اجازه اجرای ضمیمه (۵) کنوانسیون شیکاگو با عنوان واحدهای اندازه گیری مورد استفاده در عملیات هوایی و زمینی به سازمان هواپیمایی کشوری مصوب ۱۳۹۲/۰۳/۱۹

هیات وزیران در جلسه مورخ ۱۳۹۲/۳/۱۹ بنا به پیشنهاد شماره ۰۲/۱۰۰/۱۵۳۱۵ مورخ ۱۳۹۲/۳/۶ وزارت راه و شهرسازی و تایید وزارت امور خارجه و به استناد ماده واحده قانون اجازه تصویب مقررات فنی و قواعد مربوط به کنوانسیون هواپیمایی کشوری بین المللی (کنوانسیون شیکاگو) - مصوب ۱۳۵۶ - تصویب نمود:
سازمان هواپیمایی کشوری مجاز است ضمیمه (۵) کنوانسیون شیکاگو تحت عنوان "واحدهای اندازه گیری مورد استفاده در عملیات هوایی و زمینی" را به شرح پیوست که به مهر "دفتر هیات دولت" تایید شده است اجرا نماید.

محمدرضا رحیمی
معاون اول رئیس جمهور

واحدهای اندازه گیری مورد استفاده در عملیات هوایی و زمینی ویرایش چهارم جولای ۱۹۷۹ سازمان جهانی هواپیمایی کشوری
بسمه تعالی
استانداردها و رویه های توصیه شده بین المللی
ضمیمه ۵(کنوانسیون شیکاگو)
سازمان هواپیمایی کشوری
واحدهای اندازه گیری مورد استفاده در عملیات هوایی و زمینی

سازمان هواپیمایی کشوری معاونت استاندارد پرواز	ضمیمه ۵ کنوانسیون شیکاگو	دفتر مهندسی نظارت بر طراحی و ساخت وسایل پرنده دفتر مهندسی و قابلیت پرواز
		شماره سند: ضمیمه ۵

معاونت استاندارد پرواز استانداردها و رویه های توصیه شده بین المللی ضمیمه ۵ کنوانسیون شیکاگو (سازمان هواپیمایی کشوری - شیکاگو) واحدهای اندازه گیری مورد استفاده در عملیات هوایی و زمینی

مقدمه

زمینه ی تاریخی
استانداردهای بین المللی و رویه های پیشنهادی برای واحدهای ابعادی در ارتباطات زمین - هوا اولین بار در شانزده آوریل ۱۹۴۸(۱۳۲۷/۱/۲۷) براساس ماده ۳۷ کنوانسیون بین المللی هواپیمایی کشوری (شیکاگو-۱۹۴۴) توسط شورای ایکائو پذیرفته شده و به عنوان ضمیمه ۵ کنوانسیون تهیه گردیده. آنها از تاریخ ۱۵ سپتامبر ۱۹۴۸(۱۳۲۷/۶/۲۴) نافذ گردیده و از تاریخ ۱ ژانویه ۱۹۴۹(۱۳۲۷/۱۰/۱۱) قابل اجرا اعلام شده است.
- جدول الف منشا اصلاحات بعدی همراه با لیستی از موضوعات اصلی مورد نظر و تاریخ های اجرا و اعتبار ضمایم و اصلاحات را که توسط شورا تصویب شده اند، نشان می دهد.

اقدام کشورهای عضو ایکائو
اعلام اختلاف عملکردها توجه کشورهای عضو ایکائو را به اجرای تعهدات شان طبق ماده ۳۸ پیمان شیکاگو جلب می‌نماید که براساس آن هر کشور عضو باید هرگونه مغایرت قوانین ملی خود را با رویه ها و استانداردهای بین المللی موجود در این ضمیمه و تمامی اصلاحیه های آن، در صورت تاثیر مغایرت ها با رویه های پیشنهادی و اصلاحیه های آن بر ایمنی ناوبری هوایی، آن ها را به اطلاع ایکائو برسانند. به علاوه از کشورهای عضو دعوت به عمل می‌آید که ایکائو را به طور مستمر در جریان بروز هرگونه اختلاف عملکرد جدید و یا رفع مغایرت هایی که در گذشته اعلام نموده‌اند قرار دهند. درخواست مختص به اعلام اختلاف عملکرد به مجرد اعمال هر یک از اصلاحات در این ضمیمه به کشورهای عضو ارسال خواهد شد.
همچنین توجه کشورهای متعاهد را به الزامات ضمیمه ی ۱۵ ایکائو در خصوص انتشار مغایرت های قوانین داخلی با استانداردها و رویه های پیشنهادی ایکائو از طریق سرویس اطلاعات هوانوردی و نیز پایبندی به تعهدات خود طبق مفاد مندرج در ماده ی ۳۸ پیمان شیکاگو جلب می نماید.
انتشار اطلاعات. اطلاعات مربوط به برقراری، برچینش و تغییر در تجهیزات، سرویس ها و دستورالعمل هایی که عملیات هواگردها را تحت تاثیر قرار می دهد در استانداردها و رویه های پیشنهادی مندرج در این ضمیمه مقرر شده و می‌بایست بر طبق الزامات ضمیمه ی ۱۵ ایکائو اطلاع رسانی و اجرا شوند.

وضعیت اجزای ضمیمه
یک ضمیمه از تمام یا قسمتی از بخش های زیر تشکیل شده است. هر آنچه در صورت ضرورت در هر ضمیمه مشاهده میگردد از وضعیت زیر برخوردار می‌باشد.

۱- مطالب تشکیل دهنده ی ضمیمه
الف) استانداردها و رویه های توصیه شده: که توسط شورا ایکائو که مطابق با مفاد کنوانسیون شیکاگو تصویب شده است به صورت زیر تعریف می‌شوند:
استاندارد: هرگونه خصوصیتی مربوط به شرایط فیزیکی، پیکربندی، تجهیزات نظامی، کارایی، پرسنل یا دستورالعمل که به کارگیری یکنواخت آن برای ایمنی یا انضباط ناوبری هوایی جهانی ضروری تشخیص داده شود و کشورهای متعاهد بر طبق کنوانسیون از آن ها پیروی می کنند؛ در صورت عدم امکان اجرا، بر طبق ماده ی ۳۸، اعلام اختلاف عملکرد لازم است شورا مطلع گردد
رویه های توصیه شده: هرگونه خصوصیتی مربوط به شرایط فیزیکی، پیکربندی، تجهیزات نظامی، کارایی، پرسنل یا دستورالعمل که به کارگیری یکنواخت آن برای ایمنی، انضباط یا کارآمدی ناوبری هوایی جهانی مطلوب تشخیص داده شود کشورهای متعاهد تلاش می کنند تا بر طبق کنوانسیون از آن ها پیروی کنند.
ب) پیوست ها شامل مواردی است که به جهت سهولت گروه بندی شده اند ولی بخشی از استانداردها و رویه های توصیه شده شورا ایکائو به حساب می آیند.
ج) تعاریف عباراتی که در استانداردها و رویه های توصیه شده به کار رفته اند و به خودی خود گویا نیستند زیرا معانی آورده شده در فرهنگ های لغت را نمی پذیرند. یک تعریف جایگاه مستقلی ندارد ولی بخش مهمی از استانداردها و رویه های توصیه ای به حساب می آیند که در آن ها به کار رفته اند زیرا یک تغییر در معنی آن عبارت، کل موضوع را تحت تاثیر قرار می دهد.
د) جداول و ارقام به کار رفته جهت روشن شدن یک استاندارد یا رویه ی پیشنهادی یا جداول و ارقامی که در یک استاندارد یا رویه توصیه ای آنها ارجاع داده شده است به آن اضافه شده است و همان شرایط را دارند.

۲- مفادی که توسط شورا جهت انتشار به همراه استانداردها و رویه های توصیه شده به تصویب رسیده است.
الف) پیش گفتار شامل موارد تاریخی و توضیحی که براساس فعالیت شورا بوده و دربرگیرنده ی مشروح الزامات کشورها در اجرای استانداردها و رویه های توصیه ای می‌باشد که به دنبال کنوانسیون و قطعنامه تصویب می آیند.
ب) مقدمه: شامل توضیحاتی هستند که در ابتدای بخش ها، فصول یا قسمت های ضمیمه می آیند و به تفهیم اعمال متن کمک می کند.
ج) نکات: موجود در متن در صورت مقتضی به منظور ارایه ی اطلاعات واقعی یا منابع استانداردها و رویه های توصیه شده مورد بحث می‌باشند ولی بخشی از استانداردها و رویه های توصیه ای به شمار نمی روند.
د) پیوست ها: شامل موارد تکمیلی برای استانداردها و رویه های توصیه ای و یا به عنوان راهنمای اجرایی آنها می‌باشند.

انتخاب زبان
این ضمیمه به ۶ زبان پذیرفته شده است - انگلیسی، عربی، چینی، فرانسه، روسی، اسپانیولی. از هر یک از کشورهای عضو خواسته شده است که یکی از این متون را برای اجرای بین المللی و سایر امور مقرره موثر در کنوانسیون برگزیده و از طریق استفاده مستقیم یا با ترجمه آن به زبان کشور خود مورد بهره برداری قرار داده و تصمیم خود را در این خصوص به ایکائو اعلام نماید.

روشهای نگارش
رویه های نگارش زیر با این هدف که در یک نگاه نشان دهنده وضعیت هر جمله باشد تهیه شده است:
"استانداردها" با حروف معمولی نوشته شده است؛ "توصیه های پیشنهادی" با حروف لاتین خمیده نوشته شده است، وضعیت آنها با پیشوند «توصیه» مشخص شده است.
"نکته ها" نیز با حروف لاتین خمیده نوشته شده و وضعیت آنها با پیشوند «نکته» مشخص شده است.
هرگونه اشاره به بخشی از این سند که با شماره و /یا عنوان معین شده است شامل کلیه زیر بخش های آن بخش می‌گردد.

جدول الف - اصلاحیه ضمیمه ۵

اصلاحیه	منبع (منابع)	موضوع (موضوعات)	زمان پذیرش توسط شورا زمان اعمال زمان اجرا
(ویرایش اول)	اقدام شورا براساس قطعنامه شماره A۱-۳۵ مجمع	۱۶ آوریل ۱۹۴۸ (۱۳۲۷/۱/۲۷) ۱۵سپتامبر ۱۹۴۸ (۱۳۲۷/۶/۲۴) ۱ ژانویه ۱۹۴۹ (۱۳۲۷/۱۰/۱۱)
۱ تا ۱۱ (ویرایش دوم)	کمیسیون ناوبری هوایی	کاهش تعداد جداول واحد از ۵ به ۲	۱۱ دسامبر ۱۹۵۱ (۱۳۳۰/۹/۲۰) ۱ مه ۱۹۵۲ (۱۳۳۱/۲/۱۱) ۱ سپتامبر ۱۹۵۲ (۱۳۳۱/۶/۱۰)
۱۲ (ویرایش سوم)	کمیسیون ناوبری هوایی	تامین واحدهای یک جور در جدول ایکائو و جدول آبی مگر در مورد واحدهای اندازه گیری ارتفاعات، بلندی، بلندا و سرعت عمومی.	۸ دسامبر ۱۹۶۱ (۱۳۴۰/۹/۱۷) ۱ آوریل ۱۹۶۲ (۱۳۴۱/۱/۱۲) ۱ ژوئیه ۱۹۶۴ (۱۳۴۳/۴/۱۰)
۱۳ (ویرایش چهارم)	اقدام شورا براساس قطعنامه شماره A۲۲-۱۸ مجمع پیوست F	تغییر در عنوان ضمیمه و افزایش دامنه شمول برای پوشش همه جنبه های عملیات هوایی و زمینی، تامین سیستم واحدهای استاندارد براساس S۱، تعیین واحدهای غیر S۱ مجاز برای استفاده در هواپیمایی بین المللی کشوری، شرط انقضای استفاده از برخی واحدهای غیر S۱	۲۳ مارس ۱۹۷۹ (۱۳۵۸/۱/۳) ۲۳ ژوئیه ۱۹۷۹ (۱۳۵۸/۵/۱) ۲۵ نوامبر ۱۹۸۱ (۱۳۶۰/۹/۵)
۱۴	مطالعات کمیسیون ناوبری هوایی	برقراری یک تاریخ ثابت برای انقضای شعاع واحد و معرفی مطالب راهبردی در رابطه با زمان هماهنگ جهانی و روش تاریخ و زمان مرجع.	۲۷ فوریه ۱۹۸۴ (۱۳۶۲/۱۲/۸) ۳۰ ژوئیه ۱۹۸۴ (۱۳۶۳/۵/۸) ۲۲ نوامبر ۱۹۸۴ (۱۳۶۳/۹/۱)
۱۵	کمیسیون ناوبری هوایی	تعریف جدید متر؛ معرفی اسم خاص sievert(واحدی برای اندازه گیری نور) حذف ارجاعات به واحدهای غیر S۱ موقت که دیگر مورد استفاده قرار نمی گیرند.	۲۴ نوامبر ۱۹۸۶ (۱۳۶۵/۹/۳) ۱۹ آوریل ۱۹۸۷ (۱۳۶۶/۱/۳۰) ۱۹ نوامبر ۱۹۸۷ (۱۳۶۶/۸/۲۸)
۱۶	اصلاحیه ۱۶۲ ضمیمه ۱	مقررات جدید در خصوص عوامل انسانی.	۲۱ فوریه ۲۰۰۰ (۱۳۷۸/۱۲/۲) ۱۷ ژوئیه ۲۰۰۰ (۱۳۷۹/۵/۲۶) ۲ نوامبر ۲۰۰۰ (۱۳۷۹/۸/۱۱)

فصل ۱. تعاریف
عبارات زیر که در استانداردها و رویه های توصیه شده در رابطه با واحدهای اندازه گیری در کلیه زمینه های عملیات بین المللی هوایی و زمینی هواپیمایی کشوری استفاده می‌شوند معانی زیر را خواهند داشت:

آمپر (A).
آمپر جریان ثابت الکتریکی است که در مسیر مستقیم نامحدود دو هادی موازی با فاصله عرضی یک متر با صرف نظر از سطح مقطع مرور آن در محیط خلاء می‌تواند موجب تولید نیرویی معادل (۷-)۱۰*۲ نیوتن در متر بین این هادی ها بشود.

بکرل (Bq).
عبارت است از پرتوزائی، منبعی می‌باشد که در هر ثانیه یک اتم از آن واپاشیده می‌شود.

شمع (cd).
شدت روشنایی، در راستای قائم برروی سطح جسم سیاه به اندازه ۶۰۰۰۰۰/۱ متر مربع در درجه حرارت انجماد پلاتین تحت فشار ۱۰۱۳۲۵ نیوتن بر متر مربع

درجه حرارت سلسیوس (t°c).
درجه حرارت سلسیوس برابر است با اختلاف، t°c=TT بین دو دمای ترمودینامیکی T و T. که T. برابر است با ۱۵/۲۷۳ کلوین.

کلمب (کولام)(C). مقدار الکتریسیته ای است که در مدت یک ثانیه توسط جریانی ۱ آمپر منتقل می‌شود.

درجه ی سلسیوس(°C). نامی مشخص برای واحد کلوین جهت استفاده در بیان مقدار درجه حرارت سلسیوس.

فاراد (F). ظرفیت خازنی بین صفحاتی است که هنگام بارگذاری توسط یک کمیت الکتریکی معادل یک کلمب، اختلاف پتانسیل یک ولت پدیدار می‌گردد.

فوت(Ft). طولی دقیقاً برابر با ۳۰۴۸/۰ متر.

گری (Gy). انرژی ساطع شده توسط تشعشع یونیزه به یک جرم ماده، معادل ۱ ژول بر کیلوگرم.

هانری (H). مقاومت کد القائی یک مدار بسته است که نیروی الکترو موتوری یک ولت هنگامیکه جریات الکتریکی مدار به طور غیر یکنواخت با نسبت یک آمپر در ثانیه در آن تولید می‌شود.

هرتز(Hz). تواتر یک پدیده ی متاوب که دوره ی تناوب آن ۱ ثانیه است.
سطح کارایی انسان. توانایی و محدودیتهای انسان که بر ایمنی و کارایی عملیات هوانوردی اثر می گذارد.

ژول (J). کار انجام شده وقتی نقطه ی اعمال نیروی یک نیوتن به اندازه ی یک متر در جهت نیرو جابه جا شود.

کلوین (K). واحدی درجه حرارت دما پویا ترو دینامیکی است که برابر ۲۷۳.۱۶/۱ از درجه حرارت ترمودینامیکی نقطه ی سه گانه ی آب می‌باشد.

کیلوگرم (kg). واحد جرمی معادل با جرم نخستین کیلوگرم نمونه بین المللی

نات (kt). سرعت معادل با یک مایل دریایی در ساعت.

لیتر (L). یک واحد حجمی محدود شده برای اندازه گیری مایعات و گازها که برابر با یک دسی متر مکعب می‌باشد

لومن (lm). شار روشنایی ساطع شده با زاویه مخروطی (سه بعدی) یک استرادیان از یک منبع نقطه ای دارای شدت یکنواخت یک شمع

لوکس (lx). شدت روشنایی تولیدشده که توسط یک شار یک لومی به طور یکنواخت بر روی یک سطح باندازه یک متر مربع انتشار یافته است

متر (m). مسافت طی شده توسط نور در خلاء در مدت ۲۹۹۷۹۲۴۵۸/۱ ثانیه می‌باشد.

مول (mol). مقدار ماده از یک سیستم که حاوی ذرات بنیادین باندازه اتم های موجود در ۰۱۲/۰ کیلوگرم کربن ۱۲ می‌باشد.
نکته - وقتی "مول" استفاده می‌شود، ذرات بنیادین باید معین باشد و می‌تواند اتم ها، مولکول ها، یون ها، الکترونها و سایر ذرات یا گروههای معین این ذرات باشد.

مایل دریایی (NM). طولی معادل، دقیقاً برابر با ۱۸۵۲ متر.

نیوتن (N). نیرویی که وقتی بر جسمی با جرم ۱ کیلوگرم وارد می‌آید، به آن شتاب ۱ متر در مجذور ثانیه می دهد.

اهم (O). مقاومت الکتریکی بین دو نقطه رسانا است که هنگامیکه اختلاف پتانسیل ثابت یک ولت بین این دو نقطه اعمال می‌گردد و جریان یک آمپر در آن رسانا ایجاد می‌گردد و در حالی که آن هادی اصلاً منبع نیروی الکترویی نمی‌باشد.

پاسکال (Pa). فشار یا تنش یک نیوتنی در هر متر مربع.

رادیان (rad). زاویه سطحی بین دو شعاع یک دایره، که کمانی برابر با طول شعاع را روی محیط دایره قطع می نماید.

ثانیه (s). مدت زمانی است که اتم سزیم ۱۳۳ در حالت پایه ۹۱۹۲۶۳۱۷۷۰ بار نوسان می کند.

زیمنس (S). هدایت الکتریکی یک رسانا که در توان جریان ۱ آمپری در اثر اختلاف پتانسیل الکتریکی یک ولتی ایجاد شده است.

سیورت (Sv). واحد مقدار مجاز تشعشع معادل، مطابق ۱ ژول بر کیلوگرم

استرادیان (sr). زاویه صفحه ای که راس آن در مرکز کره واقع شده است، و سطحی از کره را به اندازه یک مربع با ضلعی معادل طول شعاع کره قطع می نماید.

تسلا (T). چگالی شار مغناطیسی منتج از شار مغناطیسی یک وبر در متر مربع است.

تُن (t). جرمی برابر با ۱۰۰۰ کیلوگرم.

ولت (V). واحد اختلاف پتانسیل الکتریکی و نیروی الکترو موتوری که اختلاف پتانسیل الکتریکی بین دو نقطه یک رسانا حامل جریان ثابت یک آمپر هنگامی که انتقال توان بین این نقاط برابر با یک ولت است.

وات (W). توانی که موجب افزایش تولید انرژی با نسبت ۱ ژول بر ثانیه می‌شود

وبر (wb). شار دور مغناطیسی، مداری است که همانطوری که با نسبت ثابتی در یک ثانیه به صفر کاهش می یابد نیروی الکترو موتوری یک ولتی در آن تولید می‌گردد.

فصل ۲. قابلیت اجرا
نکته ی مقدماتی - این ضمیمه شامل مشخصاتی جهت استفاده در سیستم های استاندارد واحدهای اندازه گیری در عملیات بین المللی هوایی و زمینی هواپیمایی کشوری می‌باشد. این سیستم استاندارد واحدهای اندازه گیری براساس سیستم جهانی واحدها (S۱) و واحدهای خاص غیر S۱، که برای تطابق با ملزومات خاص هواپیمایی کشوری بین المللی لازم به نظر می رسند پایه ریزی شده است.
برای جزییات مربوط به ایجاد سیستم S۱، پیوست الف را ببینید.

۱. ۲ قابلیت اجرا
استانداردها و رویه های توصیه ای موجود در این ضمیمه می بایستی در تمامی جنبه های عملیات بین المللی هوایی و زمینی هواپیمایی کشوری اعمال شود.

فصل ۳. به کارگیری استاندارد واحدهای اندازه گیری

۱. ۳ واحدهای S۱

۱. ۱. ۳ سیستم بین المللی واحدها توسط نشست عمومی اوزان و اندازه گیری) (۱)CGPM) ایجاد و برقرار نگه داشته می‌شود. مشروط به تمهیدات ۳۰۲ و ۳۰۳ می بایستی به عنوان سیستم استاندارد واحدهای اندازه گیری برای کلیه جنبه های عملیات بین المللی هوایی و زمینی هواپیمایی کشوری مورد استفاده قرار گیرد.

۲. ۱. ۳ پیش وندها
لیست پیش وندها و علایم لیست شده در جدول ۱-۳ می بایستی برای تشکیل اسامی و علایم ضرایب اعشاری و زیر ضرایب واحدهای S۱ استفاده بشود.
نکته ۱- همان طور که در اینجا استفاده شده واژه واحد S۱، بدین معناست که شامل واحدهای اصلی و واشتقاقی و همچنین مضارب هر یک می‌گردد.
نکته ۲- پیوست ب را برای راهنمایی در مقسوم علیه های کلیات بکارگیری پیش وندها ملاحظه نمائید.

۲. ۳ واحدهای غیر S۱

۱. ۲. ۳ واحدهای غیر S۱ برای استفاده ی دایم با واحد S۱
لیست واحدهای غیر S۱ مندرج در جدول ۲-۳، الزاماً باید به جای یا به علاوه ی واحدهای S۱، به عنوان واحدهای اصلی اندازه گیری، ولی فقط آن طور که در جدول ۴-۳ آمده است به کار روند.

۲. ۲. ۳ واحدهای غیر S۱ جایگزین مجاز برای استفاده ی موقت با S۱
واحدهای غیرS۱ مندرج در جدول ۳-۳ الزاماً باید برای استفاده ی موقت به عنوان جایگزین واحدهای اندازه گیری مجاز باشند، ولی تنها برای کمیت های مشخص شده در جدول ۴-۳.
نکته- انتظار می رود که استفاده از واحدهای جایگزین غیر S۱ جدول ۳-۳ که مطابق با جدول ۴-۳ اعمال می‌شوند، در نهایت مطابق با تاریخ های انقضای واحدهای اعلامی از سوی شورا، متوقف شوند. تاریخ های انقضا در صورت ایجاد در فصل ۴ ذکر خواهند شد.

جدول ۱-۳. پیش وندهای واحد S۱

علامت	پیش وند	فاکتور ضریب
E	exa	۱۰۱۸ =۰۰۰ ۰۰۰ ۰۰۰ ۰۰۰ ۰۰۰ ۰۰۰ ۱
P	Peta	۱۰۱۵ =۰۰۰ ۰۰۰ ۰۰۰ ۰۰۰ ۰۰۰ ۱
T	Tera	۱۰۱۲ =۰۰۰ ۰۰۰ ۰۰۰ ۰۰۰ ۱
G	giga	۱۰۹ = ۰۰۰ ۰۰۰ ۰۰۰ ۱
M	mega	۱۰۶ = ۰۰۰ ۰۰۰ ۱
k	kilo	۱۰۳ = ۰۰۰ ۱
h	hecto	۱۰۲ = ۱۰۰
da	deca	۱۰۱ = ۱۰
d	deci	۱۰۱ = ۱/۰
c	centi	۱۰۲ = ۰۱/۰
m	milli	۱۰۳ = ۰۰۱/۰
u	micro	۱۰۶ = ۰۰۱ ۰۰۰/۰
n	nano	۱۰۹ = ۰۰۱ ۰۰۰ ۰۰۰/۰
p	pico	۱۲-۱۰ = ۰۰۱ ۰۰۰ ۰۰۰ ۰۰۰/۰
f	femto	۱۰۱۵ = ۰۰۱ ۰۰۰ ۰۰۰ ۰۰۰ ۰۰۰/۰
a	atto	۱۰۱۸ = ۰۰۱ ۰۰۰ ۰۰۰ ۰۰۰ ۰۰۰ ۰۰۰/۰

۳. ۳- کاربرد واحدهای خاص
۱. ۳. ۳ به کارگیری واحدهای اندازه گیری برای کمیت های خاص استفاده شده در عملیات بین المللی هوایی و زمینی هواپیمایی کشوری، میبایستی مطابق با جدول ۴-۳ باشد.
نکته.- هدف از جدول ۴-۳ استانداردسازی واحدها (شامل پیش وندها) برای کمیت هایی است که مشترکاً در عملیات هوایی و زمینی به کار می روند. تمهیدات اصلی این ضمیمه جهت اعمال واحدهای مورد استفاده برای کمیت های لیست نشده می‌باشد.

۲. ۳. ۳ پیشنهاد.- باید وسایل و تمهیدات لازم برای طراحی، روشهای اجرایی و آموزش جهت عملیات در محیط ها، شامل استفاده از گزینه های استاندارد و غیر S۱ برخی واحدهای اندازه گیری خاص، یا انتقال بین محیط هایی که از واحدهای متفاوتی استفاده می کنند، برقرار شود و در این امر، باید کارایی انسان مورد توجه قرار بگیرد.
نکته.- مطالب راهبردی در زمینه ی کارایی انسان را می توان در کتاب راهنمای آموزش عوامل انسانی (سند ۹۶۸۳) و بخشنامه ۲۳۸ (چکیده عوامل انسانی شماره ۶ - کار پژوهی) یافت.

جدول ۲-۳. واحدهای غیر S۱ جهت استفاده با S۱

تعریف (در قالب واحدهای S۱)	علامت	واحد	کمیت های ویژه جدول ۴-۳ در رابطه با
kg ۱۰۳ = t۱	T	تن	جرم
rad (۱۸۰/عدد پی) = °۱	°	درجه	زاویه صفحه
rad (۱۰۸۰۰/عدد پی) = °(۶۰/۱)= '۱	'	دقیقه
rad (۶۴۸۰۰۰/عدد پی) = '(۶۰/۱)= ''۱	''	ثانیه
unit k* ۱ = unit °C ۱	°C	درجه ی سانتیگراد	درجه حرارت
S ۶۰ = min ۱	Min	دقیقه	زمان
s۳۶۰۰ = min ۶۰ = h۱	h	ساعت
S۸۶۴۰۰ = h ۲۴ = d۱	D	روز
deci	----	هفته، ماه، سال
۳m ۳-۱۰ = ۳dm ۱ = L ۱	L	لیتر	حجم
* الحاقیه (ج)، جدول ۲-ج را برای تبدیل واحدها ببینید.

جدول ۳-۳. واحدهای مجاز جایگزین موقت غیر S۱ برای استفاده با واحد S۱

تعریف (در قالب واحدهای S۱)	علامت	واحد	کمیت های ویژه جدول ۴-۳ در رابطه با
m۱۸۵۲ = NM۱	NM	ناتیکال مایل	مسافت (افقی)
m۰.۳۰۴۸ = ft ۱	Ft	فوت	مسافت (عمودی)
m/s ۰.۵۱۴۴۴۴ = kt۱	kt	نات	سرعت
* ارتفاع، بلندی، بلندا، سرعت عمودی

جدول ۴-۳

شماره مرجع	کمیت	واحد اولیه (علامت)	واحد غیر S۱ جایگزین (علامت)
۱. جهت/فضا/زمان
۱. ۱	فراز	m	Ft
۲. ۱	مساحت	۲m
۳. ۱	فاصله (طولانی) (۲)	km	NM
۴. ۱	فاصله (کوتاه)	m
۵. ۱	بلندی	m	Ft
۶. ۱	حداکثر برد پرواز	h & m
۷. ۱	بلندا	m	Ft
۸. ۱	عرض جغرافیایی	'' , °
۹. ۱	طول	m
۱۰. ۱	طول جغرافیایی	'' , °
۱۱. ۱	زاویه صفحه در صورت مقرر شدن کسرهای اعشاری درجه می بایستی مورد استفاده قرار گیرد	°
۱۲. ۱	طول باند	m
۱۳. ۱	برد دیداری باند	m
۱۴. ۱	حجم باک (هواگردها) (۳)	L
۱۵. ۱	زمان	s
		min
		h
		d
		week
		month
		year
۱۶. ۱	دید(۴)	km
۱۷. ۱	حجم	۳M
۱۸. ۱	جهت باد (به جز برای مواقع نشست و برخاست، جهت باد الزاماً باید با درجه ی درست داده شود؛ برای مواقع نشست و برخاست، باد الزاماً باید با درجه ی مغناطیسی داده شود.)	°
۲. وابسته به جرم
۱. ۲	جرم مخصوص هوا	۳kg/m
۲. ۲	جرم مخصوص سطح	۲kg/m
۳. ۲	ظرفیت بار	Kg
۴. ۲	جرم حجمی بار	۳kg/m
۵. ۲	جرم مخصوص وزنی	۳kg/m
۶. ۲	ظرفیت وزنی سوخت	Kg
۷. ۲	جرم حجمی گاز	۳kg/m
۸. ۲	جرم خالص یا حداکثر بار	Kg
		T
۹. ۲	وزن دستگاه تعلیق	kg
۱۰. ۲	جرم مخصوص خطی	m.kg
۱۱. ۲	جرم مخصوص مایع	۳m.kg
۱۲. ۲	جرم	kg
۱۳. ۲	گشتاور اینرسی	۲m.kg
۱۴. ۲	گشتاور اندازه حرکت	s/۲m.kg
۱۵. ۲	اندازه حرکت	s/m.kg
۳. وابسته به نیرو
۱. ۳	فشار هوا(کلی)	kPa
۲. ۳	تنظیم فرازسنجی	hPa
۳. ۳	فشار جوی	hPa
۴. ۳	گشتاور خمشی	kN.m
۵. ۳	نیرو	N
۶. ۳	فشار منبع سوخت	kPa
۷. ۳	فشار هیدرولیک	kPa
۸. ۳	ضریب کشتسانی	MPa
۹. ۳	فشار	kPa
۱۰. ۳	تنش	MPa
۱۱. ۳	تنش سطح	m/mN
۱۲. ۳	فشار محوری	kN
۱۳. ۳	گشتاور پیچشی	N.m
۱۴. ۳	خلاء	Pa
۴. مکانیک
۱. ۴	سرعت هوا(۵)	km/h	Kt
۲. ۴	شتاب زاویه ای	۲rad/s
۳. ۴	سرعت زاویه ای	rad/s
۴. ۴	انرژی یا کار	J
۵. ۴	توان محوری هم سنگ	kW
۶. ۴	بسامد	Hz
۷. ۴	سرعت زمینی	km/h	Kt
۸. ۴	ضربه	۲J/m
۹. ۴	انرژی جنبشی جذب شده توسط ترمزها	MJ
۱۰. ۴	شتاب خطی	۲m/s
۱۱. ۴	توان	kW
۱۲. ۴	میزان تنظیم خودکار	s/°
۱۳. ۴	توان محوری	kW
۱۴. ۴	سرعت	m/s
۱۵. ۴	سرعت عمودی	m/s	ft/min
۱۶. ۴	سرعت باد	km/h	Kt
۵. جریان
۱. ۵	جریان هوای موتور	kg/s
۲. ۵	جریان آب موتور	kg/h
۳. ۵	مصرف سوخت ویژه	kg/(kW.h)
	موتورهای پیستونی	kg/(kW.h)
	موتورهای توربوشفت	kg/(kW.h)
	موتورهای جت	kg/(kN.h)
۴. ۵	جریان سوخت	kg/h
۵. ۵	نسبت وزنی پر شدن مخزن سوخت	kg/min
۶. ۵	جریان گازی	kg/s
۷. ۵	جریان وزنی مایع	g/s
۸. ۵	جریان حجمی مایع	L/s
۹. ۵	جریان جرمی	kg/s
۱۰. ۵	مصرف روغن
	توربین گازی	kg/h
	موتورهای پیستونی از نوع معین	g/(kW.h)
۱۱. ۵	جریان روغن	g/s
۱۲. ۵	ظرفیت پمپ	L/min
۱۳. ۵	جریان هواساز	/min۳m
۱۴. ۵	چسبندگی (دینامیکی)	Pa.s
۱۵. ۵	چسبندگی (جنبشی)	/s۲m
۶. دما پویا
۱. ۶	ضریب انتقال حرارت	(k.۲m)/W
۲. ۶	جریان حرارت بر واحد سطح	۲m/J
۳. ۶	نسبت جریان حرارت	W
۴. ۶	رطوبت (مطلق)	g/kg
۵. ۶	ضریب انبساط خطی	۱-C°
۶. ۶	کمیت حرارت	J
۷. ۶	دما	C°
۷. الکتریسیته و مغناطیس
۱. ۷	ظرفیت خازنی	F
۲. ۷	میزان رسانایی	S
۳. ۷	رسانایی الکتریکی	S/m
۴. ۷	تراکم جریان (تکاثف)	۲m/A
۵. ۷	ضریب الکتریکی	A
۶. ۷	قدرت میدان الکتریکی	۲m/C
۷. ۷	پتانسیل الکتریکی	V
۸. ۷	نیروی الکترو موتوری	V
۹. ۷	قدرت میدان مغناطیسی	A/m
۱۰. ۷	شار مغناطیسی	Wb
۱۱. ۷	تراکم شار مغناطیسی	T
۱۲. ۷	توان	W
۱۳. ۷	کمیت الکتریسیته	C
۱۴. ۷	مقاومت	
۸. وابسته به نور و تشعشع الکترومغناطیسی
۱. ۸	شدت روشنایی	lx
۲. ۸	روشنایی	۲m/cd
۳. ۸	موجودیت روشنایی	۲m/lm
۴. ۸	شار روشنایی	lm
۵. ۸	شدت روشنایی	cd
۶. ۸	کمیت نور	lm.s
۷. ۸	انرژی تابشی	J
۸. ۸	طول موج	m
۹. آواشنودی
۱. ۹	بسامد	Hz
۲. ۹	تراکم جرمی	۳m/kg
۳. ۹	سطح صدا	(۶)dB
۴. ۹	مدت تناوب، زمان تناوبی	s
۵. ۹	شدت صوت	۲m/W
۶. ۹	توان صوت	W
۷. ۹	فشار هوای صوت	Pa
۸. ۹	سطح صوت	(۷)dB
۹. ۹	فشار ثابت هوا (لحظه ای)	Pa
۱۰. ۹	سرعت صوت	m/s
۱۱. ۹	سرعت حجمی (لحظه ای)	/s۳m
۱۲. ۹	طول موج	m
۱۰. فیزیک هسته ای و تشعشع یونیزه کننده
۱. ۱۰	مقدار مجاز جذب شده	Gy
۲. ۱۰	نسبت مقدار مجاز جذب شده	Gy/s
۳. ۱۰	فعالیت تشعشعی عناصر رادیو هسته ای	Bq
۴. ۱۰	مقدار مجاز معادل	Sv
۵. ۱۰	میزان مواجهه با تشعشع	C/kg
۶. ۱۰	میزان پرتوگیری	C/kg.s

فصل ۴. تاریخ انقضاء بکارگیری واحدهای فرعی غیر S۱
نکته ی مقدماتی.- به دلیل استفاده ی گسترده از واحدهای غیر S۱ لیست شده در جدول ۳-۳ و به دلیل پرهیز از مشکلات بالقوه ی ایمنی که ممکن است در نتیجه ی فقدان هماهنگی جهانی در زمینه ی تاریخ خاتمه ی استفاده از آن ها رخ دهد، آن واحدها موقتاً برای استفاده به عنوان واحدهای جایگزین حفظ شده اند. به محض این که شورا تاریخ انقضای استفاده از آن ها را تعیین کند، به عنوان استاندارد در این فصل درجه می‌گردد. انتظار می رود که برقراری این تاریخ ها قبل از تاریخ انقضای واقعی باشد. هر دستورالعمل خاص مربوط به خاتمه ی واحدی خاص، به صورت بخش نامه ای از این ضمیمه، به تمامی کشورها، به طور جداگانه، اعلام می‌گردد.
۱. ۴ استفاده از واحدهای غیر S۱ جایگزین مندرج در جدول ۳-۳ در عملیات بین المللی هواپیمایی کشوری الزاماً باید در تاریخ های مندرج در جدول ۱-۴ خاتمه یابد.

جدول ۱-۴. تاریخ های انقضاء استفاده از واحدهای فرعی غیر S۱

واحد فرعی غیر S۱	تاریخ پایان دهی
نات	۱هنوز تعیین نشده
مایل دریایی
فوت	۲هنوز تعیین نشده
۱) هنوز تاریخی برای انقضای استفاده از نات و مایل دریایی تعیین نشده است. ۲) هنوز تاریخی برای پایان دهی استفاده از فوت تعیین نشده است.

پیوست های ضمیمه ی شماره ۵

پیوست الف. شکل گیری سیستم جهانی واحدها (S۱)

۱. زمینه ی تاریخی
۱. ۱ نام S۱ «Systeme lnternational d’Unites» گرفته شده است. نقطه ی شکل گیری این سیستم، خلق واحدهای طول و جرم (متر و کیلوگرم) توسط اعضای آکادمی علمی پاریس بود که در سال ۱۷۹۵ به عنوان مقیاسی عملی برای انتفاع از صنعت و تجارت، مورد قبول مجلس ملی فرانسه قرار گرفت. در ابتدا این سیستم با نام «سیستم متریک» خوانده می شد. فیزیک دان ها مزایای این سیستم را دریافتند و به سرعت در چرخه های علمی و فنی آن را به کار بستند.
۲. ۱ آغاز استانداردسازی بین المللی با نشست ۱۵ کشور در سال ۱۸۷۰ در پاریس بر می‌گردد که منجر به پیدایش کنوانسیون بین المللی متریک در سال ۱۸۷۵ و تشکیل «دایره ی جهانی اوزان و مقیاس ها» شد. همچنین جهت رتق و فتق کلیه امور جهانی مربوط به سیستم متریک، کنفرانس عمومی اوزان و مقادیر ((۸)CGPM) تشکیل شد. در سال ۱۸۸۹، در اولین نشست کنفرانس اوزان و مقیاسها، الگوهای قدیمی متر و کیلوگرم به ترتیب به عنوان واحدهای استاندارد جهانی طول و جرم تعیین شدند. دیگر واحدها در نشست های بعدی مورد توافق قرار گرفتند و در دهمین نشست آن در سال ۱۹۵۴، کنفرانس اوزان و مقیاسها سیستم موجه و منسجم واحدها، براساس متر - کیلوگرم - ثانیه - آمپر (MKSA) را که قبلاً تدوین شده بود، قبول کرد و سپس کلوین را به عنوان واحد دما و شمع را به عنوان واحد شدت روشنایی به آن اضافه کرد. در یازدهمین کنفرانس اوزان و مقیاسها که در سال ۱۹۶۰ تشکیل شد ۳۶ کشور شرکت کردند و نام سیستم جهانی واحدها ((۹)S۱) پذیرفته شد و قوانین پیشوندها، واحدهای تکمیلی و اشتقاقی و دیگر امور را تدوین کرد. بدین ترتیب خصوصیات منسجم برای واحدهای جهانی اندازه گیری برقرار شد. دوازدهمین کنفرانس اوزان و مقیاسها در سال ۱۹۶۴ برخی پالایش ها را در سیستم اعمال کرد و سیزدهمین کنفرانس اوزان و مقیاسها در سال ۱۹۶۷ دومین پالایش را انجام داد و نام واحد دما را به کلوین (K) تغییر داد و تعریف شمع را بازبینی کرد. چهاردهمین کنفرانس اوزان و مقیاسها در سال ۱۹۷۱ مول (mol) را به عنوان هفتمین واحد پایه ای اضافه کرد و نام پاسکال (Pa) را به عنوان واحد S۱ برای فشار و تنش (نیوتن بر متر مربع) و زیمنس (۵) را به عنوان واحد S۱ برای هدایت الکتریکی، تایید کرد. در سال ۱۹۷۵، کنفرانس اوزان و مقیاسها بکرل (Bq) را به عنوان واحد فعالیت پرتوزایی و گری (Gy) را به عنوان واحد میزان جذب پذیرفت.

۲. اداره جهانی اوزان و مقیاس ها

۱. ۲ در ۲۰ می ۱۸۷۵ (۱۲۵۴/۲/۳۱)، هفده کشور در جلسه ی نهایی «کنفرانس دیپلماتیک متریک» در پاریس، کنوانسیون متر، ((۱۰)BIPM) را تشکیل داده اند. این کنوانسیون در ۱۹۲۱ اصلاح شد. دفاتر مرکزی کنوانسیون متر در نزدیکی پاریس است و هزینه ی حفظ آن توسط کشورهای عضو کنوانسیون متر تامین می‌شود. کار کنوانسیون متر عبارتست از تضمین یکسان سازی جهانی مقیاس های فیزیکی که مسئول موارد زیر است:
- برقراری استانداردهای پایه ای و مقیاس های اندازه گیری کمیت های فیزیکی اصلی و حفظ مدل های پیش الگوی جهانی؛
- مقایسه ی استانداردهای ملی و بین المللی؛
- تضمین هماهنگی فنون اندازه گیری متناظر؛
- اجرا و هماهنگی محاسبات مربوط به ثابت های فیزیکی.

۲. ۲ کنوانسیون متر تحت نظارت خاص کمیته بین المللی اوزان و مقیاسها(۱۱)، که خود تحت قیمومیت(۱۲) کنوانسیون عمومی اوزان و مقادیر است، عمل می کند. کمیته ی بین المللی شامل ۱۸ عضو است که هر یک به کشوری مجزا تعلق دارد و حداقل ۲ سال یک بار جلسه دارند. صاحب منصبان این کمیته، گزارش سالیانه ی موقعیت مدیریتی و مالی کنوانسیون متر را به دولت های کشورهای عضو کنوانسیون متر، ارایه می کند.

۳. ۲ فعالیت های BIPM که در آغاز محدود به اندازه گیری های طول و جرم و مطالعات هواشناسی مربوط به این کمیت ها بود، به استانداردهای اندازه گیری الکتریسیته (۱۹۲۷)، نورسنجی (۱۹۳۷) و تشعشعات یونیزه (۱۹۶۰) گسترش یافته است. بدین منظور، آزمایشگاه های بدوی ساخته شده در سال های ۱۸۷۶ تا ۱۸۷۸ در سال ۱۹۲۹ گسترش یافت و دو ساختمان جدید در سال های ۱۹۶۳ تا ۱۹۶۴ برای آزمایشگاه های تشعشعات یونیزه، بنا شد. حدود ۳۰ فیزیک دان یا کارشناس فنی در آزمایشگاه های BIPM کار می کنند. آن ها علاوه بر تحقیقات هواشناسی، اندازه گیری و تصدیق مفاد استاندارد کمیت های فوق را انجام می دهند.

۴. ۲ با دید گسترش وظایف سپرده شده به BIPM، CIPM از سال ۱۹۲۷، تحت عنوان کارگروه های مشورتی، مجموعه هایی تشکیل داد تا به او در موضوعات ارجاعی جهت مطالعه و رایزنی، اطلاعاتی ارایه کند. این کارگروه های مشورتی که ممکن است متشکل از کارگروه های موقت یا دایم برای مطالعه موضوعات خاص باشد، مسئول هماهنگی کارهای بین المللی انجام شده در زمینه های مربوط به خود بوده و پیشنهاداتی در خصوص اصلاح تعاریف و مقادیر واحدها ارایه می کنند. به منظور تضمین یکسان سازی جهانی در واحدهای اندازه گیری، این کمیته ی جهانی در این خصوص مستقیماً عمل می کند یا پیشنهادهای برابر تصویب به کنفرانس کل می فرستد.

۵. ۲ کارگروه مشورتی دارای قوانین مشترک هستند. هر کمیته ی مشورتی که رئیسش معمولاً عضوی از CIPM است، متشکل از نماینده ای از تمام آزمایشگاه های مطالعات مقیاسی و موسسات تخصصی (که لیست آن ها توسط CIPM تهیه شده)، اعضای انفرادی گماشته شده توسط CIPM و نیز نماینده ی BIPM می‌باشد. این کارگروه جلسات خود را در فواصل منظم برگزار می کنند؛ در حال حاضر ۷ عدد از آن ها به شرح زیر وجود دارند:
۱. کارگروه مشورتی الکتریسیته ((۱۳)CCE)، تاسیس ۱۹۲۷.
۲. کارگروه مشورتی نورسنجی و رادیومتری ((۱۴)CCPR) که نام جدیدی است که در سال ۱۹۷۱ به کارگروه مشورتی نورسنجی، تاسیس ۱۹۳۳، داده شده. (در خلال سال های ۱۹۳۰ تا ۱۹۳۳، CCE موارد مربوط به نورسنجی را انجام می داد.)
۳. کارگروه مشورتی دماسنجی ((۱۵)CCT)، تاسیس۱۹۳۷.
۴. کارگروه برای تعریف متر ((۱۶)CCDM) تاسیس ۱۹۵۲.
۵. کارگروه مشورتی برای تعریف ثانیه ((۱۷)CCDS) تاسیس ۱۹۵۶.
۶. کارگروه مشورتی برای استانداردهای اندازه گیری تشعشعات یونیزه ((۱۸)CCEMRI) تاسیس ۱۹۵۸. از ۱۹۶۹ این کمیته ی مشورتی از ۴ بخش تشکیل شده است:
بخش یک: اندازه گیری اشعه های X و Y؛
بخش دو: اندازه گیری رادیو هسته ای ها؛
بخش سه: اندازه گیری های نوترونی؛ و
بخش چهار: استانداردهای انرژی a.
۷. کارگروه مشورتی برای واحدها ((۱۹)CCU)، تاسیس ۱۹۶۴.
پیشرفت های کنفرانس کل، کارگروه بین المللی، کارگروه مشورتی و دایره ی بین المللی، تحت حمایت دایره ی بین المللی در سری های زیر منتشر می‌شود:
Comptes rendus des séances de la conference Generule des Poids et Mesures;
ProcisVerbaux des séances du Comite International des Poids et Mesures;
Sessions des Comites Consultatifs;
Recueil de Travaux du Bureau International des Poids et Mesures
(این تالیف، گردآورنده ی مواد منتشره در مجلات علمی و فنی و کتاب ها، به علاوه ی کارهای خاص منتشره در قالب گزارشات دو نسخه ای، می‌باشد).

۶. ۲ گاه گاه BIPM گزارشی مربوط به توسعه ی سیستم متریک در جهان منتشر می کند که دارای عنوان Les recents progress du Systems Metrique می‌باشد. مجموعه ی Travoux et Memoires du Bureau International des Poids et Mesures (۲۲ مجلد منتشر شده بین سال های ۱۸۸۱ تا ۱۹۶۶) در سال ۱۹۶۶ به دنبال تصمیم CIPM لغو گردید. از سال ۱۹۶۵ مجله ی بین المللی Metrologia که تحت حمایت CIPM تدوین می‌شود، مقالاتی در زمینه ی کارهای مهم تر انجام شده روی علم مقیاس ها در جهان منتشر کرده است که حاکی از پیشرفت روش های محاسباتی و استانداردها، واحدها و غیره به علاوه ی گزارشاتی مربوط به فعالیت ها تصمیمات و پیشنهادات مجموعه های مختلف خلق شده تحت کنوانسیون متر، می‌باشد.

۳. سازمان بین المللی برای استانداردسازی
سازمان بین المللی برای استانداردسازی ((۲۰)ISO) یک فدراسیون جهانی از موسسات استانداردهای ملی است که اگرچه عضو BIPM نیستند ولی پیشنهاداتی برای استفاده از SI و دیگر واحدهای خاص ارایه می کنند. سند ایزو ۱۰۰۰ و پیشنهادات ایزو سری سندهای R۳۱ ارایه گر جزییات کامل به کارگیری واحدهای S۱ هستند. ایکائو رابطه ی خود با ایزو را در خصوص به کارگیری استاندارد واحدهای S۱ در هواپیمایی، حفظ کرده است.

الحاقیه ب. راهنمای به کارگیری S۱

۱. مقدمه

۱. ۱ سیستم جهانی واحدها، یک سیستم کامل و یکپارچه است که شامل ۳ کلاس واحدهای زیر می‌شود:
الف) واحدهای پایه؛
ب) واحدهای تکمیلی؛
ج) واحدهای اشتقاقی.

۲. ۱ S۱ بر پایه ی ۷ واحد قرار دارد که از لحاظ ابعادی مستقلند و در جدول ب-۱ لیست شده اند.
جدول ب-۱. واحدهای S۱ اصلی

کمیت	واحد	علامت
مقدار ماده	مول	Mol
جریان الکتریکی	آمپر	A
طول	متر	M
شدت روشنایی	شمع	Cd
جرم	کیلوگرم	Kg
دمای دما پویا	کلوین	K
زمان	ثانیه	S

۳. ۱ وحدهای تکمیل کننده ی S۱ در جدول ب-۲ لیست شده اند و ممکن است به عنوان واحدهای اصلی یا اشتقاقی انگاشته شوند.
جدول ب-۲. واحدهای S۱ مکمل

کمیت	واحد	علامت
زاویه ی دو بعدی	رادیان	Rad
زاویه ی سه بعدی	استرادیان	Sr

۴. ۱ واحدهای مشتق شده از S۱ با تلفیق واحدهای پایه، واحدهای تکمیلی و دیگر واحدهای اشتقاقی، مطابق با روابط جبری بین کمیت های متناظر، حاصل می‌شوند. علایم برای واحدهای اشتقاقی با علایم ریاضی ضرب، تقسیم و توان، به دست می آیند. آن واحدهای مشتق شده از S۱ که نام و علامت خاصی دارند، در جدول ب-۳ آمده اند.
نکته- به کارگیری خاص واحدهای اشتقاقی جدول ب-۳ و دیگر واحدهای معمول در عملیات هواپیمایی کشوری بین المللی، در جدول ۴-۳ آمده است.
جدول *ب-۳*. واحدهای اشتقاقی S۱ با اسامی ویژه

اشتقاق	علامت	واحد	کمیت
J/kg	Gy	گری	میزان جذب (تشعشع)
I/s	Bq	بکرل	فعالیت رادیو هسته ای
C/V	F	فاراد	ظرفیت خازنی
A/V	S	زیمنس	رسانایی
J/kg	Sv	سیورت	میزان معادل (تشعشع)
W/A	V	ولت	پتانسیل الکتریکی، اختلاف پتانسیل، نیروی متحرک به وسیله ی برق
V/A		اهم	مقاومت الکتریکی
N.m	J	ژول	انرژی، کار، کمیت حرارت
۲Kg.m/s	N	نیوتن	نیرو
I/s	Hz	هرتز	بسامد (یک پدیده ی تناوبی)
۲Im/m	Ix	لوکس	نورانیت
Wb/A	H	هانری	ظرفیت القاء مغناطیسی
cd.sr	Im	لومن	شار روشنایی
V.s	Wb	وبر	شار مغناطیسی
۲Wb/m	T	تسلا	چگالی شار مغناطیسی
J/s	W	وات	توان، شار تشعشعی
۲N/m	Pa	پاسکال	فشار، تنش
A.s	C	کولام	کمیت الکتریسیته، شارژ الکتریکی

۵. ۱ S۱ گزیده ای موجه از واحدهای سیستم متریک است که به طور انفرادی بدیع نیستند. مزیت بزرگ S۱ در این است که تنها یک واحد برای هر کمیت فیزیکی وجود دارد - متر برای طول، کیلوگرم (به جای گرم) برای جرم، ثانیه برای زمان و غیره. از این واحدهای اصلی یا پایه ای واحدهایی برای تمامی کمیت های مکانیکی دیگر، مشتق می‌شود. این واحدهای اشتقاقی با روابط ساده ای مانند «سرعت برابر است با نرخ تغییر فاصله»، «شتاب برابر است با نرخ تغییر سرعت»، «نیرو محصول جرم و شتاب است»، «کار یا انرژی محصول نیرو و فاصله است»، «توان کار انجام شده در واحد زمان است» و غیره. برخی از این واحدها فقط یک اسم عام دارند مثل «متر بر ثانیه برای سرعت»؛ برخی دیگر اسامی خاص دارند مثل نیوتن (N) برای نیرو، ژول (J) برای کار یا انرژی، وات (W) برای توان، صرفنظر از این که فرایند مکانیکی، الکتریکی، شیمیایی یا هسته است، واحدهای S۱ برای نیرو، انرژی و توان، یکسان است. نیروی ۱ نیوتن که بر فاصله ی ۱ متر اعمال می‌شود، می‌تواند ۱ ژول حرارت تولید کند که همانند چیزی است که ۱ وات توان الکتریکی می‌تواند در ۱ ثانیه تولید کند.

۶. ۱ مزایای S۱ که حاصل از به کار بردن یک واحد منحصر به فرد برای هر کمیت فیزیکی است، متناظر با مزایایی است که حاصل از به کارگیری دسته علایم و اختصارهایی منحصر به فرد می‌باشد. این علایم و اختصارها مانع از اغتشاشی است که از رویه های حاضر در نظام های مختلف، مثل استفاده از «b» برای واحد فشار «بار» و واحد سطح «بارن»، بر می خیزد.

۷. ۱ دیگر مزیت S۱، حفظ ارتباط اعشاری بین ضرایب و زیر - ضرایب واحدهای پایه ای برای هر کمیت فیزیکی است. جهت تسهیل در نوشتن و گفتن، پیشوندهایی برای مشخص کردن ضرایب و زیر - ضرایب واحدها از اگزا (۱۰۱۸) تا آتو (۱۸-۱۰) مقرر شده است.

۸. ۱ دیگر مزیت بزرگ S۱ یکپارچگی آن است. ممکن است انتخاب واحدها به طور دلبخواه باشد ولی انتخاب مستقل یک واحد برای هر دسته از کمیت های قابل مقایسه ی دو طرفه، در کل منتج به ظهور فاکتورهای عددی متعددی در معادلات بین مقادیر عددی می‌شود. به هر حال انتخاب سیستمی از واحدها به طریقی که معادلات بین مقادیر عددی، شامل فاکتورهای عددی، شکل کاملاً یکسانی با معادلات متناظر بین مقادیر داشته باشند، ممکن و در عمل آسان تر است. سیستم واحدی که این گونه تعریف شده باشد، نسبت به سیستم کمیت ها و معادلات مورد نظر، یکپارچه به حساب می اید. معادلات بین واحدهای یک سیستم واحد یکپارچه، همانند فاکتورهای عددی، تنها شامل عدد ۱ می‌باشد. در یک سیستم یکپارچه حاصل یا خارج قسمت هر دو کمیت واحد، واحد کمیت حاصل است. مثلاً در هر سیستم یکپارچه، واحد سطح حاصل از واحد طول ضربدر واحد طول است، واحد سرعت حاصل تقسیم واحد طول بر واحد زمان است و واحد نیرو حاصل واحد جرم ضربدر واحد شتاب است.
نکته.- شکل ب-۱ نشان گر ارتباط واحدهای S۱ می‌باشد.

۲. جرم، نیرو و وزن

۱. ۲ تمایز اصلی S۱ از سیستم اندازه گیری وزن در واحدهای مهندسی متریک عبارت است از استفاده ی صریح از واحدهای مجزا برای جرم و نیرو. در S۱ نام کیلوگرم، محدود به واحد جرم است و دیگر از کیلوگرم - نیرو (که به اشتباه پسوند نیرو از آن حذف می شد) استفاده نمی شود. در عوض واحد نیرو در S۱ نیوتن است. به همین ترتیب جهت ساخت واحدهای اشتقاقی دارای نیرو، به جای کیلوگرم - نیرو از نیوتن استفاده می‌شود، مثل فشار یا استرس (Pa = ۲m/N)، انرژی (N.m=J) و توان (N.m/s=W).

۲. ۲ در بسیاری اوقات، به اشتباه، از وزن به جای نیرو و جرم استفاده می‌شود. در استفاده ی عوام، وزن تقریباً همیشه به معنای جرم به کار می رود. بنابراین وقتی از وزن شخصی سخن گفته می‌شود، کمیت مورد نظر، جرم است. در علوم و فنون، وزن یک جسم معمولاً به نیرویی گفته می‌شود که اگر به جسمی وارد شود، به او شتابی برابر با «شتاب محلی سقوط آزاد» می دهد. صفت «محلی» معمولاً اشاره به موقعیتی روی سطح زمین دارد؛ در این مفهوم «شتاب محلی سقوط آزاد» با g نشان داده می‌شود (گاه از آن به «شتاب جاذبه» یاد می‌شود) که مقادیری با اختلاف ۵/۰ درصد از آن در نقاط مختلف سطح زمین مشاهده شده است و با افزایش فراز، کاهش می یابد. بنابراین از آن جا که «وزن نیرویی است برابر با جرم ضربدر شتاب جاذبه»، وزن یک شخص به موقعیت او بستگی دارد ول جرم این چنین نیست. شخصی با جرم ۷۰ کیلوگرم، ممکن است روی زمین نیروی (وزن) ۶۸۶ نیوتن (حدود ۱۵۵ پوند) و روی ماه نیروی (وزن) ۱۱۳ نیوتن (حدود ۲۲ پوند) داشته باشد. به خاطر استفاده ی دوگانه از وزن به عنوان یک کمیت، نباید از آن در فنون استفاده کرد مگر تحت شرایطی که معنای آن کاملاً روشن باشد. وقتی از این عبارت استفاده می‌شود، مهم است بدانیم منظور جرم است یا نیرو و از واحدهای S۱ کاملاً با به کارگیری کیلوگرم برای جرم یا نیوتن برای نیرو استفاده کنیم.

۳. ۲ در تعیین جرم توسط ترازوهای کفه ای و فنری از وزن استفاده می‌شود. در ترازوهای دو کفه ای، وقتی از یک وزنه ی استاندارد برای اندازه گیری جرم اجسام استفاده می‌شود، تاثیر مستقیم جاذبه روی دو جرم، خنثی می‌شود؛ ولی تاثیر غیرمستقیم آن روی شناوری هوا یا دیگر سیالات معمولاً خنثی نمی شود. در استفاده از یک ترازوی فنری، جرم به طور غیر مستقیم اندازه گرفته می‌شود، چرا که دستگاه به نیروی جاذبه پاسخ می دهد. چنین ترازوهایی را می توان با واحدهای جرم کالیبره کرد ولی به شرطی که در استفاده از آنها اختلاف در فشار جاذبه و اصلاحات شناوری، چشمگیر نباشد.

۳. انرژی و گشتاور

۱. ۳ محصول برداری نیرو و بازوی زمان، به طور گسترده توسط واحد نیوتن متر مشخص می‌شود. این واحد برای گشتاور با واحد انرژی که آن هم نیوتن متر است، ایجاد اشتباه می کند. اگر گشتاور به صورت نیوتن متر بر رادیان بیان شود، ارتباط آن با انرژی آشکار می‌شود چرا که محصول گشتاور و گردش زاویه ای، انرژی است:
(N.m/rad). Rad = N.m

۲. ۳ اگر بردارها نشان داده شوند، اختلاف بین انرژی و گشتاور آشکار خواهد شد، چرا که گردش نیرو و طول در این دو مورد، متفاوتند. تشخیص این اختلاف بین گشتاور و انرژی، بسیار مهم است و نباید از ژول برای گشتاور استفاده کرد.

۴. پیشوندهای S۱

۱. ۴ انتخاب پیشوندها
۱. ۱. ۴ در کل، پیشوندهای S۱ باید جهت نشان دادن میزان بزرگی به کار رود و بنابراین از اعداد غیرمهم و صفرهای اعشاری پرهیز می‌شود و جایگزینی آسان برای توان های ۱۰ ترجیحاً در محاسبات ارایه می‌شود. برای مثال:
۱۲۳۰۰ میلیمتر می‌شود ۳/۱۲ متر
۱۰۳× ۳/۱۲ متر می‌شود ۳/۱۲ کیلومتر
μA ۰۰۱۲۳/۰ می‌شود nA۲۳/۱
۲. ۱. ۴ در زمان بیان یک کمیت توسط یک مقدار عددی و یک واحد، پیشوندها باید ترجیحاً طوری انتخاب شوند که مقدار عددی بین ۱/۰ و ۱۰۰۰ باشد. جهت کوچک کردن تنوع، پیشنهاد می‌شود که از پیشوندهای نشان گر توان ۱۰۰۰ استفاده شود. به هر حال در موارد زیر، انحراف از مورد بالا ممکن است روی دهد:
الف) در بیان سطح و حجم، پیشوندهای هکتو، دکا، دسی و سانتی، ممکن است نیاز شود؛ مثلاً هکتومتر مربع، سانتی متر مکعب؛
ب) در جداول مقادیر کمیت های یکسان، یا در مباحث چنین مقادیری در یک مفهوم داده شده، استفاده از ضرایب همان واحد در کل ارجحیت دارد؛ و
ج) برای مقادیر خاص در کاربردهای ویژه، به طور عادی از یک ضریب خاص استفاده می‌شود. برای مثال هکتوپاسکال برای تنظیمات فرازسنجی و میلیمتر برای ابعاد خطی در ترسیمات مهندسی مکانیک، حتی وقتی این مقادیر خارج از ۱/۰ تا ۱۰۰۰ باشد.

۲. ۴ پیشوندها در واحدهای ترکیبی
پیشنهاد می‌شود که تنها یک پیشوند در ساخت مضربی از یک واحد ترکیبی به کار رود. معمولاً این پیشوند باید به واحدی در صورت کسر الصاق شود. استثناء این ماده وقتی است که یکی از واحدها کیلوگرم باشد. مثلاً v/m نه mv/mm؛ MJ/kg نه KJ/g.

۳. ۴ پیشوندهای ترکیبی(۲۱)
از پیشوندهای ترکیبی ساخته شده با کنار هم قرار دادن دو یا چند پیشوند S۱، استفاده نمی شود. مثلاً:
nm۱ نه mμm۱ ؛ Pf۱ نه μμF۱
اگر مقادیر مورد نیاز، خارج از برد پوشش داده شده توسط پیشوندها باشد، باید با توان های ۱۰ اعمال شده به واحد پایه بیان شوند.

۴. ۴ توان های واحدها
توان الصاق شده به یک علامت دارای پیشوند، نشان می دهد که ضرایب یا زیر - ضرایب آن واحد (واحد و پیشوندش)، به توان مشخص شده می رسند. مثلاً:
۳m ۶-۱۰ = ۳(m۲-۱۰) = ۳cm۱
۱-s ۱۰۹ = ۱-(s۹-۱۰) = ۱-ns۱
s/۲m۶-۱۰= s/۲(m۳-۱۰) = s/۲mm۱

۵. سبک و کاربرد

۱. ۵ قوانین نگارش علایم واحدها
۱. ۱. ۵ علایم واحدها باید صرفنظر از سبک نوشتار مجاور، به طور راست تایپ شوند.
۲. ۱. ۵ علایم واحدها نباید جمع بسته شوند.
۳. ۱. ۵ در آخر علایم واحدها نباید نقطه گذاشته شود مگر این که در انتهای جمله واقع شوند.
۴. ۱. ۵ علایم واحدها باید با حروف کوچک (cd) نوشته شوند مگر این که نام واحد از یک اسم خاص گرفته شده باشد، که در این صورت فقط حرف اول بزرگ نوشته می‌شود (Pa.W)، پیشوند و علامت واحد، صرفنظر از سبک تایپ حروف مجاور، سبک خود را حفظ می کنند.
۵. ۱. ۵ در بیان کامل یک کمیت، باید بین عدد و واحد، یک فاصله درج شود. مثلاً mm ۳۵ نه mm۳۵ و Im ۲.۳۷ نه lm۲.۳۷. وقتی کمیتی در نقش صفت واقع می‌شود، معمولاً از یک خط فاصله استفاده می‌شود، مثلاً -mm film۳۵ (فیلم ۳۵ میلیمتری).
استثنا: برای درجه، دقیقه و ثانیه در زوایای دو بعدی و درجه ی سلسیوس، بین عدد و علامت فاصله گذاشته نمی شود.
۶. ۱. ۵ بین پیشوند و علامت واحد فاصله ای درجه نمی شود.
۷. ۱. ۵ برای واحدها باید از علایم استفاده کرد نه از اختصارات. مثلاً برای آمپر از «A»‌استفاده کنید نه «amp».

۲. ۵ قوانین نگارش اسامی واحدها
اسامی واحدها در زبان انگلیسی همانند اسامی عام هستند. بنابراین حرف اول اسم یک واحد فقط در صورتی بزرگ نوشته می‌شود که در ابتدای جمله یا در مطالب نوشته شده با حروف بزرگ (مثل تیترها) واقع شده باشد، حتی اگر اسم واحد از یک اسم خاص گرفته شده باشد و مطابق با ۴. ۱. ۵ علامت آن با حرف بزرگ آغاز شود. مثلاً: معمولاً نوشته می‌شود «Newton» نه «Newton»، حتی حال که علامت آن N است.
۲. ۲. ۵ بنابر قواعد دستور زبان، از اسامی جمع استفاده می‌شود و معمولاً اسم جمع با قاعده هستند؛ مثلاً برای جمع henry از henries استفاده می‌شود. اسامی جم بی قاعده ی زیر پیشنهاد می‌شوند:

مفرد	جمع	مفرد	جمع	مفرد	جمع
siemens	siemens	hertz	hertz	Lux	Lux

۳. ۲. ۵ بین پیشوند و نام واحد، فاصله ای درج نمی شود.

۳. ۵ واحدهای ساخته شده با ضرب و تقسیم
۱. ۳. ۵ با اسامی واحدها:
حاصلضرب، ترجیحاً از یک فاصله یا خط فاصله استفاده کنید:
Newton metre یا Newtonmetre.
در مورد watt hour ممکن است فاصله حذف شود:
. watthour
خارج قسمت، از per استفاده کنید نه از ممیز:
Metre per second نه. metre/second
توان ها، از مربع (یا مجذور) (squered) یا مکعب (cubed) بعد از اسم واحد استفاده کنید:
Metre per second squared
(متر بر مجذور ثانیه).
در مورد سطح یا حجم یک تعدیل کننده باید قبل از اسم واحد قرار گیرد:
Square milimetric cubic metre.
این استثنا در مورد اشتقاق واحدها از سطح یا حجم نیز به کار می رود:
Watt per square metre
(وات بر متر مربع)
نکته- جهت پرهیز از ابهام در عبارات پیچیده، علایم بر کلمات ترجیح داده می‌شوند.
۲. ۳. ۵ با علایم واحدها:
حاصلضرب ممکن است به طرق زیر نشان داده شود:
Nm یا m.N برای نیوتن متر.
نکته- وقتی برای یک پیشوند از علامتی استفاده می‌شود که با علامت واحد یکسان است، باید توجه داشت که اشتباه صورت نگیرد. مثلاً باید واحد نیوتن متر برای گشتاور، Nm یا N.m نوشته شود تا با میلی نیوتن (mN) اشتباه نشود.
در مواقع تایپ که نمی توان نقطه را در بالای خط درج کرد، استثنائاً ممکن است روی خط درج شود.
خارج قسمت، از یکی از اشکال زیر استفاده کنید:
M/s یا ۱-s.m یا m/s
جهت پرهیز از ابهام، به هیچ عنوان نباید در یک عبارت، از بیش از یک ممیز استفاده کرد، مگر این که پرانتز درج شود.
مثلاً بنویسید:
k/(mol/J) یا ۱-K. ۱-mol. J یا (K.mol)/J
ولی ننویسید: K/mol/J.
۳. ۳. ۵ علایم و اسامی واحدها نباید در یک عبارت با هم تلفیق شوند. بنویسید:
Joules per kilogram یا kg/J یا ۱-J.kg
ولی ننویسید:
Joules/kilogram یا kg/ joules یا ۱- joules.kg

۴. ۵ اعداد
۱. ۴. ۵ در انگلیسی به جای ممیز از نقطه ای روی خط استفاده می‌شود ولی ویرگول هم قابل قبول است. وقتی عددی کوچکتر از ۱ نوشته می‌شود، باید صفر قبل از ممیز نوشته شود.
۲. ۴. ۵ برای جدا کردن اعداد از ویرگول استفاده نمی شود. در عوض اعداد از ممیز به سمت چپ و راست باید به صورت گروه های سه تایی جدا شوند و یک فاصله کوچک بین گروه ها درج شود. مثلاً:

۱.۱۳۳۴۷

۲.۵۷۶۳۲۱

۷۲۸۱

۷۳۶۵۵

فاصله ی بین گروه ها باید تقریباً به اندازه ی حرف «ا» باشد و حتی اگر در تایپ از فواصل گوناگونی بین کلمات استفاده می‌شود، این فاصله باید ثابت باقی بماند. ۳. ۴. ۵ نشانه ی ضرب اعداد (×) یا نقطه ای بالای خط است ولی نباید از نقطه بالای خط به عنوان ضربدر و نقطه روی خط به عنوان ممیز در یک عبارت به طور همزمان استفاده شود. ۴. ۴. ۵ الصاق حروف به یک علامت واحد، برای ارایه ی اطلاعات درباره ی ماهیت کمیت مورد نظر، اشتباه است. بنابراین MWe برای «مگاوات الکتریکی (توان)»، Vac برای «ولت ac» و kJt برای «کیلوژول حرارتی (انرژی)» قابل قبول نیستند. به همین دلیل نباید تلاشی صورت گیرد تا معادل های S۱ برای اختصارات «psia» و «psig» که گهگاهی به جای فشار مطلق (absolute) و پیمانه ای (gauge) به کار می روند، ساخته شود. اگر شکی در مورد این که کدام فشار مد نظر بوده است، وجود داشته باشد، کیفیت کلمه ی فشار باید مشخص شود. مثلاً: «... در فشار پیمانه ای ۱۳ کیلو پاسکال» یا «... در فشار مطلق ۱۳ کیلو پاسکال».

الحاقیه ج. ضرایب تبدیل واحدها

۱. کلیات
۱. ۱ لیست ضرایب تبدیل واحد که در این الصاق آمده است، به منظور بیان تعریفی از واحدهای اندازه گیری متفرقه به صورت یک ضریب عددی از واحدهای S۱ می‌باشد.
۲. ۱ ضرایب تبدیل واحد به گونه ای ارایه شده اند که برای استفاده در رایانه و انتقال الکترونیکی داده ها، انطباق پذیر باشند. هر ضریب، به صورت عددی بزرگ تر از ۱ و کوچکتر از ۱۰ با شش رقم اعشار یا کمتر، نوشته شده است. بعد از این عدد، حروف E (به نشانه ی توان) و در ادامه علامت منفی یا مثبت و دو عدد که توان ۱۰ را بازگو می کنند آمده است که واحد اولیه باید در این ضریب ضرب شود تا به مقدار صحیح واحد مورد نظر دست یافت. مثلاً:
۰۲- E ۳.۵۲۳۹۰۷ یا ۱۰۲ × ۳.۵۲۳۹۰۷ یا ۰.۰۳۵۲۳۹
به طور مشابه:
۰۳+ E ۳.۳۸۶۳۸۹ یا ۱۰۲ × ۳.۳۸۶۳۸۹ یا ۳۳۸۶.۳۸۹
۳. ۱ ستاره (*) بعد از ششمین رقم اعشار، نشان گر این است که فاکتور تبدیل واحد، دقیق است و بقیه ی اعداد صفر می‌باشد. وقتی کمتر از شش رقم اعشار نشان داده شده است، دقت بیشتر تضمین شده نمی‌باشد.
۴. ۱ مثال های بیشتر در استفاده از جدول:

تبدیل از	به	ضربدر
پوند - نیرو در فوت مربع	Pa	۰۱ + E ۴.۷۸۸۰۲۶
اینچ	M	۰۲ - *E ۲.۵۴۰۰۰۰

بنابراین: Pa ۴۷.۸۸۰۲۶ = ۲ft/lbf ۱ (exactly) m۰.۰۲۵۴ = inch ۱

۲. ضرایب لیست نشده

۱. ۲ ضرایب تبدیل واحد برای واحدهای ترکیبی که در این جا لیست نشده اند را به راحتی می توان به ترتیب زیر، با جایگزینی واحدهای تبدیل شده از اعداد داده شده در لیست، به دست آورد:
مثال: پیدا کردن ضریب تبدیل واحد از s/lb.ft به s/kg.m:
۱) تبدیل اول kg ۰.۴۵۳۵۹۲۴ to lb ۱
m ۰.۳۰۴۸ to ft ۱
۲) جایگزینی s/(m ۰.۳۰۴۸) × (kg ۰.۴۵۳۵۹۲۴)
kg.m/s ۰.۱۳۸۲۵۵ =
بنابراین ضریب تبدیل واحد، ۰۱ - E ۱.۳۸۲۵۵ می‌باشد.
جدول ج-۱. ضرایب تبدیل واحد به واحدهای S۱

تبدیل از	به	ضربدر
Abampere	ampere (A)	*۰۰۰ ۱.۰۰۰	۰۱ + E
Abcoulomb	coulomb(C)	*۰۰۰ ۱.۰۰۰	۰۱ + E
Abfarad	farad(F)	*۰۰۰ ۱.۰۰۰	۰۹ + E
Abhenry	henry(H)	*۰۰۰ ۱.۰۰۰	۰۹ - E
Abmho	siemens (S)	*۰۰۰ ۱.۰۰۰	۰۹ + E
Abohm	ohm ()	*۰۰۰ ۱.۰۰۰	۰۹ - E
Abvolt	volt (V)	*۰۰۰ ۱.۰۰۰	۰۸ - E
acre(U.S.survey)	(۲square metre (m	۸۷۳ ۴.۰۴۶	۰۳ + E
ampere hour	coulomb (C)	*۰۰۰ ۳.۶۰۰	۰۳ + E
Are	(۲square metre (m	*۰۰۰ ۱.۰۰۰	۰۲ + E
atmosphere (standard)	pascal(Pa)	* ۲۵۰ ۱.۰۱۳	۰۵ + E

 ستاره (*) بعد از ششمین رقم اعشار، نشان گر این است که ضریب تبدیل واحد، دقیق است و بقیه ی اعداد صفر می‌باشد. وقتی کمتر از شش رقم اعشار نشان داده شده است، دقت بیشتر تضمین شده نمی‌باشد.

(۲cm/kgf ۱ = technical) Atmosphere	pascal(Pa)	* ۶۵۰ ۹.۸۰۶	۰۴ + E
Bar	pascal(Pa)	* ۰۰۰ ۱.۰۰۰	۰۵ + E
barrel (for petroleum, ۴۲ U.S. liquid gal)	(۳cubic metre (m	*۸۷۳ ۱.۵۸۹	۰۱ - E
British thermal unit (International Table)	joule (J)	۰۵۶ ۱.۰۵۵	۰۳+ E
British thermal unit (mean)	joule (J)	۸۷ ۱.۰۵۵	۰۳+ E
British thermal unit (thermochemical)	joule (J)	۳۵۰ ۱.۰۵۴	۰۳+ E
(F [] ۳۹) British thermal unit	joule (J)	۶۷ ۱.۰۵۹	۰۳+ E
(F [] ۵۹) British thermal unit	joule (J)	۸۰ ۱.۰۵۴	۰۳+ E
(F [] ۶۰) British thermal unit	joule (J)	۶۸ ۱.۰۵۴	۰۳+ E
F°. ۲ft. h/ft. Btu (International Table) (k, thermal conductivity)	Watt per metre Kelvin (W/m.k)	۷۳۵ ۱.۷۳۰	۰۰+ E
F°. ۲ft. h/ft. Btu (thermochemical) (k, thermal conductivity)	Watt per metre Kelvin (W/m.k)	۵۷۷ ۱.۷۲۹	۰۰+ E
F°. ۲ft. h/in. Btu (International Table) (k, thermal conductivity)	Watt per metre Kelvin (W/m.k)	۲۷۹ ۱.۴۴۲	۰۱- E
F°. ۲ft. h/in. Btu (thermochemical) (k, thermal conductivity)	Watt per metre Kelvin (W/m.k)	۳۱۴ ۱.۴۴۱	۰۱- E
F°. ۲ft. s/in. Btu (International Table) (k, thermal conductivity)	Watt per metre Kelvin (W/m.k)	۲۰۴ ۵.۱۹۲	۰۲+ E
F°. ۲ft. s/in. Btu (thermochemical) (k, thermal conductivity)	Watt per metre Kelvin (W/m.k)	۷۳۲ ۵.۱۸۸	۰۲+ E
Btu (International Table)/h	watt (W)	۷۱۱ ۲.۹۳۰	۰۱- E
Btu (thermochemical)/h	watt (W)	۷۵۱ ۲.۹۲۸	۰۱- E
Btu (thermochemical)/min	watt (W)	۲۵۰ ۱.۷۵۷	۰۱+ E
Btu (thermochemical)/s	watt (W)	۳۵۰ ۱.۰۵۴	۰۳+ E
۲ft/Btu (International Table)	(۲m/J) joule per square metre	۶۵۳ ۱.۱۳۵	۰۴+ E
۲ft/Btu (thermochemical)	(۲m/J) joule per square metre	۸۹۳ ۱.۱۳۴	۰۴+ E
h. ۲ft/(thermochemical)But	(۲m/W) watt per square metre	۴۸۱ ۳.۱۵۲	۰۰+ E
min. ۲ft/(thermochemical)But	(۲m/W) watt per square metre	۴۸۹ ۱.۸۹۱	۰۲+ E
s. ۲ft/(thermochemical)But	(۲m/W) watt per square metre	۸۹۳ ۱.۱۳۴	۰۴+ E
s. ۲in/(thermochemical)But	(۲m/W) watt per square metre	۲۴۶ ۱.۶۳۴	۰۶+ E
F°. ۲ft. /h Btu (International Table) (C, thermal conductance)	Watt per square metre kelvin (k.۲m/W)	۲۶۳ ۵.۶۷۸	۰۰+ E
F°. ۲ft. /h Btu (thermochemical) (C, thermal conductance)	Watt per square metre kelvin (k.۲m/W)	۴۶۶ ۵.۶۷۴	۰۰+ E
F°. ۲ft. /s Btu (International Table)	Watt per square metre kelvin (k.۲m/W)	۱۷۵ ۲.۰۴۴	۰۴+ E
F°. ۲ft. /s Btu (thermochemical)	Watt per square metre kelvin (k.۲m/W)	۸۰۸ ۲.۰۴۲	۰۴+ E
/lb Btu (International Table)	joule per kilogram (J/kg)	*۰۰۰ ۲.۳۲۶	۰۳+ E
/lb Btu (thermochemical)	joule per kilogram (J/kg)	۴۴۴ ۲.۳۲۴	۰۳+ E
F°. /lb Btu (International Table) (c.heat capacity)	joule per kilogram kelvin (J/kg.k)	*۸۰۰ ۴.۱۸۶	۰۳+ E
F°. /lb Btu (thermochemical) (c.heat capacity)	joule per kilogram kelvin (J/kg.k)	۰۰۰ ۴.۱۸۴	۰۳+ E
Caliber (inch)	Metre (m)	*۰۰۰ ۲.۵۴۰	۰۲- E
Calorie (International Table)	joule (J)	*۸۰۰ ۴.۱۸۶	۰۰+ E
Calorie(mean)	joule (J)	۰۲ ۴.۱۹۰	۰۰+ E
Calorie(thermochemical)	joule (J)	*۰۰۰ ۴.۱۸۴	۰۰+ E
(C[]۱۵) Calorie	joule (J)	۸۰ ۴.۱۸۵	۰۰+ E
(C[]۲۰) Calorie	joule (J)	۹۰ ۴.۱۸۱	۰۰+ E
Calorie(kilogram, International Table)	joule (J)	*۸۰۰ ۴.۱۸۶	۰۳+ E
Calorie(kilogram, mean)	joule (J)	۰۲ ۴.۱۹۰	۰۳+ E
Calorie(kilogram, thermochemical)	joule (J)	* ۰۰۰ ۴.۱۸۴	۰۳+ E
۲cm/(thermochemical) cal	(۲m/J) joule per square metre	*۰۰۰ ۴.۱۸۴	۰۴+ E
cal(International Table)/g	kg)/J) joule per kilogram	*۸۰۰ ۴.۱۸۶	۰۳+ E
cal(thermochemical)/g	kg)/J) joule per kilogram	*۰۰۰ ۴.۱۸۴	۰۳+ E
cal(International Table)/g.°C	kg.k)/J) joule per kilogram kelvin	*۸۰۰ ۴.۱۸۶	۰۳+ E
cal(thermochemical)/g.°C	kg.k)/J) joule per kilogram kelvin	*۰۰۰ ۴.۱۸۴	۰۳+ E
cal(thermochemical)/min	Watt (W)	۳۳۳ ۶.۹۷۳	۰۲- E
cal(thermochemical)/s	Watt (W)	*۰۰۰ ۴.۱۸۴	۰۰+ E
min.۲cm/(thermochemical)cal	(۲m/W) watt per square metre	۳۳۳ ۶.۹۷۳	۰۲+ E
s.۲cm/(thermochemical)cal	(۲m/W) watt per square metre	*۰۰۰ ۴.۱۸۴	۰۴+ E
cal(thermochemical)/cm.s.°C	(m.k/W) watt per metre kelvin	*۰۰۰ ۴.۱۸۴	۰۲+ E
(C[].) centimetre of mercury	Pascal(Pa)	۲۲ ۱.۳۳۳	۰۳+ E
(C[]۴) centimetre of water	Pascal(Pa)	۳۸ ۹.۸۰۶	۰۱+ E
centipoises	Pascal second(Pa.s)	* ۰۰۰ ۱.۰۰۰	۰۳- E
centistokes	(s/۲m) metre squared per second	* ۰۰۰ ۱.۰۰۰	۰۶- E
circular mil	(۲m) square metre	۰۷۵ ۵.۰۶۷	۱۰- E
Clo	(W/۲k,m) kelvin metre squared per watt	۷۱۲ ۲.۰۰۳	۰۱- E
Cup	(۳m) cubic metre	۸۸۲ ۲.۳۶۵	۰۴- E
Curie	becquerel (Bq)	*۰۰۰ ۳.۷۰۰	۱۰+ E
day(mean solar)	second (s)	۰۰۰ ۸.۶۴۰	۰۴+ E
day(sidereal)	second (s)	۴۰۹ ۸.۶۱۶	۰۴+ E
degree(angle)	radian (rad)	۳۲۹ ۱.۷۴۵	۰۲- E
(International Table) Btu/۲ft.h.F° (R, thermal resistance)	(W/۲m.k) kelvin metre squared per watt	۱۰۲ ۱.۷۶۱	۰۱- E
(thermochemical) Btu/۲ft.h.F° (R, thermal resistance)	(W/۳m.k) kelvin metre squared per watt	۲۸۰ ۱.۷۶۲	۰۱- E
Dyne	(N)newton	* ۰۰۰ ۱.۰۰۰	۰۵- E
dyne. cm	Newton metre (N.m)	* ۰۰۰ ۱.۰۰۰	۰۷- E
۲cm.dyne	Pascal (Pa)	* ۰۰۰ ۱.۰۰۰	۰۱- E
Electronvolt	Joule (J)	۱۹ ۱.۶۰۲	۱۹- E
EMU of capacitance	(F)farad	* ۰۰۰ ۱.۰۰۰	۰۹+ E
EMU of current	(A)ampere	* ۰۰۰ ۱.۰۰۰	۰۱+ E
EMU of electric potential	(V)volt	* ۰۰۰ ۱.۰۰۰	۰۸- E
EMU of inductance	(H)henry	* ۰۰۰ ۱.۰۰۰	۰۹- E
EMU of resistance	()ohm	* ۰۰۰ ۱.۰۰۰	۰۹- E
Erg	(J)joule	* ۰۰۰ ۱.۰۰۰	۰۷- E
s.۲cm/ erg	(۲m/W)watt per square metre	* ۰۰۰ ۱.۰۰۰	۰۳- E
s/erg	(W)watt	* ۰۰۰ ۱.۰۰۰	۰۷- E
ESU of capacitance	farad (F)	۶۵۰ ۱.۱۱۲	۱۲- E
ESU of current	ampere(A)	۶ ۳.۳۳۵	۱۰- E
ESU of electric potential	volt(W)	۹ ۲.۹۹۷	۰۲+ E
ESU of inductance	henry(H)	۵۵۴ ۸.۹۸۷	۱۱+ E
ESU of resistance	ohm()	۵۵۴ ۸.۹۸۷	۱۱+ E
(۱۲-based on carbon) faraday	coulomb(C)	۷۰ ۹.۶۴۸	۰۴+ E
(chemical) faraday	coulomb(C)	۵۷ ۹.۶۴۹	۰۴+ E
(physical) faraday	coulomb(C)	۱۹ ۹.۶۵۲	۰۴+ E
Fathom	metre(m)	۸ ۱.۸۲۸	۰۰+ E
fermi(femtometre)	metre(m)	*۰۰۰ ۱.۰۰۰	۱۵- E
fluid ounce (U.S.)	(۲m) cubic metre	۳۵۳ ۲.۹۵۷	۰۵- E
Foot	(m)metre	*۰۰۰ ۳.۰۴۸	۰۱- E
foot (U.S. survey)	metre (m)	۰۰۶ ۳.۰۴۸	۰۱- E
(F°۳۹.۲) foot of water	pascal(Pa)	۹۸ ۲.۹۸۸	۰۳+ E
۲ft	(۲m) square metre	*۳۰۴ ۹.۲۹۰	۰۲- E
(thermal diffusivity)h/۲ft	(s/۲m) metre squared per second	*۶۴۰ ۲.۵۸۰	۰۵- E
s/۲ft	(s/۲m) metre squared per second	*۳۰۴ ۹.۲۹۰	۰۲- E
(volume;section modulus)۳ft	(۲m) cubic metre	۶۸۵ ۲.۸۳۱	۰۲- E
min/۲ft	(s/۳m) cubic metre per second	۴۷۴ ۴.۷۱۹	۰۴- E
s/۳ft	(s/۳m) cubic metre per second	۶۸۵ ۲.۸۳۱	۰۲- E
(moment of section)۴ft	(۴m) metre to the fourth power	۹۷۵ ۸.۶۳۰	۰۳- E
ft.lbf	joule (J)	۸۱۸ ۱.۳۵۵	۰۰+ E
ft.lbf/h	watt (W)	۱۶۱ ۳.۷۶۶	۰۴- E
ft.lbf/min	watt (W)	۶۹۷ ۲.۲۵۹	۰۲- E
ft.lbf/s	watt (W)	۸۱۸ ۱.۳۵۵	۰۰+ E
ft.poundal	joule (J)	۰۱۱ ۴.۲۱۴	۰۲- E
(g) free fall, standard	(۲s/m)metre per second squared	*۶۵۰ ۹.۸۰۶	۰۰+ E
ft/h	s)/m)metre per second	۶۶۷ ۸.۴۶۶	۰۵- E
ft/min	s)/m)metre per second	۰۰۰ ۵.۰۸۰	۰۳- E
ft/s	s)/m)metre per second	۰۰۰ ۳.۰۴۸	۰۱- E
۲s/ft	(۲s/m)metre per second squared	۰۰۰ ۳.۰۴۸	۰۱- E
Footcandle	lux (lx)	۳۹۱ ۱.۰۷۶	۰۱+ E
Footlambert	(۲m/cd)candela per square metre	۲۵۹ ۳.۴۲۶	۰۰+ E
Gal	(۲s/m)metre per second squared	*۰۰۰ ۱.۰۰۰	۰۲- E
gallon (Canadian liquid)	(۳m) cubic metre	۰۹۰ ۴.۵۴۶	۰۳- E
gallon (U.K. liquid)	(۳m) cubic metre	۰۹۲ ۴.۵۴۶	۰۳- E
gallon (U.S. dry)	(۳m) cubic metre	۸۸۴ ۴.۴۰۴	۰۳- E
gallon (U.S. liquid)	(۳m) cubic metre	۴۱۲ ۳.۷۸۵	۰۳- E
gal(U.S. liquid)/day	(s/۳m) cubic metre per second	۲۶۴ ۴.۳۸۱	۰۸- E
gal(U.S. liquid)/min	(s/۳m) cubic metre per second	۰۲۰ ۶.۳۰۹	۰۵- E
gal(U.S. liquid)/hp.h (SFC, specific fuel consumption)	(J/۳m) cubic metre per joule	۰۸۹ ۱.۴۱۰	۰۹- E
Gamma	tesla (T)	*۰۰۰ ۱.۰۰۰	۰۹- E
Gauss	tesla (T)	*۰۰۰ ۱.۰۰۰	۰۴- E
Gilbert	ampere(A)	۷۴۷ ۷.۹۵۷	۰۱- E
Grad	degree (angular)	*۰۰۰ ۹.۰۰۰	۰۱- E
Grad	radian (rad)	۷۹۶ ۱.۵۷۰	۰۲- E
Gram	kilogram (kg)	*۰۰۰ ۱.۰۰۰	۰۳- E
۳cm/g	(۳m/kg) kilogram per cubic metre	*۰۰۰ ۱.۰۰۰	۰۳+ E
۲cm/gramforce	pascal(Pa)	*۶۵۰ ۹.۸۰۶	۰۱+ E
Hectare	(۲m) square metre	*۰۰۰ ۱.۰۰۰	۰۴+ E
(s/lbf.ft ۵۵۰) horsepower	watt (W)	۹۹۹ ۷.۴۵۶	۰۲+ E
horsepower(electric)	watt (W)	*۰۰۰ ۷.۴۶۰	۰۲+ E
horsepower (metric)	watt (W)	۹۹ ۷.۳۵۴	۰۲+ E
horsepower (water)	watt (W)	۴۳ ۷.۴۶۰	۰۲+ E
horsepower (U.k.)	watt (W)	۰ ۷.۴۵۷	۰۲+ E
hour (mean solar)	second (s)	۰۰۰ ۳.۶۰۰	۰۳+ E
hour (sidereal)	second (s)	۱۷۰ ۳.۵۹۰	۰۳+ E
hundredweight (long)	kilogram (kg)	۲۳۵ ۵.۰۸۰	۰۱+ E
hundredweight (short)	kilogram (kg)	۹۲۴ ۴.۵۳۵	۰۱+ E
lnch	metre (m)	*۰۰۰ ۲.۵۴۰	۰۲- E
(F []۳۲) inch of mercury	pascal(Pa)	۳۸ ۳.۳۸۶	۰۳+ E
(F []۶۰) inch of mercury	pascal(Pa)	۸۵ ۳.۳۷۶	۰۳+ E
(F []۳۹.۲) inch of water	pascal(Pa)	۸۲ ۲.۴۹۰	۰۲+ E
(F []۶۰) inch of water	pascal(Pa)	۴ ۲.۴۸۸	۰۲+ E
۲in	(۲m) square metre	۶۰۰ ۶.۴۵۱	۰۴- E
(volume; section modulus)۳in	(۳m) cubic metre	۷۰۶ ۱.۶۳۸	۵- E
min/۲in	(s/۳m)cubic metre per second	۱۷۷ ۲.۷۳۱	۰۷- E
(moment of section)۴in	(۴m) metre to the fourth power	۳۱۴ ۴.۱۶۲	۰۷- E
in/s	Metre per second(m/s)	*۰۰۰ ۲.۵۴۰	۰۲- E
۲s/in	(۲s/m) metre per second squared	*۰۰۰ ۲.۵۴۰	۰۲- E
kilocalorie (International Table)	(J)joule	*۸۰۰ ۴.۱۸۶	۰۳+ E
kilocalorie (mean)	(J)joule	۰۲ ۴.۱۹۰	۰۳+ E
kilocalorie (thermochemical)	(J)joule	*۰۰۰ ۴.۱۸۴	۰۳+ E
kilocalorie (thermochemical)/min	watt (W)	۳۳۳ ۶.۹۷۳	۰۱+ E
kilocalorie (thermochemical)/s	watt (W)	*۰۰۰ ۴.۱۸۴	۰۳+ E
kilogramforce(kgf)	newton (N)	*۶۵۰ ۹.۸۰۶	۰۰+ E
kgf.m	newton metre (N.m)	*۶۵۰ ۹.۸۰۶	۰۰+ E
(mass)m/۲s.kgf	Kilogram (kg)	*۶۵۰ ۹.۸۰۶	۰۰+ E
۲cm/kgf	pascal(Pa)	*۶۵۰ ۹.۸۰۶	۰۴+ E
۲m/kgf	pascal(Pa)	*۶۵۰ ۹.۸۰۶	۰۰+ E
۲mm/kgf	pascal(Pa)	*۶۵۰ ۹.۸۰۶	۰۶+ E
km/h	metre per second (m/s)	۷۷۸ ۲.۷۷۷	۰۱- E
kilopond	newton(N)	*۶۵۰ ۹.۸۰۶	۰۰+ E
kw.h	joule (J)	*۰۰۰ ۳.۶۰۰	۰۶+ E
(lbf ۱۰۰۰) kip	Newton (N)	۲۲۲ ۴.۴۴۸	۰۳+ E
(ksi)۲in/kip	pascal(Pa)	۷۵۷ ۶.۸۹۴	۰۶+ E
knot(international)	metre per second (m/s)	۴۴۴ ۵.۱۴۴	۰۱- E
Lambert	(۲m/cd) candela per square metre	* عددی پی/۱	۰۴+ E
Lambert	(۲m/cd) candela per square metre	۰۹۹ ۳.۱۸۳	۰۳+ E
Langley	(۲m/J) joule per square metre	۰۰۰ ۴.۱۸۴	۰۴+ E
(moment of inertia)۲ft.lb	(۳kg. m) kilogram metre squared	۰۱۱ ۴.۲۱۴	۰۲- E
(moment of inertia)۲in.lb	(۲kg. m) kilogram metre squared	۳۹۷ ۲.۹۲۶	۰۴- E
lb/ft.h	pascal second (Pa.s)	۷۸۹ ۴.۱۳۳	۰۴- E
lb/ft s	pascal second (Pa.s)	۱۶۴ ۱.۴۸۸	۰۰+ E
۲ft/lb	(۲kg/ m) kilogram per squared metre	۴۲۸ ۴.۸۸۲	۰۰+ E
۳ft/lb	(۳kg/ m) kilogram per cubic metre	۸۴۶ ۱.۶۰۱	۰۱+ E
lb/gal (U.K.liquid)	(۳kg/ m) kilogram per cubic metre	۶۳۳ ۹.۹۷۷	۰۱+ E
lb/gal (U.S.liquid)	(۳kg/ m) kilogram per cubic metre	۲۶۴ ۱.۱۹۸	۰۲+ E
lb/h	kilogram per second (kg/s)	۹۷۹ ۱.۲۵۹	۰۴- E
lb/hp.h (SFC, specific fuel consumption)	kilogram per joule (kg/J)	۶۵۹ ۱.۶۸۹	۰۷- E
۳in/lb	(۳kg/ m) kilogram per cubic metre	۹۹۰ ۲.۷۶۷	۰۴+ E
lb/min	kilogram per second (kg/s)	۸۷۳ ۷.۵۵۹	۰۳- E
lb/s	kilogram per second (kg/s)	۹۲۴ ۴.۵۳۵	۰۱- E
۳yd/lb	(۳kg/ m) kilogram per cubic metre	۷۶۴ ۵.۹۳۲	۰۱- E
lbf. ft	newton metre (N.m)	۸۱۸ ۱.۳۵۵	۰۰+ E
lbf. ft/in	newton metre per metre (N.m/m)	۸۶۶ ۵.۳۳۷	۰۱- E
lbf. in	newton metre (N.m)	۸۴۸ ۱.۱۲۹	۰۱- E
lbf. in/in	newton metre per metre (N.m/m)	۲۲۲ ۴.۴۴۸	۰۰+ E
۲ft/lbf s	pascal second (Pa.s)	۰۲۶ ۴.۷۸۸	۰۱+ E
lbf. ft	newton per metre (N/m)	۳۹۰ ۱.۴۵۹	۰۱+ E
۳ft/lbf	pascal(Pa)	۰۲۶ ۴.۷۸۸	۰۱+ E
lbf. in	newton per metre (N/m)	۲۶۸ ۱.۷۵۱	۰۲+ E
(psi) ۲in/lbf	pascal(Pa)	۷۵۷ ۶.۸۹۴	۰۳+ E
Lbf/lb (thrust/weight (mass) ratio)	newton per kilogram (N/kg)	۶۵۰ ۹.۸۰۶	۰۰+ E
light year	metre (m)	۵۵ ۹.۴۶۰	۱۵+ E
Litre	(۳m) cubic metre	*۰۰۰ ۱.۰۰۰	۰۳- E
Maxwell	weber (Wb)	*۰۰۰ ۱.۰۰۰	۰۸- E
Mho	Siemens(S)	*۰۰۰ ۱.۰۰۰	۰۰+E
Microinch	metre(m)	*۰۰۰ ۲.۵۴۰	۰۸- E
Micron	metre(m)	*۰۰۰ ۱.۰۰۰	۰۶- E
Mil	metre(m)	*۰۰۰ ۲.۵۴۰	۰۵- E
mile (international)	metre(m)	*۳۴۴ ۱.۶۰۹	۰۳+ E
mile (statute)	metre(m)	۳ ۱.۶۰۹	۰۳+ E
mile (U.S. survey)	metre(m)	۳۴۷ ۱.۶۰۹	۰۳+ E
mile (international nautical)	metre(m)	*۰۰۰ ۱.۸۵۲	۰۳+ E
mile (U.K. nautical)	metre(m)	*۱۸۴ ۱.۸۵۳	۰۳+ E
mile (U.S. nautical)	metre(m)	*۰۰۰ ۱.۸۵۲	۰۳+ E
(international)۲mi	(۲m) square metre	۹۸۸ ۲.۵۸۹	۰۶+ E
(U.S. survey)۲mi	(۲m) square metre	۹۸۸ ۲.۵۸۹	۰۶+ E
mi/h(international)	(m/s)metre per second	*۴۰۰ ۴.۴۷۰	۰۱- E
mi/h (international)	kilometre per hour (km/h)	*۳۴۴ ۱.۶۰۹	۰۰+ E
mi/min (international)	(m/s)metre per second	*۲۴۰ ۲.۶۸۲	۰۱+ E
mi/s (international)	(m/s)metre per second	*۳۴۴ ۱.۶۰۹	۰۳+ E
Millibar	pascal(Pa)	*۰۰۰ ۱.۰۰۰	۰۲+ E
(C[].)millimeter of mercury	pascal(Pa)	۲۲ ۱.۳۳۳	۰۲+ E
minute (angle)	radian (rad)	۸۸۲ ۲.۹۰۸	۰۴- E
minute (mean solar)	second (s)	۰۰۰ ۶.۰۰۰	۰۱+ E
minute (sidereal)	second (s)	۶۱۷ ۵.۹۸۳	۰۱+ E
month (mean calendar)	second (s)	۰۰۰ ۲.۶۲۸	۰۶+ E
Oersted	ampere per metre (A/m)	۷۴۷ ۷.۹۵۷	۰۱+ E
ohm centimeter	ohm metre (.m)	*۰۰۰ ۱.۰۰۰	۰۲- E
ohm circularmil per ft	(m/۲mm.) ohm millimetre squared per metre	۴۲۶ ۱.۶۶۲	۰۳- E
ounce(avoirdupois)	Kilogram(kg)	۹۵۲ ۲.۸۳۴	۰۲- E
ounce(troy or apothecary)	Kilogram(kg)	۳۴۸ ۳.۱۱۰	۰۲- E
ounce (U.K. fluid)	(۳m) cubic metre	۳۰۷ ۲.۸۴۱	۰۵- E
ounce (U.S. fluid)	(۳m) cubic metre	۳۵۳ ۲.۹۵۷	۰۵- E
ounceforce	newton(N)	۱۳۹ ۲.۷۸۰	۰۱- E
ozf.in	newton metre(N.m)	۵۵۲ ۷.۰۶۱	۰۳- E
oz(avoirdupois)/gal(U.K. liquid)	(۲m/kg) kilogram per cubic metre	۰۲۱ ۶.۲۳۶	۰۰+ E
oz(avoirdupois)/gal(U.S. liquid)	(۳m/kg) kilogram per cubic metre	۱۵۲ ۷.۴۸۹	۰۰+ E
۳in/(avoirdupois)oz	(۲m/kg) kilogram per cubic metre	۹۹۴ ۱.۷۲۹	۰۳+ E
۳ft/(avoirdupois)oz	(۳m/kg) kilogram per cubic metre	۵۱۷ ۳.۰۵۱	۰۱- E
۳yd/(avoirdupois)oz	(۳m/kg) kilogram per cubic metre	۵۷۵ ۳.۳۹۰	۰۲- E
Parsec	metre(m)	۶۷۸ ۳.۰۸۵	۱۶+ E
Pennyweight	kilogram(kg)	۱۷۴ ۱.۵۵۵	۰۳- E
(C[]۰)perm	(۲m.s.Pa/kg) kilogram per pascal second metre squared	۳۵ ۵.۷۲۱	۱۱- E
(C[]۲۳)perm	(۲m.s.Pa/kg) kilogram per pascal second metre squared	۲۵ ۵.۷۴۵	۱۱- E
(C[]۰)perm.in	(m.s.Pa/kg) kilogram per pascal second metre	۲۲ ۱.۴۵۳	۱۲- E
(C[]۲۳)perm.in	(m.s.Pa/kg) kilogram per pascal second metre	۲۹ ۱.۴۵۹	۱۲- E
Phot	(۲m/lm) lumen per square metre	*۰۰۰ ۱.۰۰۰	۰۴+ E
pint(u.s. dry)	(۳m) cubic metre	۱۰۵ ۵.۵۰۶	۰۴- E
pint(U.S. liquid)	(۳m) cubic metre	۷۶۵ ۴.۷۳۱	۰۴- E
poise(absolute viscosity)	pascal second (Pa.s)	*۰۰۰ ۱.۰۰۰	۰۱- E
pound(lb avoirdupois)	kilogram(kg)	۹۲۴ ۴.۵۳۵	۰۱- E
pound(troy or apothecary)	kilogram(kg)	۴۱۷ ۳.۷۳۲	۰۱- E
Poundal	newton (N)	۵۵۰ ۱.۳۸۲	۰۱- E
۲ft/pounda	pascal (Pa)	۱۶۴ ۱.۴۸۸	۰۰+ E
۲ft/poundal.s	pascal second(Pa.s)	۱۶۴ ۱.۴۸۸	۰۰+ E
poundforce (lbf)	newton (N)	۲۲۲ ۴.۴۴۸	۰۰+ E
quart (U.S.dry)	(۲m)cubic metre	۲۲۱ ۱.۱۰۱	۰۳- E
quart (U.S.liquid)	(۲m)cubic metre	۵۲۹ ۹.۴۶۳	۰۴- E
rad(radiation dose absorbed)	gray (GY)	*۰۰۰ ۱.۰۰۰	۰۲- E
Rem	sievert (Sv)	*۰۰۰ ۱.۰۰۰	۰۲- E
Rhe	(s.Pa/۱) per pascal second۱	*۰۰۰ ۱.۰۰۰	۰۱+ E
Roentgen	coulomb per kilogram (C/kg)	۲.۵۸	۰۴- E
second (angle)	radian (rad)	۱۳۷ ۴.۸۴۸	۰۶- E
second (sidereal)	second (s)	۶۹۶ ۹.۹۷۲	۰۱- E
Slug	kilogram (kg)	۳۹۰ ۱.۴۵۹	۰۱+ E
slug/ft.s	Pascal second (Pa.s)	۰۲۶ ۴.۷۸۸	۰۱+ E
۳ft/slug	(۳m/kg) kilogram per cubic metre	۷۸۸ ۵.۱۵۳	۰۲+ E
Statampere	ampere (A)	۶۴۰ ۳.۳۳۵	۱۰- E
statcoulomb	coulomb (C)	۶۴۰ ۳.۳۳۵	۱۰- E
Statfarad	farad(F)	۶۵۰ ۱.۱۱۲	۱۲- E
Stathenry	henry(H)	۵۵۴ ۸.۹۸۷	۱۱+ E
Statmho	siemens (S)	۶۵۰ ۱.۱۱۲	۱۲- E
Statohm	ohm ()	۵۵۴ ۸.۹۸۷	۱۱+ E
Statvolt	volt(V)	۹۲۵ ۲.۹۹۷	۰۲+ E
Stere	(۳m) cubic metre	*۰۰۰ ۱.۰۰۰	۰۰+ E
Stilb	(۲m/cd) candela per square metre	*۰۰۰ ۱.۰۰۰	۰۴+ E
stokes (kinematic viscosity)	(s/۲m) metre squared per second	*۰۰۰ ۱.۰۰۰	۰۴- E
Therm	joule (J)	۰۵۶ ۱.۰۵۵	۰۸+ E
ton (assay)	kilogram (kg)	۶۶۷ ۲.۹۱۶	۰۲- E
(lb ۲۴۰ ۲ long,) ton	kilogram (kg)	۰۴۷ ۱.۰۱۶	۰۳+ E
ton (metric)	kilogram (kg)	*۰۰۰ ۱.۰۰۰	۰۳+ E
ton (nuclear equivalent of TNT)	joule(J)	۴.۱۸۴	۰۹+ E
ton (refrigeration)	watt (W)	۸۰۰ ۳.۵۱۶	۰۳+ E
ton (register)	(۳m) cubic metre	۶۸۵ ۲.۸۳۱	۰۰+ E
(lb ۲۰۰۰ short,) ton	kilogram (kg)	۸۴۷ ۹.۰۷۱	۰۲+ E
۳yd/(long)ton	(۲m/kg) kilogram per cubic metre	۹۳۹ ۱.۳۲۸	۰۳+ E
ton (short)/h	kilogram per second (kg/s)	۹۵۸ ۲.۵۱۹	۰۱- E
(lbf ۲۰۰۰) tonforce	newton (N)	۴۴۴ ۸.۸۹۶	۰۳+ E
Tone	kilogram(kg)	*۰۰۰ ۱.۰۰۰	۰۳+ E
(C[] ۰ mm Hg,) torr	pascal (Pa)	۲۲ ۱.۳۳۳	۰۲+ E
unit pole	weber (Wb)	۶۳۷ ۱.۲۵۶	۰۷- E
W.h	joule (J)	*۰۰۰ ۳.۶۰۰	۰۳+ E
W.s	joule (J)	*۰۰۰ ۱.۰۰۰	۰۰+ E
۲cm/W	(۲m/W) watt per square metre	*۰۰۰ ۱.۰۰۰	۰۴+ E
۲in/W	(۲m/W) watt per square metre	۰۰۳ ۱.۵۵۰	۰۳+ E
Yard	(m) metre	*۰۰۰ ۹.۱۴۴	۰۱- E
۲yd	(۳m) square metre	۲۷۴ ۸.۳۶۱	۰۱- E
۳yd	(۳m) cubic metre	۵۴۹ ۷.۶۴۵	۰۱- E
min/۳yd	(s/۳m) cubic metre per second	۲۵۸ ۱.۲۷۴	۰۲- E
year (calendar)	second (s)	۶۰۰ ۳.۱۵۳	۰۷+ E
year (sidereal)	second (s)	۸۱۵ ۳.۱۵۵	۰۷+ E
year (tropical)	second (s)	۶۹۳ ۳.۱۵۵	۰۷+ E

جدول ج-۲. فرمول های تبدیل واحدهای دما

تبدیل از	به	ضربدر
درجه ی سلسیوس (C°t)	درجه ی کلوین (tK)	۲۷۳.۱۵ + C°t = tK
درجه ی فارنهایت (F°t)	درجه ی سلسیوس (C°t)	۱.۸/(۳۲ - F°t) = C°t
درجه ی فارنهایت (F°t)	درجه ی کلوین(tK)	۱.۸/(۴۵۹.۶۷ + F°t) = tK
درجه ی کلوین(tK)	درجه ی سلسیوس(C°t)	۲۷۳.۱۵ - tK = C°t
درجه ی رانکلین (R°t)	درجه کلوین (tK)	۱.۸/ R°t = tK

الحاقیه د. زمان هماهنگ جهانی
۱. هم اکنون به عنوان ساعت استاندارد جهانی پذیرفته شده، زمان هماهنگ جهانی ((۲۲)UTC) جایگزین زمان میانه ی گرینویچ ((۲۳)GMT) شده است. UTC پایه ی زمان بسیاری از کشورهاست و همچنین زمانی است که در هواپیمایی جهانی به کار می رود. ارگان هایی همچون کنفرانس کل اوزان و مقیاس ها ((۲۴)CGPM)، کارگروه مشورتی رادیوی جهانی ((۲۵)CCIR) و کنفرانس مدیریت جهانی رادیو ((۲۶)WARC)، استفاده از UTC را پیشنهاد کرده اند.
۲. اساس تمامی ساعت ها، زمان چرخش ظاهری خورشید است که کمیتی است متغیر و وابسته به عواملی همچون محل اندازه گیری روی زمین. مقدار متوسط این زمان که براساس اندازه گیری در نقاط مشخصی از زمین حاصل می‌شود، به عنوان زمان جهانی شناخته می‌شود.
مقیاس زمانی دیگری که بر پایه ی تعریف ثانیه می‌باشد، به عنوان زمان اتمی جهانی ((۲۷)TAI) شناخته می‌شود. تلفیقی از این دو مقیاس، UTC را به دست می دهد که شامل TAI اصلاح شده عنداللزوم با استفاده از پرش ثانیه، جهت کسب تخمین تقریبی (همیشه بین ۵/۰ ثانیه) از زمان جهانی می‌باشد.

الحاقیه ه-. نمایش تاریخ و ساعت به صورت تمام عددی

۱. مقدمه
استانداردهای ۲۰۱۴ و ۳۳۰۷ سازمان جهانی استانداردسازی (ISO) دستورالعمل های مربوط به نوشتن تاریخ و زمان به صورت تمام عددی را مشخص کرده است که ایکائو در اسنادش از آن ها استفاده می کند.

۲. ارایه ی تاریخ
وقتی تاریخ به صورت تمام عددی ارایه می‌شود، ایزو ۲۰۱۴ تصریح می کند که باید از ترکیب روز - ماه - سال استفاده شود. المان های تاریخ باید شامل موارد زیر باشد:
چهار رقم برای ارائه سال مگر این که در صورت عدم امکان روز ابهام، ارقام قرن ممکن است حذف شود. در دوره ی آشنایی با فرمت جدید، استفاده از اعداد قرن موجب آشکارسازی ترتیب جدید المان های مورد استفاده خواهد شد؛
دو رقم برای ارائه ماه؛
دو رقم برای ارائه روز.
جایی که خواسته شود جهت تسهیل فهم تصویری، المان ها از هم جدا شوند، فقط از یک فاصله یا خط فاصله باید استفاده شود. به عنوان مثال ۲۵ آگوست ۱۹۸۳ (۱۳۶۲/۶/۳) به صورت زیر نوشته می‌شود:
۱۹۸۳۰۸۲۵ یا ۸۳۰۸۲۵
۲۵-۰۸-۱۹۸۳ یا ۲۵-۰۸-۸۳
یا ۲۵ ۰۸ ۱۹۸۳ یا ۲۵ ۰۸ ۸۳
تاکید می‌شود که ترتیب ایزو تنها در صورتی باید به کار رود که مقصود، استفاده ارایه ی تمام عددی می‌باشد. در صورت نیاز ممکن است کماکان از ارایه ی تلفیقی اعداد و حروف استفاده شود (مثل ۱۹۸۳ August ۲۵-۱۳۶۲/۶/۳۳).

۳. ارایه ی زمان
۱. ۳ جایی که زمان روز به صورت تمام عددی نوشته می‌شود، ایزو ۳۳۰۷ تصریح می کند که ترتیب ثانیه - دقیقه - ساعت باید به کار رود.
۲. ۳ ساعت باید توسط دو عدد از ۰۰ تا ۲۳ در سیستم ۲۴ ساعته ارایه شود و ممکن است بعد از آن کسری اعشاری از ساعت و یا به جای آن، دقیقه و ثانیه آورده شود. جایی که از کسر اعشاری ساعت استفاده می‌شود، باید از ممیز معمولی اعشاری استفاده شود و به دنبال آن تعداد ارقام لازم جهت تامین صحت مورد نیاز می‌آید.
۳. ۳ دقیقه نیز باید به همین ترتیب با دو رقم از ۰۰ تا ۵۹ ارایه شود و به دنبال آن یا کسری اعشاری از دقیقه یا به جای آن، ثانیه می‌آید.
۴. ۳ ثانیه ها نیز باید با دو رقم از ۰۰ تا ۵۹ و در صورت نیاز به دنبال آن کسری اعشاری از ثانیه می‌آید.
۵. ۳ جایی که لازم است، جهت تسهیل فهم تصویری، باید برای جداسازی ساعت، دقیقه و ثانیه از دو نقطه (:) استفاده شود. مثلاً ساعت ۳ و ۲۰ دقیقه و ۱۸ ثانیه ی بعد از ظهر به صورت زیر نوشته می‌شود:
۱۵۲۰۱۸ یا ۱۵:۲۰:۱۸ در ساعت، دقیقه و ثانیه
یا ۳. ۱۵۲۰ یا ۳. ۱۵:۲۰ در ساعت، دقیقه و کسر اعشاری
دقیقه
یا ۳۳۸. ۱۵ در ساعت و کسر اعشاری ساعت.

۴. ترکیب گروه های زمان و تاریخ
در صورت لزوم این طریقه ارایه ی جهت نوشتن تاریخ و زمان به طور یکنواخت و در کنار هم تهیه شده است. در این موارد، باید المان ها به ترتیب ثانیه - دقیقه - ساعت - روز - ماه - سال آورده شوند. شاید همیشه تمامی المان ها مورد نیاز نباشند؛ مثلاً در یک کاربرد نمونه ممکن است، تنها المان های دقیقه - ساعت - روز به کار روند.