اطلاق ولی قهری به پدر جد و جد پدری و جد جد و هرچه بالاتر رود
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۹۱/۰۷/۰۸
برگزار شده توسط: استان گلستان/ شهر گرگان
موضوع
اطلاق ولی قهری به پدر جد و جد پدری و جد جد و هرچه بالاتر رود
پرسش
آیا ولی قهری منحصر به پدر جد و جد پدری است یا این که پدر جد پدری و جد جد و هرچه بالاتر رود را نیز شامل می شود؟
نظر هیئت عالی
هر چند برابر مصرحات قانون مدنی (مواد ۱۱۸۰ لغایت ۱۱۹۴) در
نظر اکثریت
اگرچه مقررات باب سوم از کتاب هشتم قانون مدنی مصوب ۱۹/۲/۱۳۱۴ در موارد متعدد به ولایت پدر و جد پدری تصریح شده و لفظ اجداد پدری در این باب استعمال نشده جد در این خصوص اسم جنس محسوب و از آن معنای جمع مستفاد می شود. از ظاهر روایات ماثوره و کلام فقها به ویژه فقهای معاصر حضرت آیت الهس العظمی خویی در تکمله المنهاج و حضرت امام خمینی (ره) در تحریرالوسیله نیز چنین مستنبط است که ادله راجع به ولایت قهری طفل به اجداد پدری نیز سرایت دارد.
نظر اقلیت
چون در مقررات باب سوم از کتاب هشتم قانون مدنی جد به نحو مفرد استعمال شده ولایت قهری منحصرا مختص پدر و جد پدری است و شامل اجداد پدری نیست. توضیح این که اگر قانونگذار اراده معنای جمع از لفظ جد داشت به آنان که در باب ارث یا نفقه مذکور است از جمع مکسر جد برای تامین منظور خود بهره می جست و چون او در مقام بیان بوده و صرفا ولایت را در خصوص طفل به پدر و جد پدری اش منحصر دانسته تعمیم آن به غیر فاقد وجاهت قانونی است.