اثر قاعده اقدام بر عسروحرج زوجه

رأی خلاصه جریان پرونده

خلاصه جریان پرونده:
در این پرونده گ. م. در مورخه ۱۴۰۰/۱۱/۹ با تقدیم دادخواست به خواسته طلاق به لحاظ عسرو حرج و کراهت شدید به طرفیت ب. ب. س. ه طرح دعوی نموده و اعلام کرده در مورخه ۹۰/۱۱/۲۱ باخوانده ازدواج نموده و باتوجه به ضرب و جرح توسط زوج به بهانه های مختلف و اینکه هفت ماه است.جدا زندگی می کند. و جنین چهارماهه را با زور و ضرب و جرح سقط نموده و با کراهت شدید و بذل تمام حقوق مالی و استفتاییه مورخه ۹۹/۸/۲۹ شورای روحانی تقاضای طلاق دارد. شعبه *در ۱۴۰۰/۱۲/۲ تشکیل جلسه داده است.خواهان به مفاد دادخواست اشاره نموده و اینکه خوانده منزل مستقل هم ندارد. خوانده گفته کذب می گوید مهریه را داده ام. و منزل در *دارم. حاضر به طلاق نیستم. خوانده پاسخ داده ایشان جهیزیه من را برده و مهریه را پرداخت کرده و بارها به من تهمت زده و حاضر به زندگی نیستم. دادگاه زوجین را به داوری ارجاع داده است. داور زوج اعلام کرده جدایی به مصلحت نیست ص ۱۱ داور زوجه نظر به عدم امکان سازش داده است.ص ۱۳ ) دادگاه به موجب دادنامه شماره *مورخه ۱۴۰۰/۱۲/۱۰ باتوجه به فتوای شورای روحانی در مورخه ۹۹/۸/۲۹ و درخواست طلاق مبنی برکراهت شدید و عسر و حرج و اینکه زوجه مدعی است.ده سال است.ازدواج کرده و فرزند ندارد. و یکبار سقط جنین بوده و حاضر به بذل حقوق مالی می باشد. و نظریه داوری برعدم سازش با احراز عسر و حرج حکم به الزام زوج به طلاق زوجه با بذل حقوق مالی غیر ازمهریه صادر نموده است. به موجب دادنامه مورخه ۱۴۰۰/۹/۲۸ زوجه ملزم به تمکین شده است.ص ۲۱ زوج نسبت به دادنامه اعتراض نموده است. شعبه *به موجب دادنامه شماره *مورخه ۱۴۰۱/۱/۲۲ با عدم ارائه دلیل از ناحیه زوجه با نقض دادنامه بدوی حکم به رد دعوی صادر نموده است. وکیل زوجه از دادنامه فرجامخواهی نموده و به کراهت شدید زوجه و بذل مهریه و سایر حقوق مالی حتی انچه را دریافت نموده و نظر شورای روحانیت اهل سنت اشاره نموده است.که متن لایحه ایشان و پاسخ فرجامخوانده در زمان شور قرائت می گردد.
هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای س. ت. عضو ممیز اوراق پرونده درخصوص دادنامه شماره *۱۴۰۱/۱/۲۲ فرجامخواسته مشاوره نموده و چنین رای می دهد.

رأی شعبه دیوان عالی کشور

رای شعبه
فرجامخواهی اقای ن. ا. س. ز. به وکالت از گ. م. نسبت به دادنامه شماره *مورخه ۱۴۰۱/۱/۲۲ صادره از شعبه *که به موجب ان با نقض دادنامه بدوی صادره از شعبه *حکم به رد دعوی فرجامخواه از جهت درخواست صدور حکم طلاق به لحاظ عسرو حرج صادر گردیده وارد و موجه است. زیرا اولا مبنای عسر و حرج زوجه در دادخواست کراهت شدید ایشان از زوج اعلام شده است. ۱- کراهت امری درونی است.که صرف بیان ان کافی است.و نیاز به ادله اثباتی ندارد. ۲- زوجه بابت کراهت ایجاد شده حاضر به بذل مهریه و حقوق مالی خود شده است. ۳- فتوای شورای روحانیت اهل سنت کردستان تحت شماره ۰۰۰۲۰۰۴۱۳ مورخه ۹۹/۸/۲۹ اگر چه متن ان در پرونده نیست و ضرورت دارد. دادگاه در این مورد استعلام و رفع نقص نماید. گر چه مفاد ان توسط وکیل در لایحه ارائه گردیده و حکایت از این دارد. که زوجه به دلیل کراهت می تواند جهت طلاق با بذل مهریه به دادگاه مراجعه کند و لذا طلاق به لحاظ کراهت با بذل مهریه طبق فتوا تجویز شده است.۴- مطابق مفاد ماده ۱۱۳۰ قانون مدنی و تبصره الحاقی ان عسرو حرج عبارت است.از ایجاد وضعیتی که ادامه زندگی را برای زوجه با مشقت و سختی همراه سازد بدیهی است.که بوجود امدن کراهت برای زوجه قطعا باعث سختی و مشقت ایشان در ادامه زندگی بوده و از مصادیق بارز عسر و حرج مندرج در ماده فوق خواهدبود. ثانیا اینکه نظریه داوری نیز بر عدم سازش می باشد. که با اعلام کراهت زوجه انطباق دارد. و صرف صدور حکم تمکین که دادگاه تجدیدنظر به ان اشاره نموده مانع از عسر و حرج زوجه و کراهت ایجادشده نخواهدبود. لذا با استناد به بند ۵ ماده ۳۷۱ و بند الف ماده ۴۰۱ قانون ایین دادرسی مدنی دادنامه فرجامخواسته را نقض و پرونده را جهت رسیدگی مجدد به دادگاه صادر کننده رای منقوض ارجاع می نماید./ا۴۰۱/۵/۱۰
شعبه *
رییس شعبه: ج. ق. مستشار: س. م. ت.