اساسنامه صندوق بیمه محصولات کشاورزی [اساسنامه صندوق بیمه کشاورزی]

فصل اول - کلیات
ماده ۱ - بر اساس قانون بیمه محصولات کشاورزی مصوب مورخ ۱ /۳ /۶۲ مجلس شورای اسلامی صندوق بیمه محصولات کشاورزی که در این اساسنامه «صندوق» نامیده میشود، در بانک کشاورزی که در این اساسنامه «بانک» نامیده میشود، تاسیس میگردد.
ماده ۲ - صندوق دارای استقلال مالی و شخصیت حقوقی است و بر اساس مقررات قانونی شرکتهای دولتی اداره میشود.
ماده ۳ - سرمایه اولیه صندوق مبلغ یک میلیارد ریال است که تماماً متعلق به دولت میباشد و به هزار سهم یک میلیون ریالی تقسیم میشود.
تبصره ۱ - افزایش سرمایه صندوق به پیشنهاد مجمع عمومی پس از تصویب هیات وزیران انجام میشود به استثناء افزایش سرمایه از محل اندوخته ها (‌بند ۳ ماده ۴۴).
تبصره ۲ (اصلاحی ۱۳۹۰/۰۴/۰۸)- نمایندگان سهام دولت عبارتند از وزراء کشاورزی، وزارت صنعت، معدن و تجارت، امور اقتصادی و دارائی و مشاور و رئیس سازمان برنامه و بودجه.
ماده ۴ - مدت صندوق نامحدود و مرکز آن در تهران خواهد بود.
فصل دوم - هدف و حدود عملیات
ماده ۵ - هدف صندوق انجام بیمه انواع محصولات کشاورزی، دام، طیور، زنبور عسل، کرم ابریشم و آبزیان پرورشی در مقابل خسارتهای ناشی از سوانح طبیعی و حوادث قهری نظیر تگرگ، طوفان، خشکسالی، زلزله، سیل، سرمازدگی، یخبندان، آتش سوزی، صاعقه، آفات و امراض نباتی عمومی و قرنطینه ای و امراض واگیر حیوانی عمومی و قرنطینه ای به عنوان وسیله ای برای نیل به اهداف و سیاستهای بخش کشاورزی میباشد.
ماده ۶ - حدود عملیات صندوق به شرح زیر میباشد:
۱ - بررسی و تحقیق در مورد مختصات اقتصادی، اجتماعی، کشاورزی و فنی مناطق مختلف کشور.
۲ - بررسی و تحقیق تطبیقی در مورد روشهای بیمه کشاورزی در دنیا با توجه به نظام بهره برداری، هدفها و سیاستهای کشاورزی ایران جهت اتخاذ تصمیم در مورد برقراری مناسبترین نوع بیمه کشاورزی با توجه به نظام اقتصادی و اجتماعی و برنامه بخش کشاورزی.
۳ - بررسی و مطالعه طرحهای کاهش دهنده خسارات ناشی از خطرات تحت پوشش بیمه و پیشنهاد آن به دولت جهت هماهنگ کردن آنها با طرحهای مربوط به عملیات زیربنائی و همچنین راهنمائی و ارشاد تولیدکنندگان به منظور خود پیشگیری در مقابل خطرات و در نتیجه کاهش خسارات وارده به محصولات کشاورزی.
تبصره - اقدامات موضوع بندهای ۱ و ۲ و ۳ این ماده با استفاده از منابع اطلاعاتی و نتایج تحقیقاتی و همکاری سایر موسسات کشور انجام خواهد‌شد.
۴ - تهیه آیین نامه ها و دستورالعملها و اصلاح آنها با توجه به نتایج تحقیقات انجام شده.
۵ - انجام عملیات بیمه درباره محصولات کشاورزی.
۶ - انجام هرگونه عملیات آموزشی و شرکت در سمینارها و کنفرانسها، به نحوی که در ارتقاء سطح معلومات بیمه گزاران و کارشناسان و یا سایر کارمندان و دست اندرکاران بیمه کشاورزی در جهت پیشرفت و توسعه عملیات صندوق ضروری باشد.
۷ - صندوق میتواند در صورت لزوم به منظور جلوگیری از رکود سرمایه خود، اوراق قرضه و سایر اوراق بهادار صد درصد دولتی خریداری نموده و یا از طریق بانک کشاورزی در طرحهای کشاورزی و صنایع وابسته به نحوی که سرمایه‌گذاری صندوق از طرف بانک کشاورزی تضمین گردد، مشارکت نماید.
فصل سوم - ارکان صندوق
ماده ۷ - ارکان صندوق عبارتند از: مجمع عمومی، کمیته فنی، هیات مدیره، مدیرعامل و بازرس قانونی.
الف - مجمع عمومی
ماده ۸ (اصلاحی ۱۳۹۰/۰۴/۰۸)- مجمع عمومی مرکب از وزراء کشاورزی، وزارت صنعت، معدن و تجارت، امور اقتصادی و دارائی مشاور و رئیس سازمان برنامه و بودجه به ریاست وزیر کشاورزی خواهد بود.
تبصره - به موجب این تبصره به تبصره «۱» ماده واحده قانون بیمه محصولات کشاورزی وزیر جهاد سازندگی به اعضاء مجمع عمومی اضافه میگردد.

ماده ۹ - جلسات عادی مجمع عمومی حداقل سالی دو بار تا پایان خرداد ماه سال بعد تشکیل میشود.
جلسات فوق العاده بدعوت مدیرعامل یا به پیشنهاد هر یک از اعضاء مجمع عمومی و یا بازرس قانونی تشکیل خواهد شد. مدیرعامل موظف است مجمع عمومی را ظرف ده روز پس از دریافت پیشنهاد تشکیل جلسه، کتباً دعوت نماید.
ماده ۱۰ - دعوت اعضاء مجمع عمومی به وسیله مدیرعامل و با ارسال دعوتنامه به عمل خواهد آمد که در آن روز و ساعت و محل تشکیل و دستور جلسه ذکر میگردد. دعوت نامه های مذکور باید حداقل ده روز قبل از تاریخ تشکیل جلسه برای اعضاء ارسال گردد.
ماده ۱۱ - جلسات مجمع عمومی با حضور حداقل ۳ نفر رسمیت خواهد یافت و تصمیمات متخذه با اکثریت آراء (‌حداقل ۳ رای) معتبر خواهد بود.
ماده ۱۲ - وظایف و اختیارات مجمع عمومی به شرح زیر است:
۱ - تعیین سیاستها و روشهای رسیدن به هدفهای بیمه محصولات کشاورزی با توجه و هماهنگ با اهداف برنامه های بخش کشاورزی.
۲ - اتخاذ تصمیم نسبت به مواردی که از طرف هیات مدیره و کمیته فنی و یا هر یک از اعضاء مجمع پیشنهاد میشود.
۳ - تصویب تعرفه های بیمه و غرامت و آییننامه های انواع بیمه محصولات کشاورزی.
۴ - انتخاب یک نفر از اعضاء هیات مدیره بانک و تصویب دو نفر معرفی شده از طرف وزیر کشاورزی و یک نفر از جهاد سازندگی برای عضویت در هیات مدیره.
۵ - اتخاذ تصمیم در مورد بیمه اتکائی.
۶ - تعیین درصد و جمع کل کمک دولت بابت تامین قسمتی از حق بیمه، بیمه گزار و پیشنهاد به هیات وزیران جهت تصویب و منظور نمودن در لایحه بودجه کل کشور.
۷ - تایید اعتبار پیشنهادی به منظور جبران زیانهای احتمالی عملیات بیمه و ارسال آن به هیات وزیران جهت تصویب و منظور نمودن در لایحه بودجه کل کشور.
۸ - تصویب بودجه سالانه که از طرف هیات مدیره صندوق پیشنهاد میشود.
۹ - استماع گزارشهای هیات مدیره و بازرس قانونی.
۱۰ - پیشنهاد اصلاح و یا تغییر اساسنامه صندوق به هیات وزیران جهت طی مراحل قانونی.
۱۱ - رسیدگی و تصویب ترازنامه و حساب سود و زیان صندوق.
۱۲ - اتخاذ تصمیم نسبت به پیشنهاد افزایش سرمایه صندوق و ارسال آن جهت طی مراحل قانونی.
۱۳ - اتخاذ تصمیم درباره نحوه مصرف سود و برداشت از اندوخته ها.
۱۴ - اتخاذ تصمیم نسبت به مطالبات مشکوک الوصول و یا لاوصول.
۱۵ - نظارت بر حسن اجرای طرحها و برنامه های مصوب.
ب - کمیته فنی
ماده ۱۳ - کمیته فنی متشکل از نماینده هر یک از اعضاء مجمع عمومی و نماینده صندوق میباشد که از نظر کارشناسی دارای اختیار و تخصص لازم در زمینه مربوط به وظایف هر یک از اعضاء مجمع عمومی و صندوق بوده و نسبت به مسائل مربوط به صندوق که از طرف مجمع عمومی ارجاع میگردد، بررسی و اقدام نموده و گزارش توجیهی خود را جهت تصمیم گیری به مجمع عمومی ارسال میدارد. صندوق نیز میتواند در مورد کلیه وظایف و مسئولیتهای خود از نظرات مشورتی کمیته فنی استفاده نماید.
ماده ۱۴ - اعضاء کمیته فنی برای مدت سه سال منصوب میشوند و انتصاب مجدد آنها بلامانع است و تا موقعی که تجدید انتصاب به عمل نیامده،‌در سمت خود باقی خواهند ماند.
تبصره - قبل از انقضای مدت سه سال در صورت لزوم هر یک از اعضاء مجمع عمومی و صندوق میتوانند نماینده خود را در کمیته فنی تعویض نمایند.

ماده ۱۵ - نحوه تشکیل و اداره جلسات کمیته فنی بر اساس آیین نامه ای خواهد بود که توسط کمیته مزبور تهیه و به تایید مجمع عمومی خواهد رسید.
ماده ۱۶ - تصمیمات کمیته فنی با اکثریت آراء اعضاء به مجمع عمومی ارسال و در صورت به دست نیامدن اکثریت مطلق آراء نظرات متفاوت همراه با گزارش توجیهی جهت تصمیم گیری به مجمع عمومی ارائه خواهد شد.
ج - هیات مدیره - مدیرعامل
ماده ۱۷ - هیات مدیره صندوق مرکب از ۵ نفر شامل مدیرعامل بانک و یکنفر از اعضاء هیات مدیره بانک و یک نماینده از جهاد سازندگی و دو نفر دیگر به معرفی وزیر کشاورزی میباشند.
تبصره ۱ - اعضاء معرفی شده از طرف وزیر کشاورزی و وزارت جهاد سازندگی تمام وقت و موظف میباشند.
تبصره ۲ - مدیرعامل بانک باید در تقسیم وظایف بین اعضاء هیات مدیره بانک ترتیبی اتخاذ نماید که عضو انتخاب شده برای هیات مدیره صندوق بتواند وظایف خود را در صندوق به نحو احسن انجام دهد.
تبصره ۳ - دوره خدمت اعضاء هیات مدیره سه سال و انتخاب مجدد آنها بلامانع است. در صورت تغییر هیات مدیره بانک قبل از انقضای سه سال، ‌اعضاء هیات مدیره جدید در صندوق جانشین خواهند شد.
تبصره ۴ - تعویض هر یک از ۴ نفر اعضاء هیات مدیره صندوق قبل از انقضای سه سال بلامانع است.
ماده ۱۸ - جلسات هیات مدیره با حضور حداقل ۴ نفر رسمیت خواهد داشت و تصمیمات متخذه با اکثریت آراء معتبر خواهد بود.
تبصره ۱ - ریاست جلسات هیات مدیره به عهده مدیرعامل و در صورت عدم حضور با یکی از اعضاء هیات مدیره صندوق خواهد بود.
تبصره ۲ - تعداد جلسات هیات مدیره با توجه به حجم کار به وسیله آییننامه داخلی تعیین خواهد شد. لیکن در هر صورت تعداد این جلسات کمتر از یکبار در هفته نخواهد بود.
ماده ۱۹ - هیات مدیره مکلف است برنامه کار و زمان بندی اجرای آن را به مجمع عمومی تسلیم و گزارش پیشرفت عملیات را هر چهار ماه یکبار به مجمع عمومی ارسال نماید.
ماده ۲۰ - هیات مدیره دارای کلیه اختیارات لازم برای اداره امور صندوق با توجه به موضوع و هدف مندرج در این اساسنامه میباشد مگر در‌مواردی که به موجب قانون و یا اساسنامه اخذ تصمیم در مورد آنها در صلاحیت مجمع عمومی و یا مدیر عامل صندوق باشد. از جمله اختیارات هیات مدیره موارد زیر است:
۱ - انتخاب نماینده صندوق جهت عضویت در کمیته فنی.
۲ - تهیه آیین‌نامه ها و ارائه پیشنهادها جهت طرح در مجمع عمومی.
۳ - تصویب آیین نامه های داخلی و دستورالعمل های اجرایی صندوق.
۴ - تهیه طرح سازمانی صندوق جهت اجرای وظایف و هدف های تعیین شده در این اساسنامه و پیشنهاد آن به مجمع عمومی.
۵ - بررسی و تصویب نیازهای آموزشی و استخدامی صندوق.
۶ - پیشنهاد اصلاح اساسنامه به مجمع عمومی جهت طی مراحل قانونی.
۷ - تهیه و تنظیم بودجه حساب سود و زیان و گزارش سالانه صندوق.
۸ - تهیه و تنظیم بودجه صندوق و پیشنهاد آن به مجمع عمومی جهت تصویب.
۹ - تعیین موسسه حسابرسی برای حسابرسی داخلی و در صورت درخواست بازرس قانونی برای رسیدگی به حساب‌ها و ترازنامه.
۱۰ - تنظیم خلاصه صورت دارائی و بدهیهای صندوق هر شش ماه یکبار و تسلیم آن به بازرس قانونی.
۱۱ - رسیدگی و تعیین مطالبات لاوصول صندوق و پیشنهاد به مجمع عمومی در مورد بخشودگی تمام و یا قسمتی از اصل مطالبات لاوصول و تامین آن از محل ذخیره مطالبات مشکوک الوصول.
ماده ۲۱ - مدیرعامل بانک کشاورزی، مدیرعامل صندوق خواهد بود.
ماده ۲۲ - مدیرعامل بالاترین مقام اداری و اجرایی صندوق است و اختیارات و وظایف وی به شرح زیر میباشد:
۱ - نمایندگی صندوق در برابر شخص یا اشخاص ثالث و مراجع قضایی و کلیه ادارات دولتی و موسسات خصوصی با حق توکیل به غیر.
۲ - دعوت از اعضاء مجمع عمومی جهت شرکت در جلسات عادی و فوق العاده.
۳ - اتخاذ تصمیم و اقدام در مورد کلیه عملیات و معاملات صندوق بهر شکل و یا هر شخص حقیقی یا حقوقی به استثنای آنچه جزء اختیارات مجمع عمومی و هیات مدیره قرار داده شده با رعایت مقررات این اساسنامه و سایر مقررات مربوط.
۴ - اجرای کلیه تصمیمات مجمع عمومی و هیات مدیره.
۵ - مدیرعامل میتواند قسمتی از اداره امور صندوق را به هر یک از اعضاء هیات مدیره واگذار نماید.
ماده ۲۳ - مدیرعامل میتواند یک نفر قائم مقام داشته باشد که از بین کارمندان دولت با معرفی مدیرعامل و تصویب مجمع عمومی انتخاب شود. حکم انتصاب نامبرده از طرف وزیر کشاورزی صادر خواهد شد.
تبصره ۱ - مدیرعامل میتواند قسمتی از وظایف و اختیارات و همچنین حق امضای خود را به قائم مقام خود واگذار نماید.
تبصره ۲ - در صورت استعفاء، معذوریت، مرخصی و غیبت مدیرعامل، قائم مقام دارای کلیه اختیارات مدیرعامل میباشد.
د - بازرس قانونی
ماده ۲۴ - بازرس قانونی صندوق طبق قانون تشکیل سازمان حسابرسی، سازمان حسابرسی میباشد.
ماده ۲۵ - بازرس علاوه بر وظایف مندرج در لایحه قانونی اصلاح قانون تجارت مصوب ۲۴ اسفند ماه سال ۱۳۴۷ مکلف است نسبت به مطابقت تصمیمات مدیران و عملکرد صندوق با قوانین و آیین نامه ها مراقبت و در مواقع لازم گزارش به مجمع عمومی تسلیم نماید.
ماده ۲۶ - بازرس قانونی حق مداخله مستقیم در امور صندوق را ندارد و اگر به نقص یا ایرادی برخورد نماید، باید مراتب را به مدیرعامل صندوق گزارش و چنانچه ظرف ۱۵ روز اقدامی در جهت رفع نقص به عمل نیاید، مراتب را به مجمع عمومی اعلام نماید.
فصل چهارم - امور اداری و استخدامی و منابع و مقررات مالی
الف - نحوه عملیات
ماده ۲۷ - به منظور جلوگیری از تورم سازمانی و حداکثر استفاده از امکانات موجود عملیات اجرایی بیمه کشاورزی در حد کمی و کیفی و زمان بندی تعیین شده توسط بانک و شعب آن در سراسر کشور انجام و کلیه وسایل و خدمات مورد لزوم به پیشنهاد هیات مدیره صندوق از طریق بانک تامین خواهد شد.
تبصره - امور اداری و استخدامی صندوق بر اساس مقررات جاری بانک انجام خواهد شد.

ماده ۲۸ - شروع به اجرای هر نوع بیمه کشاورزی در هر منطقه قبلاً به وسیله صندوق اعلام میشود.
ماده ۲۹ - به تدریج که صندوق آمادگی لازم را برای انجام وظایف خود در هر منطقه و برای هر محصول اعلام نماید، «صندوق کمک به تولیدکنندگان خسارت دیده محصولات کشاورزی، و دامی» به فعالیتهای خود در آن منطقه و برای آن محصول خاتمه داده و منابع و امکانات مربوط را به صندوق منتقل خواهد کرد.
ماده ۳۰ - تعیین روشها و سیاستهای کلی اجرای عملیات بیمه محصولات کشاورزی مانند شرایط بیمه انواع محصولات موضوع این اساسنامه، تعهدات بیمه گر و بیمه گزار، تعیین تعرفه بیمه و غرامت بر اساس آیین نامه هائی خواهد بود که به تصویب مجمع عمومی میرسد.
ماده ۳۱ - به منظور هماهنگی سیاستهای بیمه کشاورزی با هدفهای بخش کشاورزی، دولت میتواند ارائه کمکها و خدمات خود را به تولید محصولاتی که اجرای بیمه آن اعلام شده منوط به بیمه کردن آن محصول نماید.
تبصره - نحوه ارتباط و اجرای بیمه هر زراعت یا تولید یا کمکها و خدمات دولت توسط صندوق با همکاری وزارت کشاورزی و سایر واحدهای مربوط مورد بررسی قرار گرفته و در قالب آیین نامه خاصی از طریق مجمع عمومی جهت تصویب به هیات وزیران تسلیم خواهد شد.

ب - منابع مالی
ماده ۳۲ - حق بیمه عبارت از وجوهی است که از بیمه گزاران وصول خواهد شد.
تبصره - به پیشنهاد مجمع عمومی قسمتی از حق بیمه بیمه گزاران از طریق دولت تامین و همه ساله در لایحه بودجه منظور خواهد شد.
ماده ۳۳ - در صورتی که در هر سال مالی شدت حوادث موجب خسارات بیش از موارد پیش بینی شده برای عملیات زیر پوشش بیمه گردد و صندوق قادر به پرداخت غرامت آن نباشد، کسری آن به پیشنهاد مجمع عمومی پس از تصویب هیات وزیران از محل اعتبار ردیف بودجه که در اختیار دولت میباشد، قابل پرداخت خواهد بود.
ج - هزینه ها
ماده ۳۴ - هیات مدیره بانک با توجه به حجم عملیات سالانه صندوق جهت جبران هزینه های انجام شده حداکثر تا ۴% از منابع دریافتی حق بیمه را هر ساله به مجمع عمومی پیشنهاد و پس از تصویب مجمع عمومی، صندوق نسبت به پرداخت آن در قالب بودجه تنظیمی اقدام مینماید.
ماده ۳۵ - در صورتی که با اعلام هیات مدیره بانک در مواردی خدمات و وسایل مورد نیاز صندوق از نظر کمی و کیفی خارج از عرف معمول در بانک بوده و یا با توجه به هزینه پیش بینی شده (‌در ماده ۳۴) و یا مقررات اجرایی امکان انجام آن نباشد، با تصویب مجمع عمومی هزینه وسایل و خدمات مذکور به بانک پرداخت میشود. مبنای برآورد هزینه این خدمات و وسایل در هر مورد آیین نامه های مورد عمل بانک میباشد.
د - مقررات مالی
ماده ۳۶ - حسابهای صندوق نزد بانک افتتاح و نگهداری خواهد شد.
ماده ۳۷ - چک ها و اسناد مالی و سایر اسناد لازم الاجراء و تعهدآور صندوق در برابر اشخاص حقیقی و حقوقی باید دارای دو امضا مجاز طبق مقررات مصوبه مجمع عمومی باشد مگر در مورد قراردادهائی که بر اساس مصوبات هیات مدیره تنظیم و مبادله میشود که در این صورت امضا مدیر‌عامل بتنهایی به نمایندگی صندوق معتبر است.
ه- - ترازنامه و حساب سود و زیان
ماده ۳۸ - سال مالی صندوق از اول فروردین ماه هر سال تا پایان اسفند ماه همان سال خواهد بود. به استثنای سال اول که شروع آن بدو تاسیس و پایان آن آخر اسفند همان سال خواهد بود.
ماده ۳۹ - صندوق طبق قانون تجارت و مقررات قانونی مربوط به شرکتهای دولتی اداره خواهد شد.
ماده ۴۰ - ترازنامه سالانه حداقل یک ماه قبل از تشکیل مجمع عمومی برای رسیدگی به بازرس صندوق تسلیم خواهد شد و ترازنامه هر سال باید قبل از پایان خرداد ماه سال بعد برای تصویب به مجمع عمومی تسلیم شود.
و - تقسیم سود و وضع ذخائر و اندوخته ها
ماده ۴۱ - هیات مدیره مکلف است قبل از وضع مالیات درصد لازم را جهت اندوخته مطالبات مشکوک الوصول و خسارات معوق منظور دارد.
ماده ۴۲ - هیات مدیره مکلف است پس از وضع مالیات یک بیستم از سود خالص صندوق را به عنوان اندوخته قانونی موضوع نماید تا وقتی که اندوخته قانونی به یک دهم سرمایه بالغ گردد. در صورتی که سرمایه صندوق افزایش یابد کسر یک بیستم مذکور ادامه خواهد یافت.
ماده ۴۳ - سود خالص به شرح زیر به ترتیب اولویت با تصویب مجمع عمومی بمصرف میرسد:
۱ - کمک به اجرای طرحهای ارائه شده به دولت در بند ۳ ماده ۵ اساسنامه در جهت پیشگیری و کاهش میزان خطرات ناشی از عوامل قهری تحت پوشش بیمه.
۲ - کمک به سهم دولت (‌موضوع تبصره ماده ۳۳) بابت حق بیمه.
۳ - در صورتی که در هر سال امکان مصرف سود باقی مانده در موارد ۱ و ۲ نباشد مانده به حساب اندوخته انتقال داده میشود تا در سال های آتی به مصارف مذکور رسیده و یا به سرمایه افزوده شود.
ماده ۴۴ - نسبت به مواردی که در این اساسنامه پیش بینی نشده طبق قانون تجارت و مقررات قانونی شرکتهای دولتی عمل خواهد شد.
اساسنامه فوق مشتمل بر چهل و چهار ماده و شانزده تبصره در جلسه روز شنبه پنجم خرداد ماه یکهزار و سیصد و شصت و سه مجلس شورای اسلامی تصویب و به تایید شورای نگهبان رسیده است.
رئیس مجلس شورای اسلامی - اکبر هاشمی