اعسار از پرداخت هزینه دادرسی
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۹۴/۰۹/۱۵
برگزار شده توسط: استان سمنان/ شهر سمنان
موضوع
اعسار از پرداخت هزینه دادرسی
پرسش
خواهان در دعوای خلع ید علی رغم این که اعسار از پرداخت هزینه دارسی را هم موضوع خواسته قرار داده است و خواسته را تقویم نکرده و قیمت منطقه ای هم پیوست پرونده نیست دادگاه برای رسیدگی به ادعای اعسار تشکیل جلسه دادرسی داده و اظهارات گواهان را هم استماع کرده و مآلا حکم به اعسار خواهان از پرداخت هزینه دادرسی صادر نموده است ضمن این که گواهان اظهاراتی در ارتباط با هزینه دادرسی نکرده اند در صورت تجدید نظر خواهی نسبت به دادنامه با توجه به ناقص بودن دادخواست از حیث میزان هزینه دادرسی دادگاه تجدید نظر با چه تکلیفی مواجه است ؟
نظر هیئت عالی
گرچه مطابق ماده ۳۵۰ قانون آیین دادرسی مدنی عدم رعایت شرایط قانونی دادخواست مانند عدم تقویم خواسته ی دعوی و یا عدم رفع نقص آن در موعد مقرر قانونی در دادگاه نخستین موجب نقض رای در مرحله تجدید نظر نخواهد بود؛ لیکن در مورد سیوال دادگاه بدوی با وجود نقص قانونی مبادرت به رسیدگی و صدور رای (حکم به اعسار خواهان از پرداخت هزینه دادرسی) نموده است؛ چون دادگاه بدوی تشریفات و مقررات قانونی را رعایت ننموده است؛ بنابراین دادگاه تجدید نظر به استناد مواد ۲ و ۳۵۶ و وحدت ملاک قسمت اخیر ماده ۳۵۰ ق.آ.د.م دادرسی مدنی تجدید نظر خواسته را نقض و قرار عدم استماع دعوی ( قرار رد دعوی) صادر می نماید. نظر اتفاقی: اگرچه مطابق ماده ۳۵۰ قانون آیین دادرسی مدنی عدم رفع نقص در مرحله ی بدوی موجب نقص رای نیست و مرجع تجدید نظر می بایست مطابق مقررات ماده ی مذکور رفع نقص نماید و در مانحن فیه چون شهود شهادت داده اند و شهادت آن ها به جهت مشخص نبودن میزان هزینه دادرسی صحیح و منطبق با موازین نبوده است دادگاه تجدید نظر می بایست رای را نقض و حکم به رد دعوای اعسار صادر نماید. چرا که دعوی اعسار از پرداخت هزینه دادرسی بدون تقویم بهای خواسته دعوی اصلی در صورتی که دعوی اصلی مالی باشد و بدون تعیین هزینه دادرسی در مودی گواهی گواهان حسب مفاد ماده ۵۰۴ قانون آیین دادرسی مدنی منتهی به نقض داد نامه بدوی به لحاظ خروج گواهی گواهان از عداد ادله ابرازی می شود. زیرا اخطار رفع نقص از سوی دادگاه تجدیدنظر برفرض امکان و رفع ایراد شکلی اثری در زوال ایراد ماهوی فقد شرایط گواه ندارد.