اعتبار آزمایش الکل سنجی تنفسی، در اثبات بزه شرب خمر

رأی خلاصه جریان پرونده

حسب محتویات پرونده، نیروی انتظامی در تاریخ ۹۲/۲/۱۹ ساعت ۲۲/۳۰ در حین گشت زنی داخل کوچه متوجه پارک یکدستگاه خودرو ماکسیما شده است که دو سرنشین جوان داخل آن بوده اند و مشکوک شده و با نزدیک شدن به آن و داخل خودرو، بوی مشکوک احساس کرده که از دهان دو نفر به مشام میرسید. ماشین را بازرسی نموده ۱/۵ لیتر مشروب الکلی کشف شده است و هر دو نفر برای تست الکل خون معرفی شده اند که به روش الکل سنج تنفسی بررسی و پزشکی قانونی وجود (معادل mg/dl ۶۳ خون) از الکل اتیلیک را در خون ک.ش. و mg/dl ۶۱ در خون س.م. را ثبت و اعلام کرده است (ص ۴ و ۵). هر دو متهم در مورد مشروب مکشوفه ادعای بی اطلاعی و تعلق مشروب به فرد ناشناسی نموده اند و کیفرخواست شماره ۷۰۶-۹۲/۳/۲۳ علیه آنان صادر شده است (ص ۲۷). شعبه ۱۰۱ دادگاه عمومی جزایی ب. به اتهام آنان دائر بر نگهداری مشروب الکلی و شرب خمر در جلسه مورخ ۹۲/۹/۱۶ تفهیم کرده است و وکیل آنان در دفاع از موکلین خود ضمن ادعای عدم تعلق مشروب مکشوفه به آنان، اظهار داشته است که در خیلی از داروها از قبیل شربت اکسپکتورانت الکل وجود دارد ولی سکرآور نیست و روش آزمایش، شرعی نبوده است و دادگاه طبق دادنامه ۸۰۱۸۶-۹۲/۹/۲۴ هر دو متهم را تبرئه کرده است (ص ۴۱) و این رأی با توجه به کشف مشروب الکلی و نتیجه آزمایش، مورد اعتراض دادستان بخش ط. واقع شده است (ص ۴۶) و شعبه دوازدهم دادگاه تجدیدنظر استان در جلسه ۹۳/۷/۱۵ با حضور و وکیل آنان به اتهام مشارکت در نگهداری حدود سیصد سی سی مشروب الکلی و شرب خمر رسیدگی کرده و مدافعات آنان را غیرموجه تشخیص داده و به شرح دادنامه شماره ۲۰۱۵۸۵-۹۳/۷/۱۷ هر یک را بابت مشارکت در نگهداری مشروب الکلی، به تحمل شش ماه حبس و ۷۴ ضربه شلاق و پنج برابر ارزش عرفی مشروب مکشوفه جزای نقدی به استناد ماده ۷۰۲ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) و به تحمل ۸۰ ضربه شلاق حدی بابت شرب خمر محکوم کرده است. سپس وکلای یکی از محکومین بنام س.م. با تقدیم لایحه ای، ضمن ایراد به روش تنفسی وجود الکل در خون که امکان خطاء و اشتباه در آن وجود دارد و طریقه شرعی اثبات مجازات حدی نیست، بانضمام تصویری از دادنامه شماره ۴۰۱۷۸۸-۹۱/۱۱/۱۲ شعبه ۳۴ دادگاه تجدیدنظر استان تهران که متهم به شرب خمر را که به روش تست تنفسی یا الکل سنج تنفسی وجود الکل در خونش ثابت شده از اتهام شرب خمر تبرئه شده است، مستند درخواست اعاده دادرسی خود قرار داده اند و پرونده محاکماتی مربوطه خواسته شده که به این شعبه واصل گردیده است و مورد بررسی قرار گرفت. هیأت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای ابراهیم بهنام اصل عضوممیز و ملاحظه اوراق پرونده و نظریه کتبی آقای حسین شهرابی فراهانی دادیار دیوان عالی کشور اجمالاً مبنی بر رسیدگی قانونی را دارم در خصوص دادنامه شماره ۲۰۱۵۸۵-۹۳/۷/۱۷ شعبه ۱۲ دادگاه تجدیدنظر خراسان رضوی مشاوره نموده چنین رأی می دهد.

رأی شعبه دیوان عالی کشور

گرچه به صرف مشکوک شدن به شخصی بدون داشتن رفتار غیرمتعارف یا حرکات مستانه و آزمایش بر روی نمونه خون او برای کشف الکل، نباید مستند محکومیت شخصی به اتهام شرب خمر واقع شود. لیکن در صورتیکه از متهم مشروب الکلی کشف شود و یا در اثر رفتارهای غیرعادی که مخل نظم عمومی است و یا رانندگی در حال مستی موجب تصادفات و عواقب وخیم می باشد، منشاء تحقیق نیروی انتظامی قرار گیرد، استفاده از روش تنفسی الکل سنجی که توسط پلیس حمل و نقل اغلب کشورها انجام می شود، موجب حصول علم از طریق متعارف برای قضات می گردد. بنابرین در این پرونده که ساعت ۲۲/۳۰ شب توقف اتومبیل متهمین بعد از بازرسی پلیس و کشف ۳۰۰ سی سی الکل دست ساز و بوی نفس آنان موجب معرفی به پزشکی قانونی شده که نتیجه آن نیز مثبت بوده است می تواند طریقه اثبات متعارف جرم برای قاضی محکمه تجدیدنظر باشد و از طرفی در مراحل دادرسی نیز مطالب معنونه در مورد طریقه اثبات جرم و یا انکار تعلق مشروب الکلی به متهمین بیان و مطرح شده است و مطلب جدیدی نیست تا تقاضای اعاده دادرسی آنان قابل پذیرش باشد و با شقوق ماده ۲۷۲ قانون آئین دادرسی کیفری قابل انطباق نیست و رد می شود .
شعبه سی و ششم دیوانعالی کشور - رئیس و مستشار
ابراهیم بهنام اصل - فتوت نصیری سوادکوهی