح میشود.
پ - بنیاد: بنیاد شهید و امور ایثارگران
ت - نیروهای مسلح: سازمان های نظامی و انتظامی شامل ستاد کل نیرو های مسلح، ارتش جمهوری اسلامی ایران، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، وزارت دفاع و پشتیبانی نیرو های مسلح و نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران و سازمان های تابع و وابسته به آنها.
ث - کارکنان نیروهای مسلح: کسانی که مشمول قوانین و مقررات استخدامی نیرو های مسلح میباشند. کسانی که در ماموریت و یا همکاری با نیرو های مسلح مجروح می گردند، با آنان بر اساس احکام این آییننامه رفتار خواهد شد.
ماده ۲- تمام درصدهای نهایی کمتر از پنج درصد، معادل پنج درصد محسوب میگردد.
ماده ۳- شرایط احراز جانبازی به شرح زیر تعیین میشود:
۱- داشتن صورت سانحه معتبر از یگان مربوط مبنی بر مجروحیت یا مصدومیت فرد در منطقه حادثه، شامل مشخصات فردی، نوع حادثه، محلی و انواع جراحت و زمان مجروحیت (طبق فرم مشخص و واحد)
۲- وجود مدارک درمانی معتبر همزمان با وقوع حادثه منجر به مجروحیت
تبصره ۱- فرم صورت سانحه، موضوع بند (۱) ظرف یک ماه بعد از ابلاغ این آییننامه با هماهنگی بنیاد توسط ستاد کل نیرو های مسلح ابلاغ میگردد.
تبصره ۲- در صورت عدم وجود مدرک معتبر همزمان، ارایه مدرک معتبر غیر همزمان که حاکی از مجروحیت یا مصدومیت افراد باشد با تایید پزشکان معتمد بنیاد یا نیرو های مسلح قابل قبول میباشد.
تبصره ۳- فرم های صورت سانحه یا گواهی های مجروحیت تایید شده از سوی مراجع ذی صلاح و نیرو های مسلح که برای افراد آسیب دیده قبل از ابلاغ این آییننامه صادر شده است همچنان به عنوان مدرک معتبر شناخته میشود.
ماده ۴- شرایط احراز ضایعات اعصاب و روان به شرح زیر تعیین میشود:
۱- ارائه صورت سانحه، گواهی مجروحیت اعصاب و روان (موج انفجار) همزمان با مجروحیت توسط یگان مربوط.
۲- ارائه آمار و مدارک معتبر همزمان با مجروحیت اعصاب و روان توسط ستاد کل نیرو های مسلح.
۳- در خصوص افراد فاقد صورت سانحه یا مدارک همزمان، ارائه مدارک پزشکی مبنی بر درمان ضایعات اعصاب و روان حداکثر تا دو سال پس از حادثه در جبهه یا مناطق عملیاتی.
۴- در خصوص مجروحیت مناطق غیر عملیاتی و غیرنظامی، از کار افتادکی اعصاب و روان فقط در صورتی احراز میگردد که همزمان با مجروحیت جسمی متوسط یا شدید باشد.
تبصره ستاد کل نیرو های مسلح مکلف است ظرف شش ماه پس از ابلاغ این آییننامه، ضوابط و شاخص های تعیین آسیب های اعصاب و روان و اختلالات شنوایی ناشی از جنگ یا ماموریت های رزمی را تهیه و ابلاغ نماید. پس از ابلاغ مذکور تعیین درصد جانبازی در شوراها یا کمیسیون های پزشکی مربوط مطابق ضوابط یاد شده خواهد بود.
ماده ۵- شرایط احراز مجروحیت شیمیایی به شرح زیر تعیین میشود:
۱- گواهی حضور در مناطق و مکان های آلوده یا گواهی مجروحیت.
۲- تایید از طریق روش های کلینیکی و پاراکلینیکی لازم.
ماده ۶- احراز مجدد مجروحیت برای جانبازانی که تا قبل از ابلاغ این آییننامه، مجروحیت و جانبازی آنان محرز گردیده است، نیاز نمیباشد، مگر مواردی که حسب تقاضای مراجع قانونی نیاز به بررسی مجدد داشته باشد.
ماده ۷- احراز مجروحیت جانبازی کارکنان نیرو های مسلح بر عهده کمیسیون های مربوط در قوانین و مقررات نیرو های مسلح و احراز مجروحیت جانبازی بسیجیان بر عهده سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و احراز مجروحیت سایر افراد بر عهده بنیاد میباشد.
ماده ۸- در صورت اختلاف نظر بین بنیاد و نیرو های مسلح در تعیین احراز جانبازی، مراتب در کمیسیون مشترک طبق گردشکار شماره ۵۱۷۳ مورخ ۱۳۶۹/۱۱/۱۱ ستاد کل نیروهای مسلح بررسی و تعیین تکلیف نهایی میگردد.
ماده ۹- کمیسیون پزشکی تخصصی بنیاد و کمیسیون یا شوراهای پزشکی نیروهای مسلح به عنوان مراجع قانونی مکلفند جانبازان کشوری و لشکری را برابر درخواست آنان حسب مورد بر اساس این آییننامه برای بار اول تعیین درصد نمایند و در مراحل بعد طبق مفاد ماده (۶) اقدام خواهد شد.
ماده ۱۰- در صورتی که با اعمال این آییننامه، درصد جانبازی فردی کاهش یابد، درصد قبلی وی به قوت خود باقی خواهد ماند.
ماده ۱۱- ملاک درصد جانبازی توسط شورای پزشکی بر اساس تعیین درصد از کارافتادگی موضوع جداول پیوست این آییننامه که تایید شده به مهر پیوست تصویبنامه هیات وزیران است، تعیین میشود.
ماده ۱۲- کمیسیون ها و یا شوراهای پزشکی بنیاد و نیروهای مسلح میتوانند بر اساس نیاز نسبت به تشکیل کمیسیون های پزشکی مشورتی اقدام نمایند: نظریه این کمیسیون ها پس از تایید در کمیسیون ها یا شوراهای عالی ملاک عمل میباشد.
ماده ۱۳- به تمام ضایعات در صورت عدم تثبیت و احتمال بهبودی در طول مدت دو سال اولیه بعد از مجروحیت درصد موقت داده میشود و بعد از مدت یاد شده در هر حال درصد دائمی به جانباز تعلق میگیرد و در مدت مذکور از مزایا و تسهیلات مربوط برخوردار میشوند.
ماده ۱۴- در نیروهای مسلح ملاک ارشدیت و اخذ سنوات جانبازی، صرفاً بر اساس درصد دائمی خواهد بود.
ماده ۱۵- خدمات و تسهیلاتی که فقط یک بار در طول عمر به جانبازان تعلق میگیرد، صرفاً بر اساس درصد دائمی خواهد بود.
ماده ۱۶- به عوارض جانبی مستقیم و ثانویه ناشی از مجروحیت طبق این آییننامه، درصد از کار افتادگی تعلق میگیرد.
ماده ۱۷- در صورت اعتراض فرد نسبت به عدم احراز جانبازی و یا اعتراض جانباز به درصد تعیین شده توسط کمیسیون یا شوراهای پزشکی، حسب مورد طبق قوانین و مقررات مربوط در نیرو های مسلح و بنیاد رسیدگی خواهد شد.
ماده ۱۸- در صورت اعلام نظر یا صدور رای توسط مراجع قانونی مبنی بر تخلف در سیر مرا حل رسیدگی و تعیین احراز یا درصد از کارافتادگی، موضوع در شورای تجدید نظر قابل رسیدگی خواهد بود.
ماده ۱۹- جهت تعیین درصد جانبازی از دو معیار آسیب (Impairment) و ناتوانی (Disability) استفاده میشود. کدهایی که با حرف (D) در قسمت تخصصی آییننامه مشخص شده اند، مربوط به ناتوانی و کدهایی که با حرف (I) مشخص شده اند، مربوط به آسیب میباشد.
تبصره ۱- در تعیین درصد جانبازی، اصل بر ایجاد ناتوانی ایجاد شده توسط تروما است و در صورتی که یک تروما باعث ناتوانی نشود به آسیب وارد شده درصد تعلق میگیرد. (به طور مثال در صورتی که یک حادثه باعث شکستگی استخوان شده و همراه با کوتاهی اندام و محدودیت حرکات مفاصل شود به کوتاهی اندام و محدودیت حرکات مفاصل درصد تعلق میگیرد و شکستگی درصد ندارد ولی اگر شکستگی باعث کوتاهی یا محدودیت حرکات مفاصل نشود به شکستگی بهبود یافته درصد آسیب (I) تعلق میگیرد.
تبصره ۲- برای جلو گیری از همپوشانی ناتوانی ها (پیرامید) در تعیین درصد کلیه ضایعات در اندام های مختلف که باعث یک نوع ناتوانی میشوند فقط یک بار محاسبه می گردند (به طور مثال مشکلات گفتاری در آسیب مغزی و آسیب گوش و حلق و بینی)
ماده ۲۰- در صورتی که ناتوانی های ایجاد شده در جانباز بیش از یک ناحیه از بدن باشد، درصد کلی وی طبق روش های زیر محاسبه میگردد:
الف - ناتوانی موجود در اندام های موازی(به طور مثال هر دو دست و یا هر دو پا) با یکدیگر جمع جبری
میشوند.
مثال: درصد کلی اندام فوقانی = درصد محاسبه شده دست چپ + درصد محاسبه شده دست راست.
تبصره ناتوانی های مربوط به کاهش دید در هر دو چشم و کاهش شنوایی در هر دو گوش طبق جداول مربوط محاسبه میشود.
ب - جمع کلی درصد از کار افتادگی در یک اندام به روش زیر محاسبه میگردد و حداکثر تا از دست رفتن کامل کارآیی یک اندام قابل قبول میباشد.
توضیح: ®۱، ®۲، ۳® و... به ترتیب مربوط به درصدهای متعلقه به یک اندام به ترتیب از بالاترین میزان تا پایین ترین آن میباشد.
P=
ج - جمع کلی درصد از کارافتادگی در ارگان های متعدد به روش زیر محاسبه میگردد:
توضیح: (P۳)(P۲)(P۱) و... به ترتیب مربوط به درصدهای متعلقه میباشد.
۰۰۰(۴P-۱)(۳P-۱)(۲P-۱)(۱P-۱)-۱P=۱۰۰(درصد کلی جانباز)
د - درصد های مربوط به آسیب (I) در ارگان های متعدد بر اساس فرمول تجمیع در یک ارگان (بند ب) محاسبه و سپس درصد نهایی مربوط به آسیب محاسبه میگردد. سپس درصد نهایی آسیب با درصد های مربوط به ناتوانی در اندام های متعدد بر اساس فرمول تجمیع (بند ج) جمع و درصد نهایی جانبازی محاسبه میشود.
تبصره درصدها مضربی از (۵) میباشند، لذا چنانچه در محاسبه اولیه مضربی از (۵) نشود با استفاده از روش گرد کردن تبدیل به مضربی از (۵) خواهد شد.
مثال: اگر درصد کلی جانباز سی و سه شش دهم درصد و یا سی و دو و پنج دهر درصد باشد به سی و پنج درصد گرد میشود و یا اگر درصد کلی فرد سی و یک و هفت دهم درصد یا سی و دو و چهار دهم درصد باشد به سی درصد گرد میگردد.
ماده ۲۱- در مورد آزادگان به ازای سال های اسارت برای ضایعات غیر اختصاصی غیر تروماتیک (اعم از جسمی و روانی) طبق روش زیر درصد جانبازی محاسبه و منظور میگردد:
برای سال اول اسارت دوازده درصد و از سال دوم به بعد هر سال چهار درصد یا هر سه ماه یک درصد اضافه
میگردد.
تبصره ۱- ضایعات جسمی تروماتیک آزادگان در صورتی که مدارک درمانی مستند (همزمان و یا در طول یک سال پس از آزادی از اسارت) داشته باشند با درصد ناشی از سال های اسارت طبق ضابطه بند«ج» ماده (۲۰) جمع
میشود.
تبصره ۲- ضایعات جسمی و روانی قبل و بعد از اسارت منطبق بر مصادیق جانبازی بر اساس ضابطه تجمیع (ماده ۲۰ ) قابل محاسبه میباشد.
تبصره ۳- میزان درصد جانبازی موضوع این ماده در هر حال از حداکثر مبنای تعیین شده در جداول پیوست این آییننامه تجاوز نخواهد کرد.
ماده ۲۲- تشخیص از کارافتادگی کلی جانبازان مشمول حالت اشتغال و سایر مقررات مرتبط به جانبازان مطابق آییننامه ها و دستورالعمل های مربوط میباشد.
ماده ۲۳- اجرای این آییننامه در نیرو های مسلح منوط به کسب مجوز از فرماندهی معظم کل قوا میباشد.
این تصویبنامه در تاریخ ۱۳۸۹/۱/۷ به تایید مقام محترم ریاست جمهوری رسیده است.
محمدرضا رحیمی - معاون اول رئیس جمهور