اطلاق دفاع مشروع نسبت به زانی در قاعده فراش

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۴۰۰/۰۹/۱۶
برگزار شده توسط: استان فارس/ شهر ممسنی

موضوع

اطلاق دفاع مشروع نسبت به زانی در قاعده فراش

پرسش

با توجه به تجویز دفاع مشروع و قتل در فراش توسط قانون‌گذار در مواد ۱۵۶ و ۶۳۰ قانون مجازات مصوب ۷۵ چنانچه زانی در هنگام زنا متوجه حمله شوهر زانیه شود و جهت دفاع از نفس خود با رعایت تناسب و شرایط از خود دفاع کند و منجر به قتل شوهر زانیه شود، آیا به مجازات قصاص محکوم می‌شود؟

نظر هیات عالی

همان‌گونه که در نظریه اکثریت آمده است دفاع زانی، دفاع مشروع محسوب نمی‌گردد.

نظر اکثریت

با توجه به اینکه مطابق بند ب ماده ۱۵۶ قانون مجازات اسلامی ۹۲ تجاوز بدواً از طرف زانی بوده، شرایط دفاع مشروع تام نیست و همچنین مستنداً به بند ث ماده ۳۰۲ قانون مجازات اسلامی ۹۲ که زانی نسبت به شوهر زانیه مهدورالدم می‌باشد؛ فلذا دفاع زانی مشروع نیست و به قصاص محکوم خواهد شد.

نظر اقلیت

با توجه به اینکه مبنای ماده ۶۳۰ قانون مجازات تعزیرات ۷۵ یک جواز فقهی می‌باشد و با اصل ۱۶۷ قانون اساسی رجوع به فقه داشته باشیم، خواهیم دید فقها اصل هر قتل در فراش را عمدی می‌دانسته؛ مگر اینکه زوج با بینه زنا را اثبات کند که در فرض سوال با توجه به اینکه اصل هر رفتار شوهر زانیه قتل عمدی می‌باشد که محقق حلی (ره) می‌فرمایند: ((اذا وجد مع زوجته رجلً یزنی، فله قتلهما و لااثم علیه فی الظاهر و علیه القود، الا ان یاتی البنیه، او یصدقه الولی)) که عبارت ((علیه القود)) نشانگر آن است که زانی چنانچه شرایط دفاع و تناسب را رعایت کند به پشتوانه ماده ۱۵۶ قانون مجازات اسلامی می‌تواند از دفاع مشروع استفاده کند؛ مضافاً اینکه در فرض زنا هم زنا اثبات نشده و هم اثبات کننده زنا پس از واقعه مذکور از بین رفته است.