اعطای اختیارات به دادرس اجرای احکام مدنی از جمله اعطای مرخصی به محکومین مالی
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۴۰۲/۰۹/۰۸
برگزار شده توسط: استان قزوین/ شهر قزوین
موضوع
اعطای اختیارات به دادرس اجرای احکام مدنی از جمله اعطای مرخصی به محکومین مالی
پرسش
با توجه به ماده ۶ دستور العمل ساماندهی و تسریع در اجرای احکام مدنی مورخه ۱۳۹۸/۰۷/۳۰ راجع به اعطای اختیارات به دادرس اجرای احکام مدنی از جمله اعطای مرخصی محکومین مالی، و متعاقب آن بند ث ماده ۱ و تبصره ماده ۱۹۸ آییننامه اجرایی سازمان زندانها و اقدامات تامینی و تربیتی کشور مصوب ۱۴۰۰/۰۲/۲۸ در تعریف قاضی اجرا و شیوه اعطای مرخصی به محکومان مالی محاکم حقوقی، با لحاظ موخر بودن آییننامه اعلامی آیا اعطای مرخصی به محکومین مذکور در زمره وظایف قاضی ناظر زندان قرار دارد یا ماده ۶ دستورالعمل راجع به این امر به قوت خویش باقیست؟ در پاسخ به پرسش مطروحه مفاد بند ب ماده ۴۸۹ قانون آیین دادرسی کیفری در خصوص وظایف قاضی اجرای احکام کیفری در نظارت بر زندان ها در امور راجع به زندانیان (به طور مطلق) مد نظر قرار گیرد.
نظر هیات عالی
تبصره ذیل ماده ۹۸ آییننامه سازمان زندانها مصوبه سال ۱۴۰۰ در خصوص چگونگی مرخصی به محکومان حقوقی تعیین تکلیف نموده، لهذا اعطای مرخصی به محکومان موصوف با قاضی اجرای احکام کیفری که وظیفه نظارت بر زندانها در زمره تکالیف قانونی وی میباشد. گذارده شده است. البته اطلاع دادگاه صادرکننده حکم در خصوص اعطای مرخصی لزوم قانونی دارد.
نظر اکثریت
با توجه به آییننامه اجرایی سازمان زندانها و اقدامات تامینی و تربیتی کشور مصوب ۱۴۰۰/۰۲/۲۸ مقررات راجع به اعطای مرخصی به زندانیان که در سایر آیین نامه ها و دستورالعملها بدان پرداخته شده و مغایر آیین نامه اخیر التصویب است به طور ضمنی نسخ گردیده و این امر به جهت جلوگیری از تشتت رویههای موجود در اعطای مرخصی به زندانیان میباشد و عبارت «میتواند» نیز در ماده ۱۹۸ آیین نامه ارتباطی به تکلیف مقرر بر قاضی ناظر زندان در این راستا نداشته و «میتواند» ناظر بر مدت و نحوهی اعطای مرخصی است و بند ب ماده ۴۸۹ قانون آیین دادرسی کیفری در فهرست وظایف قاضی اجرای احکام کیفری در نظارت بر زندانها در امور راجع به زندانیان (به طور مطلق)، در راستای تقویت این عقیده که این امور از وظایف قاضی ناظر زندان تلقی میگردد، قابل استناد است.
نظر ابرازی
هر چند برابر آیین نامه اخیر التصویب اعطای مرخصی از وظایف قاضی ناظر زندان است، اما این وظیفه، نافی اختیارات قاضی (دادرس) اجرای احکام مدنی برابر دستور العمل ساماندهی و تسریع در اجرای احکام مدنی نمیباشد.