استیفای مهر زوجه با توقیف تنها ماترک متوفی و خروج آن از مستثنیات دین

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۹۱/۰۵/۰۸
برگزار شده توسط: استان گلستان/ شهر آزاد شهر

موضوع

استیفای مهر زوجه با توقیف تنها ماترک متوفی و خروج آن از مستثنیات دین

پرسش

زوجه متوفی بر علیه ورثه صغیر زوج خود دعوی مطالبه مهر طرح کرده و دادگاه نیز ورثه صغیر را که با قیمومیت شخص (الف) بوده است محکوم به پرداخت تعداد چهارصد سکه بهار آزادی از ماترک متوفی کرده است. در حالی که ماترک فقط یک باب منزل مسکونی به ارزش یک صد سکه بهار آزادی است. آیا این منزل قابل توقیف و فروش برای وصول محکوم¬به است؟

نظر هیئت عالی

با توجه به ماده ۸۶۸ قانون مدنی که به موجب آن مالکیت ورثه نسبت به ترکه متوفی مستقر نمی شود؛ مگر پس از ادای حقوق و دیونی که به ترکه متوفی تعلق گرفته انتقال مال ال ارث به ورثه با وجود دین صورت نمی پذیرد و جایی برای بررسی مستثنیات دین باقی نمی ماند؛ زیرا مستثنیات دین زمانی بررسی خواهد شد که اموال متعلق به شخص بدهکار باشد و به دلیل عدم انتقال مال به ورثه مستثنیات دین منتفی بوده و توقیف ملک موضوع سوال بابت ارزش سکه ها به عنوان مهر بلامانع و قانونی است. همین معنا به نحو دیگری در ماده ۵۲۶ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی اشاره شده است. بنابراین

نظر اکثریت

در نشست قضایی آزاد شهر تایید می شود. نظر اکثریت: با توجه به نظریه ۹۶۹۹/۷ مورخه ۲/۱۰/۸۰ اداره حقوقی چون مطابق ماده ۵۲۶ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مستثنیات دین تا زمان حیات محکوم علیه است؛ لذا خانه پس از مرگش از مستثنیات دین خارج و از جمله ماترک است و ورثه نمی توانند به علت این که فاقد منزل مسکونی هستند آن را جز مستثنیات دین بدانند. قابل ذکر است که مستثنیات دین که به عنوان یک حق برای محکوم علیه در نظر گرفته شده است مقطعی است و فقط برای زمان حیات وی مورد استفاده واقع می شود و با فوت او به ورثه منتقل نمی شود.

نظر اقلیت

تا زمانی که ماترک تقسیم نشده می توان توقیف کرد؛ ولی بعد از تقسیم بین ورثه نمی توان سهم صغار را توقیف کرد.