اعتبار نظریه پزشکی قانونی در خصوص عدم اعتیاد زوج

رأی خلاصه جریان پرونده

در این پرونده ف. ک. ک. به وکالت از ع. ک. ن. در مورخه ۹۸/۱/۲۶ با تقدیم دادخواست به خواسته ی طلاق با توجه به شرط بند ۷ عقد به طرفیت ی. ص. ن. کنان طرح دعوی نموده و اعلام کرده در ۹۷/۴/۱۵ با خوانده ازدواج نموده لیکن وی معتاد است.و زندگی را با بداخلاقی و عدم پرداخت نفقه و عدم وظایف قانونی با مشقت همراه ساخته است. شعبه *در ۹۸/۷/۸ تشکیل جلسه داده است.خوانده در جلسه حاضر و گفته معتاد نیستم و همسرم را دوست دارم. خودش ترک زندگی نموده و محکوم به تمکین شده است. دادگاه با عدم حضور زوجه به موجب دادنامه شماره *مورخه ۹۸/۷/۸ قرار ابطال دادخواست را صادر نموده است. وکیل زوجه نسبت به دادنامه اعتراض نموده است. دادگاه تجدیدنظر قرار صادره را نقض و دادگاه بدوی را مکلف به رسیدگی ماهوی نموده است. دادگاه بدوی از مرکز ترک اعتیاد استعلام نموده و پاسخ به شرح ص ۳۱ حاکیست زوج از ۹۸/۶/۲۵ لغایت ۹۸/۶/۳۱ و از ۹۷/۶/۱۳ لغایت ۹۷/۶/۲۲ جهت ترک اعتیاد در مرکز همسفر بستری بوده است. لیکن مرکز ترک اعتیاد بشرح نامه ص ۴۴ پرونده اعلام کرده زوج از *لغایت ۹۵/۹/۲ و ۹۶/۴/۳۰ لغایت ۹۶/۵/۱ و ۹۷/۴/۳ لغایت ۹۷/۴/۵ و ۹۷/۶/۱۳ لغایت ۹۷/۶/۲۲ و ۹۸/۶/۱۵ لغایت ۹۸/۶/۱۷ نیز در مرکز ترک اعتیاد بستری نموده است. همچنین مرکز ترک اعتیاد بشرح ص ۶۰ اعلام کرده نوع اعتیاد زوج هرویین بوده است. دادگاه در ۹۸/۱۲/۶ تشکیل جلسه داده است. وکیل زوجه تقاضای رسیدگی به دلیل عسروحرج موکل را به جهت اعتیاد زوج نموده است.خوانده گفته ۴ یا ۵ یا ۶ بار به کمپ ترک اعتیاد رفتم و اخرین بار هم سه یا چهار ماه پیش بوده است.پاک هستم. طلاق نمی دهم. حکم تمکین گرفته ام. دادگاه قرار ارجاع به داوری صادر نموده است. داور زوجه اعلام نموده ایشان حاضر به طلاق نیست ولی زوجه اصرار به جدایی دارد. داور زوجه نیز نظر به عدم سازش داده است. دادگاه به موجب دادنامه شماره *۹۹/۹/۲۲ با توجه به نظریه داوران برعدم سازش و پاسخ استعلام از کمپ ترک اعتیاد که مکرر در کمپ حضور داشته نشانه از اعتیاد مستمر دارد. و دو بار جهت ازمایش زوج به پزشکی قانونی معرفی ولی از انجام ازمایش خودداری نموده با احراز اعتیاد و تحقق شرط بند ۷ حکم به الزام زوج به طلاق زوجه را صادر نموده است. اقای ی. ص. ن. کنان نسبت به دادنامه اعتراض نموده است. شعبه *در مورخه ۹۹/۱۲/۱۳ دستور معرفی زوج جهت تست اعتیاد را داده است. ودر مورخه ۱۴۰۰/۳/۹ تشکیل جلسه داده است.زوج حضور نیافته است. زوجه در جلسه حاضر و اعلام کرده همسرم در قبل از جلسه اول رسیدگی دادگاه بدوی در ۹۸/۷/۸ گفته من معتاد نبوده و نیستم ولی با مدارک معلوم شد که هشت مرتبه در کمپ ترک اعتیاد بستری بوده و حاضر به ترک نشده است. و ازمایش در حال حاضر با تاخیر پذیرفته نیست. پزشکی قانونی *به شرح ص ۱۵۹ اعلام کرده نتیجه ازمایش مواد مخدر اقای ی. ص. ن. کنان در ۱۴۰۰/۴/۱ منفی است. دادگاه تجدیدنظر به موجب دادنامه شماره ۰۰۰ *۰۰/۷/۷ با توجه به نتیجه ازمایش و محکومیت زوجه به تمکین شرط محقق نیست دادنامه را نقض و حکم بر بطلان دعوی زوجه صادر نموده است.اقای ف. م. ر. به وکالت از ع. ک. ن. از دادنامه فرجام خواهی نموده و به عسروحرج موکل ناشی از سابقه اعتیاد زوج اشاره و تقاضای نقض دادنامه را نموده است.که متن لایحه ایشان و پاسخ فرجامخوانده در زمان شور قرائت می گردد.
هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای س. م. ت. عضوممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره *۰۰/۷/۷ تجدیدنظر خواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد:

رأی شعبه دیوان عالی کشور

فرجامخواهی اقای ف. م. ر. به وکالت از ع. ک. ن. نسبت به دادنامه شماره *مورخه ۱۴۰۰/۷/۷ صادره از شعبه *که به موجب ان با نقض دادنامه بدوی صادره از شعبه *حکم بر بطلان دعوی فرجامخواه از جهت درخواست صدور حکم طلاق صادر گردیده وارد و موجه میباشد. زیرا اولا مطابق گواهی های ارائه شده از کمپ های ترک اعتیاد صرفنظر از اینکه زوج از چه زمانی معتاد شده حداقل از سال ۹۵ تا سال ۹۸ مرتبا حدود هشت مرتبه جهت ترک اعتیاد در کمپ بستری شده است.که خود حکایت از استمرار اعتیاد و عدم اراده جهت ترک ان دارد. زوجه در مورخه ۹۸/۱/۲۶ درخواست طلاق را ثبت نموده است. و طبق گواهی ارائه شده صفحه ۴۴ پرونده اخرین بار زوج در مورخه ۹۸/۶/۱۷ در کمپ بستری شده و لذا در زمان رسیدگی به پرونده نیز معتاد بوده است. ثانیا زوج در جلسه دادگاه به شرح ص ۱۰ پرونده در پاسخ به ادعای زوجه در مورخه ۹۸/۷/۸ اعلام کرده معتاد نبوده است. لیکن بعد از ارائه مدارک مربوط به اینکه بارها بستری شده اقرار نموده که معتاد است. و در دادگاه بدوی اعلام کرده حاضر به ازمایش می باشد. لیکن دادگاه بدوی دوبار وی را جهت ازمایش معرفی نموده اما حاضر به ازمایش نشده است.که خود نشان از استمرار اعتیاد داشته است. ثالثا اگرچه پاسخ ازمایش وی در دادگاه تجدیدنظر منفی اعلام گردیده لیکن ازمایش مذکور در صورت استعلام از پزشکی قانونی بعد از ۴۸ ساعت از عدم مصرف مواد مخدر فاقد مبنای علمی است. و لذا پاسخ نمی تواند دلیل بر عدم اعتیاد باشد. و انچه اهمیت دارد. سابقه طولانی زوج در استمرار اعتیاد و عدم اراده به ترک باتوجه به اینکه بارها بستری شده می باشد. لذا در زمان تقدیم دادخواست توسط زوجه قطعا شرط محقق بوده است. رابعا اینکه وکیل زوجه در اولین جلسه دادرسی علاوه بر استناد به شرط به عسروحرج موکل نیز به عنوان خواسته در جهت طلاق اشاره نموده است. و قطعا اعتیاد طولانی زوج می تواند باعث عسروحرج زوجه در زندگی مشترک گردد. که به این موضوع رسیدگی نشده است. خامسا اینکه نظریه داوران نیز بر عدم سازش می باشد. و دادگاه به تکلیف خود مطابق ماده ۲۷ قانون حمایت خانواده در رد نظریه داوری بصورت مستدل و در جهت امکان سازش زوجین اظهارنظر ننموده است. لذا با استناد به بند ۵ ماده ۳۷۱ و بند الف ماده ۴۰۱ قانون ایین دادرسی مدنی دادنامه فرجامخواسته را نقض و پرونده را جهت رسیدگی مجدد به دادگاه صادر کننده رای منقوض ارجاع می نماید.
شعبه *
رییس - ج. ق. مستشار- س. ت.