اثر حضور شخص غیر ذی سمت در جلسه رسیدگی در پذیرش اعاده دادرسی
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۴۰۲/۰۱/۱۷
برگزار شده توسط: استان مازندران/ شهر رامسر
موضوع
اثر حضور شخص غیر ذی سمت در جلسه رسیدگی در پذیرش اعاده دادرسی
پرسش
چنانچه چندین نفر نسبت به شخص متهم شکایت نمایند و شکایت یکی آنها منتهی به صدور قرار منع تعقیب شود و این قرار به قطعیت برسد؛ حال این شخص در جلسات دادگاه (که در خصوص کیفرخواست موضوع شکایت دیگر شکات برگزار شده است) شرکت نماید و مطالب و اظهارات خویش را بیان نماید؛ صرفنظر از اینکه اظهارات ایشان در رسیدگی تاثیرگذار باشد یا خیر؛ از موارد پذیرش اعاده دادرسی موضوع ماده ۴۷۷ میباشد یا خیر؟
نظر هیات عالی
قطع نظر از ابهام در سوال قابل ذکر است ساختار ماده ۴۷۷ قانون آیین دادرسی کیفری ناظر به راِی خلاف بین شرع است که تشخیص اعمال آن صرفاً در صلاحیت رئیس قوه قضائیه میباشد؛ لذا منبع استحضار آن فاقد موضوعیت است.
نظر اکثریت
طبیعتا موضوع از موارد ماده ۴۷۴ قانون آیین دادرسی کیفری نمیباشد و تنها ماده ۴۷۷ قابل بررسی است. ماده ۴۷۷ نیز موارد خلاف شرع بین میباشد. رعایت اصول دادرسی در رسیدگی به پروندهها امری ضروری و آمره میباشد و چنانچه تشریفات رسیدگی به پرونده رعایت نشده باشد و رسیدگیها بر اساس موازین قانونی نباشد نمیتوان رای صادر شده را بر اساس موازین اصول قانونی دانست. از طرفی قوانین جمهوری اسلامی ایران یا بر مبنای شرع هستند و یا حداقل اینکه نباید مغایر با شرع باشند. پس خروج از محدوده تعیین شده در قانون به معنای خروج از موازین شرعی میباشد. نهایتاً حضور شخص غیر ذیسمت در جلسه دادگاه بدین معنی است که شرایط دادرسی منصفانه و عادلانه رعایت نشده است و به حقوق دفاعی متهم خلل وارد شده است. بنابراین رایی که بر مبنای دادرسی غیرعادلانه صادر شده باشد؛ خلاف شرع بین بوده و به نظر میرسد مورد از موارد ماده ۴۷۷ قانون آیین دادرسی کیفری میباشد.
نظر اقلیت
هرچند شخصی که در جلسه حاضر شده فاقد سمت قانونی بوده است لکن این بدان معنی نمیباشد که رایی که صادر شده است نیز خلاف شرع بین باشد. در واقع موضوع ماده ۴۷۷ قانون آیین دادرسی کیفری، رایی است که خلاف شرع بین باشد و نه رسیدگی خلاف شرع بین. هرچند تخلف دادگاه در این فرض محرز است لکن این امر تاثیری در پذیرش اعاده دادرسی و رسیدگی مجدد به پرونده ندارد؛ حتی اگر اظهارات شخص فاقد سمت در اساس رای دادگاه تاثیرگذار بوده باشد.