اثر رجوع زوجه از طلاق توافقی بر بذل حقوق وی

رأی خلاصه جریان پرونده

خلاصه جریان پرونده:
در این پرونده ا. ر. چ به وکالت از ا. ا. ز. در مورخه ۱۴۰۰/۳/۳۰ با تقدیم دادخواست به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش به طرفیت ا. ز. طرح دعوی نموده و اعلام کرده موکل در ۹۳/۲/۱۱ با خوانده ازدواج نموده ولی خوانده سه سال است.ترک منزل نموده و جهیزیه را مسترد کرده و سوی رفتار داشته است.و طی اقرار نامه رسمی مورخه ۹۸/۴/۲۷ حقوق مالی شامل مهریه و نفقه را بذل نموده است. ( مهریه و نفقه تا زمان تنظیم سند رسمی را بذل نموده است ) ص ۸ زوج نیز طی سند رسمی ۹۸/۴/۲۷ به زوجه وکالت برای مطلقه نمودن خود داده و حق انتخاب محل سکونت هم به زوجه واگذار شده است.ص ۳۵ شعبه *در ۱۴۰۰/۸/۲۹ تشکیل جلسه داده است.وکیل خواهان به مفاد دادخواست تاکید نموده است.وکیل خوانده گفته ترک منزل نبوده قرار بوده خانه بگیرند ولی زوج اقدام نکرده و محل اقامت در *بوده است.و موکل به زندگی خود علاقه دارد. محل تدریس وی در *است.
دادگاه قرار ارجاع به داوری و کارشناسی صادر نموده است. داور زوج نظر به عدم امکان سازش داده است.دادگاه طی دادنامه مورخه ۱۴۰۰/۹/۲۷ باتوجه به محل اقامت زوجه به صلاحیت دادگاه خانواده *قرار صادر نموده است. ص ۷۸ شعبه *در ۱۴۰۰/۱۰/۱۸ با حضور قاضی مشاور تشکیل جلسه داده است.وکیل خواهان گفته طبق سند رسمی زوجه در قبال حکم طلاق نفقه و مهریه خود را بذل نموده و زوجه از سال ۹۷ ترک منزل نموده است. وکیل زوجه گفته موکل قبل از صدور حکم قطعی حق رجوع به مهریه را داشته و طبق دادخواست مطالبه نموده است.که به دلیل درخواست طلاق رسیدگی متوقف شده است.و محکومیت خواهان به پرداخت نفقه و اجرت المثل مورد درخواست است.ودر مورد تنصیف دارایی جدا اقدام خواهدشد دادگاه قرار ارجاع به داوری صادر نموده است.
داور زوجه اعلام نموده زوج حاضر به سازش نیست لذا زوجه حقوق مالی شامل مهریه ، نفقه ، اجرت المثل را می خواهد. داور زوج نظر به عدم سازش داده است. دادگاه در مورد حقوق زوجه قرار کارشناسی صادر نموده است. کارشناسان به شرح ص ۹۲ در مورد اجرت المثل و نفقه اظهار نظر نموده اند دادگاه در مورخه ۱۴۰۰/۱۲/۳ تشکیل جلسه داده است. زوجه گفته اقرار نامه من مشروط به صدور حکم طلاق است.و نفقه هم تا همان تاریخ سند بذل شده است. و بعد از ان نفقه نداده وحکم تمکین هم صادر نشده است.من درخواست طلاق ندادم شاید زندگی ام درست شود.
دادگاه در مورد نفقه مجددا قرار کارشنارسی صادر نموده است.برای ۹۸/۴/۲۷ لغایت زمان اجرای صیغه طلاق ص ۹۹ هیات کارشناسان بشرح ص ۱۰۳ اظهار نظر نموده اند قاضی مشاور نظر به صدور حکم طلاق داده است.ص ۱۰۸ دادگاه به موجب دادنامه شماره *مورخه ۱۴۰۰/۱۲/۲۵ گواهی عدم امکان سازش به درخواست زوج صادر نموده و مقرر داشته ۱- مهریه و نفقه تا ۹۸/۴/۲۷ مطابق سند رسمی به زوجه تعلق نمی گیرد. ۲- جهیزیه مسترد شده است. ۳- در مورد تنصیف دارایی در این پرونده ادعایی ندارد. ۴- اجرت المثل مطابق نظر کارشناسان ۱۰/۲۶۰/۰۰۰ تومان است. ۵- نفقه از ۹۸/۴/۲۷ با زمان اجرای صیغه طلاق و نفقه ایام عده طبق نظر کارشناسان و مفاد دادنامه تعیین شده است. اقای ر. و. خ. چ. به و ک. از ا. ز. نسبت به دادنامه اعتراض نموده و در مورد مهریه معترض می باشد. شعبه *به موجب دادنامه شماره *مورخه ۱۴۰۱/۲/۲۱ دادنامه بدوی را تایید نموده است.
اقای ر. و. خ. چ. به وکالت از ا. ز. از دادنامه فرجامخواهی نموده و در مورد مهریه معترض می باشد.
هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای س. ت. عضو ممیز اوراق پرونده درخصوص دادنامه شماره *۱۴۰۱/۲/۲۱ فرجامخواسته مشاوره نموده و چنین رای می دهد.

رأی شعبه دیوان عالی کشور

رای شعبه
فرجامخواهی اقا ر. و. خ. چ. به وکالت از ا. ز. نسبت به دادنامه شماره *مورخه ۱۴۰۱/۲/۲۱ صادره از شعبه *که به موجب ان با تایید دادنامه بدوی صادره از شعبه *گواهی عدم امکان سازش به درخواست زوج صادر گردیده و فرجامخواه نسبت به مهریه معترض می باشد. وارد و موجه است.زیرا اولا اگر چه زوجه طی سند رسمی اقرار نموده کلیه مهریه رادر مقابل صدور حکم طلاق و انجام و اجرای ان و قطعیت طلاق در حق زوج بذل می نماید. و حق رجوع را در صورت قطعیت طلاق سلب و اسقاط نموده و دادگاه نیز به اقرار زوجه استناد و وی را مستحق مهریه ندانسته است.لیکن ۱- زوج بابت بذل مهریه به زوجه وکالت در طلاق داده است. ۲- زوجه از طلاق منصرف شده و از وکالت استفاده ننموده است.۳- صرف نظر از این موضوع باتوجه به درخواست طلاق از ناحیه زوج ، زوجه طی اظهارنامه رسمی در *به زوج اعلام نموده به مهریه که طی سند رسمی بذل شده رجوع نموده است. ۴- رجوع زوجه قبل از صدور حکم طلاق و قطعیت و یا اجرای ان که در سند رسمی اشاره شده صورت گرفته است. ۵- اگر چه دادگاه به اسقاط حق رجوع زوجه اشاره نموده لیکن مفاد سند رسمی حکایت از اسقاط در صورت قطعیت طلاق دارد. و این قطعیت محقق نشده و حق رجوع باقی بوده است. ثانیا مطابق ماده ۸۰۳ قانون مدنی حتی بعد از قبض هبه نیز واهب غیر از موارد خاص ذکر شده در ماده فوق حق رجوع دارد. خصوصا در مورد فوق که هبه ( بذل ) مشروط به تحقق طلاق بوده است.و شرط نیز محقق نگردیده است.لذا باتوجه به مراتب ذکر شده مستند به بند ۲ ماده ۳۷۱ و بند ج ماده ۴۰۱ قانون ایین دادرسی مدنی دادنامه فرجامخواسته را نقض و پرونده را جهت رسیدگی مجدد به شعبه همعرض دادگاه صادر کننده رای منقوض ارجاع می نماید./ا۴۰۱/۶/۱۲
شعبه *
رییس شعبه: ج. ق. مستشار: س. م. ت.