اساسنامه گنجینه ملی آب ایران

فصل اول - کلیات
ماده ۱ - تعریف: به منظور حفظ ارزش ها، فرهنگ و تمدن غنی و گرانبهای گذشتگان کشور و ارائه تلاش بی ‏وقفه و خستگی‏ ناپذیر آنان در استفاده هرچه مفیدتر از آب، این نعمت حیات ‏بخش الهی موسسه ‏ای تحت عنوان «گنجینه ملی آب ایران» که از این پس گنجینه نامیده می ‏شود تحت نظارت وزارت نیرو تشکیل می ‏شود.
تبصره: در کلیه مواردی که موضوع فعالیت های گنجینه حسب تشخیص و اعلام سازمان میراث فرهنگی کشور جزو میراث فرهنگی کشور محسوب شود، اقدامات گنجینه با رعایت کامل قوانین ناظر به موضوع و با جلب نظر و نظارت سازمان میراث فرهنگی کشور انجام خواهد شد.
ماده ۲ - هدف: معرفی و انتقال میراث ارزشمند گذشتگان در زمینه ‏های آب به نسل حاضر و آیندگان علاوه بر اطلاع از علوم، فنون و تجربیات نیاکان این کشور و ارتقاء فرهنگ عمومی می ‏تواند توصیه ‏هایی در انجام بهتر طرحهای عمرانی آب ارائه نموده و در حل مشکلات تامین و نحوه بهره‏ برداری از آن گامهای موثری را بردارد. این گنجینه، آثار و ابنیه، تاسیسات، ابزار و وسایل، مدارک و مستندات آب را از دوران قدیم تاکنون شناسائی، بررسی، گردآوری، مرمت و بازسازی و نگهداری نموده و ضمن ارائه به همگان و ایجاد انگیزه تحقیق و تتبع به تهیه اطلاعاتی به منظور مطالعه، شناخت، تجزیه و تحلیل، آموزش و بهره ‏گیری از این آثار پرداخته و در چارچوب این اساسنامه فعالیت می ‏نماید.
ماده ۳ - مرکز گنجینه: مرکز اصلی گنجینه در شهر تهران می ‏باشد و گنجینه می ‏تواند در سراسر کشور نسبت به ایجاد شعبه یا نمایندگی اقدام نماید.
ماده ۴ - مدت فعالیت گنجینه از تاریخ تاسیس نامحدود است.
ماده ۵ - وظایف گنجینه:
- جمع ‏آوری، حفظ و نگهداری ابزار، اشیاء، آثار، طرحها، اطلاعات و سوابق علمی، فرهنگی و تاریخی و آنچه که از پیشینیان درباره آب و استفاده از این ماده حیاتی به جای مانده است.
- ارائه فعالیتها و ارج نهادن به تلاش مردمی که در طول قرون و اعصار با روشها و تدابیر هوشمندانه به حفظ و استفاده از آب و انرژی حاصله از آن کوشیده‏ اند.
- تلاش در جهت انتقال میراث گرانبهای گذشتگان به نسل فعلی و آینده در جهت پیشرفت جامعه.
- ارتقاء آگاهی عمومی.
- نمایش زیباییهای سمعی و بصری آب شامل جلوه ‏های طبیعی، حالات و شکلهای مختلف و همچنین ارائه انواع عملکردی آن.
- ارائه فعالیتهای ارزنده بعد از انقلاب اسلامی در زمینه تامین آب.
- معرفی فن آوری صنعت آب.
- بهره‏ گیری از امکانات و تجارب گنجینه ‏های ملی آب سایر کشورها.
- فراهم نمودن امکانات لازم برای حضور در صحنه فعالیت های فوق در سطح ملی و بین ‏المللی و مبادله اطلاعات علمی و فنی صنعت آب در زمینه‏ های مورد نظر با کشورهای دیگر و مراکز علمی و تحقیقاتی جهان و همچنین سایر مواردی که در پیشبرد اهداف گنجینه موثر می ‏باشد.
لذا وظایف گنجینه بدون اینکه منحصر به موارد ذیل باشد عبارتند از:
الف) در سطح ملی:
۱ - برنامه ‏ریزی فعالیت های سالانه گنجینه.
۲ - ایجاد گنجینه تحت عنوان گنجینه ملی آب ایران در تهران و ایجاد گنجینه‏ های آب در شعب یا نمایندگیهای سایر نقاط کشور.
۳ - شناسایی، فهرست‏ برداری و معرفی آثار قدیمی آب مانند قنوات، بندها، آب ‏انبارها، آسیابهای آبی و سایر تاسیسات آبی که دارای ارزش تاریخی قابل ملاحظه می ‏باشند.
۴ - انجام پژوهش و تحقیقات کاربردی در متون تاریخی و مسائل فنی تاسیسات و ابنیه آبی قدیمی به منظور بازسازی آنها.
۵ - طراحی، احیاء و بازسازی ابنیه قدیمی و تاریخی ارزشمند منابع آب و آبرسانی کشور با هماهنگی سازمان ذی ‏ربط جهت بهره‏ برداری آبی و انرژی حاصل از آب آنها.
۶ - شناسایی، جمع ‏آوری و عرضه اسناد و مدارک مربوط به فرهنگ و سنن جوامع مختلف ایرانی در ارتباط با تامین و نحوه استفاده از آب.
۷ - حفظ و حراست مستندات، ابزار و اشیای ارزشمند تاریخی مرتبط با آب و مرمت و نمایش آنها.
۸ - برقراری ارتباط، هماهنگی و تبادل اطلاعات علمی و فرهنگی مربوط به آب با موسسات و نهادهای ذی ربط.
۹ - شناسایی محققان و کارشناسان علاقمند در زمینه‏ های مختلف منابع تاریخی آب و فراهم نمودن تسهیلات لازم به منظور مطالعه و پژوهش در متون قدیمی و بهره ‏گیری از نظریات و تجارب آنان در بازسازی آثار تاریخی آب کشور.
۱۰ - تشویق و حمایت از پژوهشهای مرتبط با کشف، شناسایی و ثبت آثار تاریخی و باستانی آب و فن آبیاری، کنترل سیلاب و غیره.
۱۱ - ایجاد مراکز اسناد، بانک اطلاعات و کتابخانه مربوط به منابع تاریخی آب.
۱۲- برگزاری گردهمایی های مرتبط با گنجینه در سطح ملّی و تهیه و تدوین، چاپ و انتشار مقالات علمی و فنی معتبر ارائه ‏شده در اینگونه گردهمایی ها.
۱۳ - برگزاری نمایشگاههای ادواری برای معرفی و نمایش تاسیسات آبی قدیمی و جدید در مناطق مختلف.
۱۴ - ارائه نحوه استفاده از آب و منابع سطحی و زیرزمینی در گذشته به منظور ایجاد انگیزه عمومی در صرفه ‏جویی آب.
۱۵ - معرفی و نمایش پیشرفت فن ‏آوری صنعت آب در عصر حاضر.
۱۶ - تشکیل گروههای فنی و کاری تخصصی در زمینه‏ های مختلف منابع آب از جهات تاریخی آب بنابر ضرورت.
۱۷ - شناسایی، بررسی و رسیدگی به ابنیه و تاسیسات قدیمی کشور که از انرژی آب و باد بهره‏ برداری می‏ کرده ‏اند مانند آسیاب های آبی و بادی.
ب) سطح بین‏ المللی:
۱ - معرفی گنجینه به کشورهای جهان.
۲ - ایجاد ارتباط و مبادله اطلاعات علمی و فنی مربوط به گنجینه با کشورهای منطقه به لحاظ وجود سوابق فرهنگی و تاریخی ایران و پراکندگی آثار، ابنیه و تاسیسات آبی ایران در این کشورها و همچنین سایر کشورهایی که در موارد مذکور غنی می ‏باشند.
۳ - برگزاری گردهمایی های منطقه ‏ای و ارائه مقالات و متون علمی معتبر در زمینه آثار تاریخی آب کشورهای منطقه.
۴ - برگزاری گردهمایی های بین ‏المللی در مقاطع زمانی معین در یکی از کشورها که دارای آثار غنی آب می ‏باشند و شرکت در این گردهمایی ها به منظور تبادل اطلاعات و تجربیات.
۵ - برقراری ارتباط با موسسات و سازمانهای بین ‏المللی ذی ‏ربط به منظور تبادل اطلاعات علمی و فرهنگی.
۶ - ایجاد هماهنگی با وزارتخانه ‏های امور خارجه و فرهنگ و ارشاد اسلامی و ارتباط مستقیم و مستمر با نمایندگیهای رسمی مربوطه در خارج از کشور به منظور تحقق اهداف گنجینه در سطح بین ‏الملل.
فصل دوم - ارکان گنجینه
ماده ۶- ارکان گنجینه عبارت است از:
الف - شورا
ب - رئیس گنجینه
الف) شورا
ماده ۷- شورا مرکب از نه نفر عضو به شرح زیر می ‏باشد:
۱ - وزیر نیرو که ریاست شورا را به عهده خواهد داشت.
۲ - وزیر فرهنگ و آموزش ‏عالی.
۳ - معاون رئیس ‏جمهور و رئیس سازمان حفاظت محیط زیست.
۴ - معاون رئیس‏ جمهور و رئیس سازمان برنامه و بودجه.
۵ - شهردار تهران.
۶ - معاون وزیر نیرو در امور آب.
۷ - معاون وزیر نیرو در امور آب و فاضلاب شهری.
۸ - رئیس سازمان میراث فرهنگی کشور.
۹ - رئیس گنجینه که دبیر شورا خواهد بود.
تبصره ۱ : در غیاب ریاست شورا یکی از اعضای شورا به انتخاب وزیر نیرو به عنوان قائم ‏مقام ریاست شورا انجام وظیفه خواهد نمود.
تبصره ۲ : در صورت عدم حضور هر یک از اعضای شورا یکی از معاونان آنان به عنوان نماینده تام ‏الاختیار در جلسه شرکت و تصمیم ‏گیری خواهد نمود.
تبصره ۳ : احکام اعضای شورا توسط رئیس ‏جمهور یا معاون اول ریاست ‏جمهوری صادر خواهد شد.
ماده ۸ - شرح وظایف و اختیارات شورای گنجینه به ترتیب ذیل می ‏باشد:
الف) تعیین خط مشی‏ ها و سیاستهای کلی برای تحقق اهداف گنجینه.
ب) تصویب دستور العمل ها و آیین ‏نامه ‏ها.
ج) تصویب ترازنامه سالانه.
د) تصویب بودجه سالانه.
ه-) بررسی و اتخاذ تصمیم نسبت به مواردی که از طرف رئیس گنجینه پیشنهاد می ‏شود.
و) پیشنهاد تغییر در اساسنامه و شرح وظایف.
ز) رسیدگی و اظهارنظر نسبت به گزارش فعالیت های جاری و آتی گنجینه.
ح) برنامه‏ ریزی به منظور جلب کمک بخش خصوصی و دولتی اعم از نقدی، تجهیزاتی و ساختمانی به منظور تقویت بنیه مالی گنجینه.
ماده ۹ - از نظر تسهیل در انجام امور گنجینه، اعضای شورا می‏ توانند اختیارات خود را جز در موارد خط مشی ‏کلی، بودجه و پیشنهاد تغییر در اساسنامه به رئیس شورا تفویض نمایند، در این صورت تصمیمات رئیس شورا به عنوان مصوبات شورا تلقی خواهد شد.
ب) رئیس گنجینه:
ماده ۱۰ - مسئولیت اداره کلیه امور گنجینه اعم از اعمال نظارتهای مالی، محاسباتی، مدیریت امور کارکنان، تشکیلات، معاملات، مخارج حفظ اموال و همچنین نظارت لازم در امور اداری، مالی، فنی و تحقیقاتی در چارچوب ضوابط و آیین ‏نامه ‏های مصوب شورا با رئیس گنجینه است.
ماده ۱۱ - حکم انتصاب رئیس گنجینه به پیشنهاد معاون وزیر نیرو در امور آب از طرف وزیر نیرو و رئیس شورای گنجینه برای مدت ۳ سال صادر خواهد شد.
تبصره : انتصاب مجدد رئیس گنجینه بلامانع است.
ماده ۱۲ - رئیس گنجینه مجری وظایف گنجینه و سایر ماموریتهایی است که شورا تعیین می ‏نماید.
ماده ۱۳ - آیین ‏نامه اجرایی گنجینه توسط رئیس گنجینه تهیه و برای تصویب به شورا پیشنهاد می ‏شود.
ماده ۱۴ - رئیس گنجینه موظف است بر اساس آیین ‏نامه اجرایی مصوب شورا نسبت به انجام وظایف محوله اقدام و گزارش عملکرد را به شورا ارائه نماید.
ماده ۱۵ - رئیس گنجینه برنامه و بودجه سالانه گنجینه را برای تصویب به شورا ارائه می ‏نماید.
ماده ۱۶ - رئیس گنجینه موظف است گزارش ترازنامه گنجینه را به صورت سالانه بعد از پایان سال مالی برای تصویب به شورا ارائه نماید.
تبصره : سال مالی از اول فروردین ماه تا پایان اسفندماه می ‏باشد. به جز سال تاسیس که از تاریخ تاسیس تا پایان اسفندماه خواهد بود.
ماده ۱۷ - در غیاب رئیس گنجینه، معاون وی به قائم ‏مقامی او وظایف محوله را در حدود اختیارات تفویض ‏شده انجام خواهد داد.
ماده ۱۸ - مکاتبات اداری به امضا رئیس گنجینه یا کسانی که از طرف وی حق امضا دارند صادر می ‏شود.
فصل سوم - نحوه تشکیل و اداره جلسات شورای گنجینه
ماده ۱۹ - زمان و مکان تشکیل جلسات شورا به پیشنهاد رئیس گنجینه از طرف رئیس شورا تعیین خواهد شد و حداقل پانزده روز قبل از طرف رئیس گنجینه به اطلاع سایر اعضاء خواهد رسید حداکثر فاصله بین دو جلسه شورا نباید از ۶ماه تجاوز نماید.
تبصره : جلسات فوق ‏العاده شورا بنا به ضرورت با پیشنهاد رئیس گنجینه و دعوت رئیس شورا تشکیل خواهد شد.
ماده ۲۰ - برای تشکیل جلسات حضور بیش از نصف اعضاء ضروری است و تصمیمات در هر جلسه با اکثریت آرای عده حاضر در جلسه اتخاذ خواهد شد.
تبصره : در صورت عدم حضور اکثریت فوق جلسه بعدی حداکثر ۱۵ روز بعد تشکیل و رسمیت خواهد داشت.
ماده ۲۱ - اداره جلسات شورای گنجینه به عهده ریاست شورا می‏ باشد.
ماده ۲۲ - شورا می ‏تواند در جلسات خود از کارشناسان خبره به منظور استفاده از نظریات مشورتی آنان دعوت به عمل آورد.
ماده ۲۳ - اداره امور دبیرخانه شورای گنجینه و پی ‏گیری اجرای تصمیمات و مصوبات شورا، تهیه خلاصه مذاکرات جلسات آن و تنظیم روابط بین گنجینه با سایر سازمانها و ارگانها و سایر وظایف محوله به عهده دبیر شورا خواهد بود.
فصل چهارم - منابع مالی و محاسباتی گنجینه
ماده ۲۴ - گنجینه دارای شخصیت حقوقی است و منابع مالی و محاسباتی آن به شرح ذیل می‏ باشد:
۱ - درآمد حاصل از ورودیه گنجینه ‏ها.
۲ - کمکهای مالی و تجهیزاتی بخش دولتی و خصوصی.
۳ - درآمد حاصل از فروش تولیدات علمی، فرهنگی و پژوهشی.
۴ - درآمد ناشی از ارائه خدمات مشاوره ‏ای، فنی و آموزشی.
۵ - سایر درآمد های متفرقه.
ماده ۲۵ - کلیه چکها و اسناد و اوراق مالی باید به امضای رئیس و مسئول مالی گنجینه و یا نمایندگان تام ‏الاختیار آنها برسد.
ماده ۲۶ - بودجه مورد نیاز سالانه گنجینه شامل هزینه طرح ها و اجرای آنها، هزینه جاری، هزینه برگزاری و شرکت در گردهمایی های داخل و خارج کشور، حق عضویت در انجمن بین ‏المللی گنجینه (I.C.O.M) و سایر انجمن ها و سازمانهای بین ‏المللی مرتبط، حق‏ التحریر، حق ‏التالیف، حق ‏الترجمه، هزینه ‏های مربوط به خرید، چاپ و انتشار نشریات و جزوات علمی و سایر هزینه‏ های مورد نیز می ‏باشد.
ماده ۲۷ - هزینه طراحی و احداث گنجینه و همچنین بازسازی و احیای ابنیه آبی تاریخی کشور پس از اتمام مطالعات و تکمیل طرحها برآورد شده و توسط رئیس گنجینه به شورا ارائه خواهد شد و هزینه ‏های فوق‏ الذکر پس از تصویب شورا از طرف ریاست شورا برای اجرا به رئیس گنجینه ابلاغ می ‏شود.
فصل پنجم - تغییرات و تصویب اساسنامه
ماده ۲۸ - هرگونه تغییر در مفاد این اساسنامه با پیشنهاد شورای گنجینه و تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی به عمل خواهدآمد.
ماده ۲۹- این اساسنامه در ۲۹ ماده و ۸ تبصره در جلسه چهارصد و یک مورخ ۳۱ /۴ /۷۶ به تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی رسید.