اختلاف در انتقال ملک تحت عنوان مهر یا هبه

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۷۹/۱۱/۱۰
برگزار شده توسط: استان قم/

موضوع

اختلاف در انتقال ملک تحت عنوان مهر یا هبه

پرسش

شخصی به موجب سندی ملک خود را به همسرش منتقل می کند سپس با تقدیم دادخواست مدعی می شود که ملک مذکور را هبه کرده است تا حق رجوع را برای خود ثابت کند؛ ولی زوجه مدعی می شود که ملک بابت مهر به وی تملیک شده است. قول کدام یک مقدم است؟

نظر هیئت عالی

در فرض سوال اگر انتقال به صورت عقد بیع باشد و زوج حق استفاده از خیار شرط را برای خود قایل نشده باشد نمی تواند رجوع کند و اگر انتقال به صورت صلح باشد قابلیت رجوع ندارد و چنان چه به صورت هبه باشد طبق ماده ۸۰۳ قانون مدنی واهب می تواند با بقای عین موهوبه از هبه رجوع کند مگر این که هبه معوض بوده و عوض هم داده شده باشد و یا عین موهوبه از ملکیت متهب خارج شده و یا متعلق حق غیر واقع شود و یا قهرا متهب فاقد اهلیت گردد مثل محجور بودن یا در عین موهوبه تغییری حاصل شود به هر تقدیر اقامه دلیل بر عهده زوج خواهد بود. نظر اتفاقی: در ذی حق بودن زوجه بین فقها اختلاف وجود دارد از جمله در تحریرالوسیله زوج و زوجه را ملحق به اجنبی قرار داده و ماده ۸۰۳ قانون مدنی نیز زوجه را در ردیف اشخاص ذی حق قرار نداده است. مرحوم شیخ نیز در مکاسب می فرماید: هرگاه شک شود که معامله لازم و غیرقابل استرداد است و یا جایز و قابل فسخ و استرداد است اصل بقای اثر ملکیت است . فلایعدل عنه الا بدلیل خاص .