احراز ارتداد شخص مسلمان

رأی خلاصه جریان پرونده

پیرو گزارش مورخ ۹۵/۰۲/۱۲ که جریان پرونده در آن منعکس و تکرار آن ضرورتی ندارد. در تاریخ ۹۳/۰۹/۱۰ خانم م. ص. فرزند م. دادخواستی به طرفیت آقای ب. ح. فرزند ف. به خواسته فسخ نکاح (به علت تغییر دین از اسلام به مسیحیت) تقدیم دادگاه خانواده تهران نموده و شعبه ۲۰۱ دادگاه خانواده حسب الارجاع اقدام به رسیدگی نموده و با اعلام ختم رسیدگی طی دادنامه شماره ۱۶۵۳ مورخ ۹۳/۱۰/۱۶ رأی به ثبوت ارتداد فطری خوانده و خروج او از دین اسلام و دخول در دین مسیحیت از تاریخ ۹۱/۰۲/۰۱ صادر و اعلام می نماید که یکی از آثار آن انحلال نکاح خواهان و خوانده است متعاقب ابلاغ و تجدیدنظرخواهی زوج شعبه ۶۰ دادگاه تجدیدنظر استان تهران برابر دادنامه شماره ۲۰۲۵ مورخ ۹۴/۱۱/۲۱ با استدلالی که می نماید دادنامه تجدیدنظرخواسته را با ردّ اعتراض معترض تأیید می نماید آقای م. س. به وکالت از زوج از رأی اخیرالذکر فرجام خواهی نموده و شعبه حاضر (۲۳ دیوان عالی) کشور به موجب دادنامه شماره ۰۰۰۵۶ مورخ ۹۵/۰۲/۱۲ پس از تنظیم خلاصه جریان پرونده دادنامه فرجام خواسته را به دلائل قید شده در رأی مخدوش دانسته و پس از نقض رسیدگی مجدد را به شعبه هم عرض محول نموده است که رسیدگی به شعبه ۲۴ دادگاه تجدیدنظر ارجاع می گردد و شعبه مزبور به شرح دادنامه شماره ۰۰۳۷۱ مورخ ۹۵/۰۳/۰۹ تجدیدنظرخواهی آقای ب. ح. با وکالت آقای ح. ب. به طرفیت خانم م. ص. از دادنامه شماره ۱۶۵۳ مورخ ۹۳/۱۰/۱۶ صادره از شعبه ۲۰۱ دادگاه عمومی تهران که متضمن صدور حکم به انفساخ نکاح به دلیل ارتداد فطری را وارد تشخیص داده است و عمده استدلال دادگاه بر این است که برای ورود به حصن اسلام صرف اقرار لسانی در شهادت به وحدانیت خداوند متعال و خاتم الانبیاء بودن حضرت محمد(ص) کافی است و با فرض مذکور کلیه احکام فرعی دین مبین اسلام بر او مترتب خواهد بود و نظر به اینکه تجدیدنظرخواه در مراحل مختلف دادرسی صراحتاً اقرار به وحدانیت خداوند متعال و خاتمیّت رسول مکرّم اسلام و ائمه اطهار نموده و مؤکداً آنرا تکرار کرده است لذا از نظر فقها دلیل موجهی که ثابت کند اقدامات گذشته تجدیدنظرخواه خروج واقعی و باطنی از دین مبین اسلام بوده ابراز نگردیده و همین اندازه که مجدداً تأکید بر باقی بودن در حصن دین اسلام است کفایت می کند لذا دادگاه با توجه به مراتب رأی دادگاه بدوی را نقض و حکم به ردّ دعوی خواهان فسخ نکاح صادر می نماید خانم ن. ن. به وکالت از خانم م. ص. از دادنامه اخیر به شماره ۰۰۳۷۱ که اشتباهاً در دادخواست فرجامی شماره پرونده قید شده است (۱۳۳۱) فرجام خواهی کرده که لایحه فرجامی به هنگام شور مجدداً قرائت و مورد توجه قرار خواهد گرفت پرونده پس از طی مراحل قانونی به دیوان عالی کشور ارسال و رسیدگی به این شعبه ارجاع گردیده است. هیئت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای جعفری مستشار شعبه و ملاحظه اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رأی میدهد :

رأی شعبه دیوان عالی کشور

از ناحیه فرجامخواه اعتراض موجهی که نقض دادنامه فرجامخواسته را ایجاب نماید به عمل نیامده است و دادنامه فرجامخواسته با توجه به اوراق پرونده و رسیدگی هایی که از ناحیه دادگاه تجدیدنظر به عمل آمده مباینتی با موازین شرعی و قانونی و دلایل موجود در پرونده ندارد و از حیث رعایت اصول دادرسی نیز اشکال عمده ای به نظر نرسیده است علیهذا دادنامه موصوف به شماره ۳۷۱ مورخ ۹۵/۰۳/۰۹ صادره از شعبه ۲۴ دادگاه تجدیدنظر استان تهران خالی از اشکال مؤثر تشخیص و ابرام می گردد./ب
شعبه بیست وسوم دیوان عالی کشور موسی جعفری (مستشار) ذکرالله احمدی (مستشار)