اساسنامه اصلاحی کمیسیون ملی یونسکو در ایران
هیات وزیران در جلسه مورخ ۱۳۶۶/۶/۲۹ بنا به پیشنهاد شماره ۷۲۸۷ / ۱۹۳۹/ ۷۲ مورخ ۳۰/ ۳/ ۱۳۶۶ وزارت فرهنگ و آموزش عالی، اساسنامه کمیسیون یونسکو در ایران موضوع تصویبنامه شماره ۱۵۱ /۲۱۰۵ مورخ ۱۳۲۸/۳/۱۴ را به شرح زیر اصلاح و تصویب نمودند:
ماده ۱ - به موجب ماده هفتم اساسنامه سازمان تربیتی، علمی و فرهنگی ملل متحد مصوب ۱۳۲۷/۴/۱۵، کمیسیون ملی تربیتی علمی و فرهنگی (کمیسیون ملی یونسکو) که در این اساسنامه کمیسیون نامیده میشود مرکز عمل و اداره امور مربوط به برنامه یونسکو در ایران است.
ماده ۲ - کمیسیون دارای شخصیت حقوقی است و اهداف و وظایف آن به شرح زیر است:
۱ - مشارکت در فعالیتهای یونسکو به منظور استقرار صلح و ایجاد تفاهم متقابل میان ملتها از طریق اشاعه دانش و معرفت و اهتمام در امر نشر فرهنگ و آموزش.
۲ - تلاش در جهت برقراری، حفظ و بسط عدالت، آزادی و حقوق اساسی افراد انسانی با الهام از اصول اسلامی و اهداف یونسکو از طریق همکاری با سازمان مرکزی یونسکو و موسسات تابعه آن.
۳ - تلاش برای اعتلای فرهنگ و اشاعه ارزشهای انسانی و مبارزه با مفاسد اخلاقی، از راه تبادل فکری با صاحب نظران در قلمرو ادیان و مذاهب، تعلیم و تربیت و علم اخلاق.
۴ - کوشش در غنی کردن اندیشه بشری از راه نشر و بسط دانش به منظور اکمال فضلیتهای انسانی.
۵ - شناخت فرهنگهای گوناگون جوامع و معرفی فرهنگ اسلامی و میراث فرهنگی ایران.
۶ - تعمیم آموزش نیز مبارزه با بیسوادی به عنوان مانع عمده تعالی فکری و بسط توسعه فرهنگی، از طریق همکاری با یونسکو و موسسات تابعه.
۷ - همکاری و همگامی در ایجاد نظام نوین ارتباطات به منظور مبادله گسترده اطلاعات در مقیاس جهانی و مقابله با انحصارطلبی قدرتهای سلطه جوی جهانی در این زمینه.
۸ - ایجاد ارتباط بین سازمان یونسکو و سازمانهای دولتی و غیردولتی کشور که در زمینه های آموزشی، تربیتی، علمی، فرهنگی و ارتباطات فعالیت دارند.
۹ - تسهیل و توسعه ارتباط با کمیسیونهای ملی یونسکو در کشورهای دیگر، بویژه کشورهای منطقه، به منظور همکاری در اجرای برنامه ها و انجام مطالعات مشترک.
۱۰ - همکاری در اجرای طرحها و برنامه هائی که در چهارچوب فعالیتهای یونسکو از سوی دولت ارائه میگردد.
۱۱ - پیشنهاد بودجه سالانه کمیسیون به وزارت فرهنگ و آموزش عالی.
۱۲ - تعیین مصرف وجوه و اموالی که به عنوان هدیه برای پیشرفت مقاصد یونسکو به کمیسیون ملی تقدیم میشود و نظارت در مصرف آنها.
ماده ۳ - کمیسیون ملی یونسکو در ایران دارای ارکان زیر است:
۱ - شورای عالی کمیسیون ملی یونسکو.
۲ - شورای اجرایی.
۳ - دبیرخانه.
ماده ۴ - شورای عالی کمیسیون ملی یونسکو در ایران عالیترین مرجع تصمیم گیری کمیسیون است و دارای ۱۴ عضو بدین شرح میباشد:
۱ - وزیر فرهنگ و آموزش عالی.
۲ - وزیر امور خارجه
۳- وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی
۴ - وزیر آموزش و پرورش
۵ - دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو
۶ - رئیس سازمان حفاظت محیط زیست
۷ - مدیرعامل سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران
۸ - هفت تن از شخصیتهای علمی و فرهنگی کشور این گروه از میان مدرسان و اعضاء هیات علمی دانشگاهها و مراکز آموزش عالی و محققان و هنرمندانی انتخاب میشوند که در زمینه های علمی، فرهنگی، ارتباطی و تعلیم و تربیت دارای تجربه باشند.
ماده ۵ - ریاست شورای عالی با وزیر فرهنگ و آموزش عالی است.
ماده ۶ - شخصیتهای علمی و فرهنگی مذکور در بند ۸ ماده ۴ برای اولین دوره توسط وزیر فرهنگ و آموزش عالی برای مدت سه سال تعیین میگردند و در دوره های بعد از میان دو برابر افرادیکه وزیر فرهنگ و آموزش عالی به کمیسیون پیشنهاد مینماید با رای مخفی اکثریت اعضاء انتخاب میگردند.
ماده ۷ - شورای عالی کمیسیون با دعوت رئیس کمیسیون حداقل دو بار در سال تشکیل جلسه میدهد. جلسات با حضور ده تن از اعضاء رسمیت می یابد و تصمیمات آن با حداقل ۸ رای معتبر خواهد بود. جلسات فوق العاده شورای عالی با دعوت رئیس کمیسیون یا درخواست اکثریت اعضاء تشکیل میشود.
ماده ۸ - وظائف شورای عالی کمیسیون بدین شرح است:
۱ - تعیین سیاستها و تصویب برنامه های اصولی کمیسیون ملی در قالب برنامه ها و فعالیتهای عمومی یونسکو.
۲ - استماع و تصویب گزارش سالانه کمیسیون که دبیرخانه تهیه و ارائه مینماید.
۳ - اظهارنظر و توصیه پیرامون تامین بودجه سالانه کمیسیون و تصویب آن.
۴ - تایید اعضای هیاتهای نمایندگی اعزامی به کنفرانس عمومی که شورای اجرایی پیشنهاد مینماید.
۵ - اظهارنظر درباره توسعه فعالیتهای کمیسیون ملی.
۶ - ایجاد ارتباط میان کمیسیون و سازمانهای ذیربط دولتی و غیردولتی.
۷ - فراهم آوردن وسائل کمک به کسانی که طرحها و برنامه های مناسب با فعالیتهای یونسکو و منطبق با نیازها ارائه می نمایند.
۸ - اظهارنظر درباره نشریه های ادواری و دیگر انتشارات کمیسیون ملی یونسکو و برنامه ریزی جهت توسعه و تکمیل آنها.
ماده ۹ - به منظور تهیه طرحهای ارجاعی برنامه های کمیسیون ملی و مصوبات شورای عالی و پیگیری آنها شورای اجرایی کمیسیون با ترکیب زیر تشکیل میشود:
۱ - رئیس کمیسیون ملی (وزیر فرهنگ و آموزش عالی)
۲ - دبیرکل کمیسیون.
۳ - نماینده تام الاختیار وزیر آموزش و پرورش
۴ - نماینده تام الاختیار وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی
۵ - معاون فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی
۶ - رئیس سازمان میراث فرهنگی
۷ - مدیرکل امور بین المللی وزارت امور خارجه
۸ - نماینده تام الاختیار صدا و سیما
۹ - نماینده تام الاختیار سازمان محیط زیست
۱۰ - یکنفر از اعضاء شورای عالی کمیسیون از میان شخصیتهای علمی و فرهنگی مذکور در بند ۸ ماده ۴، به انتخاب رئیس کمیسیون برای مدت سه سال تجدید انتخاب این عضو بلامانع است.
تبصره - شورای اجرایی هر ماه یکبار با حضور حداقل ۷ نفر تشکیل میشود و تصمیمات آن با اکثریت مطلق اعضاء حاضر معتبر است.
ماده ۱۰ - وظائف شورای اجرایی بدین شرح است:
۱ - کسب نظر از دولت در خصوص مشارکت در برنامه ریزی، اجراء یا ارزیابی برنامه ها و فعالیتهای بین المللی منطقه ای و ملی یونسکو و پیشنهاد در این زمینه ها به دولت.
۲ - پیگیری نظرات و پیشنهادهای دولت در مورد اجرای تصمیمات و توصیه های یونسکو.
۳ - طرح و تعقیب نظرات و پیشنهادهای جمهوری اسلامی ایران در کنفرانس عمومی و سایر مجامع یونسکو.
۴ - مراقبت در اجرای تصمیمات و توصیه های شورای عالی کمیسیون.
۵ - پیشنهاد برنامه و بودجه کمیسیون به شورای عالی با نظر و همکاری دبیرخانه.
۶ - پیشنهاد اعضای هیات اعزامی به کنفرانس عمومی به شورای عالی کمیسیون.
۷ - همفکری با دبیرکل درباره تعیین اعضاء هیاتهای اعزامی به کنفرانسهای منطقه ای و بین الدول.
۸ - همکاری مستمر با دبیرخانه جهت حسن اجرای وظائف محوله به دبیرخانه.
۹ - تصویب شرح وظائف کمیته های تخصصی.
ماده ۱۱ (اصلاحی ۱۳۹۹/۰۱/۲۰)- کمیسیون ملی یونسکو در ایران دارای یک دبیرخانه دایمی است که زیر نظر دبیر کل انجام وظیفه می کند و یکی از سازمان های وابسته به وزارت علوم، تحقیقات و فناوری محسوب میشود.
ماده ۱۲ - دبیرکل از میان شخصیتهای علمی و فرهنگی به پیشنهاد وزیر فرهنگ و آموزش عالی و تایید هیات دولت و با حکم وزیر فرهنگ و آموزش عالی منصوب میشود.
ماده ۱۳ - وظائف دبیرخانه دائمی کمیسیون به شرح زیر است:
۱ - تهیه طرح برنامه و بودجه سالانه کمیسیون با مشورت شورای اجرایی.
۲ - تدوین گزارش سالانه فعالیتهای کمیسیون.
۳ - برقراری رابطه میان کمیسیون و سایر مراکز موسسات و ارگانهای دولتی و انجام مشورتهای لازم.
۴ - تسهیل و توسعه ارتباط با سایر کمیسیونهای ملی بویژه کشورهای منطقه به منظور همکاری در اجرای برنامه ها و مطالعات مشترک مربوط به فعالیتهای یونسکو.
۵ - انجام مطالعات و تهیه طرحهای متناسب با نیازهای کشور در مورد تعلیم و تربیت، علوم، فرهنگ و ارتباطات با همکاری کمیته های تخصصی.
۶ - نظارت بر اجرای برنامه های یونسکو و تهیه اسناد و مدارک لازم در این مورد و پیگیری این امور.
۷ - برقراری ارتباط منظم با نمایندگی دائمی جمهوری اسلامی ایران در یونسکو.
۸ - تهیه و ترجمه و انتشار کتب و نشریات ادواری یونسکو و موسسات دیگر علمی و فرهنگی و تربیتی.
۹ - پیگیری وظائفی که توسط شورای عالی به دبیرخانه محول میشود.
ماده ۱۴ - دبیرخانه دارای گروهها یا ادارات زیر است:
- آموزش و پرورش.
- علوم.
- علوم اجتماعی و انسانی.
- ارتباطات.
- فرهنگ.
تبصره - روسای گروهها یا ادارات فوق از میان صاحبه نظران و متخصصان مربوط به وسیله دبیرکل منصوب میشوند.
ماده ۱۵ - هر یک از گروهها یا ادارات موضوع ماده ۱۴ دارای کمیته های تخصصی متشکل از نمایندگان موسسات و سازمانهای دولتی ذیربط و متخصصان دانشگاهی و صاحبه نظران میباشد. ارتباط این کمیته ها با یونسکو و موسسات تابعه آن از طریق دبیرخانه به کمیسیون ملی انجام می یابد.
ماده ۱۶ - اعضاء کمیته های تخصصی با پیشنهاد دبیرکل و حکم وزیر فرهنگ و آموزش عالی برای مدت دو سال منصوب میشوند.
تبصره ۱ - رئیس هر گروه یا اداره به عنوان دبیر و نماینده کمیسیون ملی با داشتن حق رای در کمیته های تخصصی ذیربط شرکت مینماید.
تبصره ۲ - هر یک از کمیته های تخصصی شرح وظائف خود را تدوین و به شورای اجرایی کمیسیون جهت تصویب پیشنهاد مینماید.
ماده ۱۷ - بودجه کمیسیون از طرق زیر تامین میشود:
۱ - وجوهی که هر ساله در اعتبارات وزارت فرهنگ و آموزش عالی پیش بینی میشود و به صورت کمک در اختیار دبیرخانه قرار میگیرد.
۲ - کمکهای دیگر دولت و وزارتخانه ها و سازمانهای دولتی.
۳ - کمک و هدایای سازمانهای غیردولتی و مردم.
۴ - درآمدهای اختصاصی.
نخست وزیر - میرحسین موسوی