اثبات کراهت زوجه برای طلاق

رأی خلاصه جریان پرونده

در این پرونده ر. پ. ز. در مورخه ۱۴۰۰/۲/۶ با تقدیم دادخواست به خواسته طلاق به لحاظ سوی رفتار و عدم پرداخت نفقه به طرفیت چ. ب. د. طرح دعوی نموده و اعلام کرده در ۹۴/۱۱/۲۹ با خوانده ازدواج نموده و ۵ سال است.که بعلت سوی معاشرت جدا زندگی می کنیم. و در این مدت نفقه نداده است.و مرا بلاتکلیف رها نموده ایشان همسران متعددی داشته که به دلیل سوی معاشرت با انها هم سازش نداشته است.ابتدا پرونده در شعبه *اد نشده است.زوجه طبق دادنامه مورخه ۹۵/۸/۲۷ محکوم به تمکین شده ص ۱۳ دعوی طلاق زوجه در سال ۹۵ رد شده است.ص ۱۴ ۱۵ دعوی طلاق زوجه در سال ۹۷ نیز رد شده ص ۱۶ و ۱۷ شعبه *در ۱۴۰۰/۳/۲۶ تشکیل جلسه داده است.خواهان گفته از سال ۹۵ به علت اختلاف جدا زندگی می کنیم حکم تمکین گرفته ولی مرا به منزل مشترک نبرده و بلاتکلیف هستم دوبار ازدواج کرده به من گفته بود همسرانش را طلاق داده ولی بعدا فهمیدم دروغ گفته است. زندگی برای من قابل تحمل نیست شهود دارم. حاضرم یک قطعه زمین که بابت مهریه داده به وی بدهم در عسر و حرج هستم دادگاه به داوری ارجاع داده است. داور زوج اعلام کرده ایشان حاضر به طلاق نیست. داور زوجه نظر به عدم سازش داده است. دادگاه در ۱۴۰۰/۴/۸ تشکیل جلسه داده است. زوجه شهود خود را حاضر نموده است. ۱- ذکر اله م. *چی: همسایه خواهان هستم. به علت اختلاف جدا زندگی می کنند. در این ۵ سال خوانده به خواهان سرکشی ننموده و خرجی نداده است.و خواهان بلاتکلیف است. ۲- ش. ی. : ۵ سال است.که خواهان جدا زندگی می کند و بلاتکلیف است. زندگی وی با مشقت همراه است. خوانده گفته: خواهان همسر دوم من است.با شخص غریبه به نام م. پ. ر. زندگی می کند. حکم تمکین گرفتم دوبار درخواست طلاق داده رد شده است. شهود را قبول ندارم. دادگاه به موجب دادنامه شماره *مورخه ۱۴۰۰/۴/۲۶ باتوجه به نظریه داوران بر عدم سازش و شهادت شهود و جدایی زوجین به مدت ۵ سال با احراز عسرو حرج حکم به الزام خوانده به طلاق خواهان صادر نموده است. اقای چ. ب. د. نسبت به دادنامه اعتراض نموده است. شعبه *به موجب دادنامه شماره *مورخه ۱۴۰۰/۶/۳۰ باتوجه به محکومیت زوجه به تمکین و نشوز وی و اینکه دوبار درخواست طلاق وی رد شده و ترک زندگی توسط وی بوده دلیلی بر عسر و حرج وجود ندارد. بانقض دادنامه بدوی حکم بر بطلان دعوی خواهان بدوی صادر نموده است.خانم ر. پ. ز. از دادنامه فرجامخواهی نموده و به عسر و حرج خود و تنفر از زوج مجددا با جدایی جسمانی بیش از ۵ سال اشاره نموده که متن لایحه ایشان و پاسخ فرجامخوانده در زمان شور قرائت می گردد.
هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای س. م. ت. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره *۱۴۰۰/۶/۳۰ فرجامخواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد.

رأی شعبه دیوان عالی کشور

فرجامخواهی خانم ر. پ. ز. نسبت به دادنامه شماره *مورخه ۱۴۰۰/۶/۳۰ صادره از شعبه *که به موجب ان با نقض دادنامه بدوی صادره از شعبه *حکم بر بطلان دعوی فرجامخواه از جهت درخواست صدور حکم طلاق به لحاظ عسر و حرج صادر گردیده وارد و موجه است.زیرا اولا زوجه بیش از ۵ سال است.که جدای از زوج زندگی می کند و در این مدت سه بار درخواست طلاق نموده که دعاوی وی رد شده است.جدایی جسمانی طولانی و عدم بازگشت به زندگی مشترک نشان از عدم تفاهم و مشقت در زندگی برای زوجه می باشد. و رها بودن زوجه در این مدت و عدم دریافت نفقه صرف نظر از اینکه محکوم به تمکین شده و در ظاهر مستحق نفقه نیست خود باعث عسر و حرج شدید می شود. ثانیا اینکه زوجه اعلام تنفر و کراهت نموده و بدیهی است.که تنفر با سوی رفتار طرف مقابل ایجاد می شود. اگر چه زوجه نمی تواند سوی رفتار را ثابت نماید. لیکن تنفر و کراهت امری درونی است.و نیاز به اثبات ندارد. و صرف بیان ان از ناحیه زوجه کفایت می کند. ثالثا اینکه مطابق ماده ۱۱۳۰ قانون مدنی و تبصره ان عسر و حرج عبارت است.از بوجود امدن وضعیتی که ادامه زندگی را برای زوجه با مشقت همراه ساخته و تحمل ان مشکل باشد. و لذا هر نوع مشقت که باعث عسر و حرج گردد. می تواند از مصادیق ماده فوق می باشد. بدیهی است.که کراهت ایجاد شده ناشی از جدایی جسمانی طولانی و رفتار طرفین که منجربه درخواست مکرر طلاق از ناحیه زوجه شده و زوجه در جلسه دادرسی دادگاه بدوی اعلام کرده حاضر است.مهریه دریافتی خود را بابت طلاق و عسر و حرج بوجود امده به زوج مسترد نموده و بذل نماید. خود می تواند از مصادیق بارز عسر و حرج تلقی شود. رابعا اینکه داوران نیز نظر به عدم صلح و سازش داده اند و جدایی طولانی زوجین تقریبا از ابتدای ازدواج در تایید نظریه داوران می باشد. لذا با توجه به مراتب ذکر شده مستندا به بند ۲ ماده ۳۷۱ و بند ج ماده ۴۰۱ قانون ایین دادرسی مدنی دادنامه فرجامخواسته را نقض و پرونده را جهت رسیدگی مجدد به دادگاه همعرض دادگاه صادر کننده رای منقوض ارجاع می نماید./ا۴۰۰/۱۰/۵
شعبه *
رییس شعبه : ج. ق. مستشار: س. م. ت.