استقلال یا عدم استقلال شرط داوری نسبت به عقد اصلی

صورتجلسه نشست قضایی
کد نشست: ۱۳۹۸-۶۴۲۷
تاریخ برگزاری: ۱۳۹۸/۰۳/۰۳
برگزار شده توسط: استان قزوین/ شهر قزوین

موضوع

استقلال یا عدم استقلال شرط داوری نسبت به عقد اصلی

پرسش

آیا شرط داوری می تواند حیات مستقل از عقد اصلی داشته باشد یا خیر؟

نظر هیئت عالی

استقلال یا عدم استقلال شرط داوری نسبت به عقد اصلی تابع اراده و توافق طرفین است چه اگر قصد طرفین از درج شرط داوری در ضمن عقد اصلی و به تبع آن باشد با انحلال عقد اصلی یا باطل بودن آن شرط داوری نیز منتفی می گردد (ماده ۲۴۶ قانون مدنی )؛ لیکن اگر قصد و اراده واقعی متعاملین کاشف از استقلال شرط داوری باشد مطابق ماده ۱۰ قانون مدنی یک قرارداد مستقل تلقی شده و انحلال یا بطلان عقد اصلی تاثیری در شرط داوری نخواهد گذاشت.

نظر اکثریت

نهاد داوری یک توافق جهت ایجاد عدالت خص وصی از طریق یک مرجع غیر دولتی است و در پاسخ اینچنین استنباط می گردد که شرط داوری می تواند حیات مستقل از عقد اصلی داشته باشد؛ چون مبنای تبعیت شرط به عنوان عقد فرعی از عقد اصلی قصد و اراده مشترک طرفین عقد اصلی و شرط ضمن آن می باشد. همان اراده مشترکی که شرط را تابع عقد اصلی قرار داده است و صحت و لزوم آن را منوط به صحت و لزوم عقد اصلی نموده است؛ همان اراده مشترک می تواند حیات مستقل برای شرط ضمن عقد از جمله شرط داوری در نظر بگیرد و این توافق خلاف قوانین آمره و اخلاق حسنه و نظم عمومی نمی باشد.

نظر اقلیت

قرارداد داوری عقد لازم ویژه است که مطابق ماده ۴۸۱ قانون آیین دادرسی مدنی با فوت و حجر طرفین ازبین می رود و چنین استنباط می شود که شرط داوری حیات مستقل از عقد اصلی ندارد و با از بین رفتن عقد اصلی شرط داوری نیز زایل می گردد.