اعمال قانون کاهش مجازات حبس در بزه توهین یا افترا و تکلیف اجرای احکام کیفری در ارسال پرونده به دادگاه جهت اصلاح رای

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۹۹/۰۵/۰۸
برگزار شده توسط: استان یزد/ شهر یزد

موضوع

اعمال قانون کاهش مجازات حبس در بزه توهین یا افترا و تکلیف اجرای احکام کیفری در ارسال پرونده به دادگاه جهت اصلاح رای

پرسش

شخصی پیش از اجرایی شدن قانون کاهش مجازات حبس تعزیری مصوب ۹۹/۲/۲۳ بابت ارتکاب بزه توهین یا افترا به تحمل سی ضربه شلاق تعزیری محکوم شده است؛ حال با وجود اینکه وفق مقررات بند ج ماده یک قانون اخیرالاشعار، مجازات بزه ارتکابی به پرداخت جزای نقدی تبدیل شده است ۱- آیا شعبه اجرای احکام کیفری مکلف به ارسال پرونده به دادگاه جهت اصلاح رای می‌باشد؟ ۲- آیا در تشخیص مجازات اخف ضابطه شخصی موثر است؟ (محکوم، مجازات تعزیری را مناسب‌تر به حال خود دانسته و خواهان اجرای آن است.)

نظر هیات عالی

در موارد متعدد قانونی از جمله بند ت ماده ۳۷ قانون مجازات اسلامی سال ۱۳۹۲ تبدیل مجازات به مجازات دیگر نوعی تخفیف محسوب شده است و از حیث ترتیب‌بندی مجازات‌ها جزای نقدی خفیف‌تر از مجازات شلاق است لذا قاضی اجرای احکام مکلف است نسبت به ارسال پرونده به دادگاه جهت اصلاح رای اقدام نماید و ظاهراً ضابطه شخصی در تعیین مجازات خفیف‌تر تاثیری ندارد.

نظر اکثریت

همانطور که از رویکرد قانون‌گذار در قانون کاهش مجازات حبس تعزیری مصوب ۹۹/۲/۲۳ و هدف از آن بر می‌آید و همچنین اینکه به وضوح در موارد متعدد قانونی از جمله بند ت ماده ۳۷ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ که تبدیل مجازات به مجازات دیگر را نوعی تخفیف برشمرده و نیز مطابق ماده ۲۷ قانون اخیر که در میان ترتیب‌بندی و ضعف مجازات‌ها جزای نقدی را خفیف‌تر از مجازات ترذیلی شلاق می‌دانند؛ مجازات جزای نقدی که در قانون کاهش مجازات حبس تعزیری برای جرایم توهین و افترا آمده، خفیف‌تر از مجازات شلاق تعیین شده در دادنامه می‌باشد؛ لذا اولاً؛ قاضی محترم اجرای احکام کیفری، وفق بند ب ماده ۱۰ قانون مجازات اسلامی مصوب ۹۲/۲/۱ موظف به ارسال پرونده به دادگاه صادرکننده حکم قطعی جهت اصلاح رای می‌باشد. ثانیاً؛ ضابطه شخصی در تعیین مجازات خفیف‌تر تاثیری ندارد و حتی اگر محکوم نخواسته باشد پرونده جهت اصلاح رای به دادگاه ارسال شود و خواهان اجرای آن باشد درخواست، صحیح نیست زیرا قانون‌گذار مجازات سابق را برای بزه‌های مذکور حذف نموده و وفق بند چ ماده یک آن قانون صرفاً جزای نقدی درجه ۶ را تعیین کرده است.

نظر ابرازی

با عنایت به حذف مجازات شلاق ضرورت دارد که پرونده جهت اصلاح دادنامه به دادگاه صادرکننده رای ارسال شود و دادگاه صادرکننده حکم قطعی در خصوص بزه توهین نظر به اینکه سابقاً ماده ۶۰۸ دارای دو نوع مجازات بوده است (شلاق تا ۷۴ ضربه و جزای نقدی تا یک میلیون ریال) با توجه به حذف مجازات شلاق و اینکه جزای نقدی سابق، خفیف‌تر از جزای نقدی فعلی است؛ صرفاً دادنامه را با تعیین جزای نقدی تا یک میلیون ریال تصحیح می‌نماید و در مورد بزه افترا ضابطه شخصی حاکم است و چنانچه محکوم، مجازات مندرج را مناسب‌تر به حال خود می‌داند همان مجازات تا تایید دادگاه اجرا می‌شود.

ضابطه شخصی اعمال می‌شود. چنانچه محکوم، مجازات تعیینی را بپذیرد؛ دادنامه با تایید مجازات سابق، توسط دادگاه اصلاح می‌شود و در هر حال پرونده به دادگاه صادرکننده حکم قطعی ارسال می‌گردد و از آنجا که ضابطه شخصی در هر حال حاکم است چنانچه محکوم، مجازات مندرج را مناسب‌تر به حال خود بداند؛ دادگاه صرفاً با تایید مجازات مرقوم دادنامه را اصلاح می‌نماید و مجازات موضوع قانون کاهش مجازات تعزیری (جزای نقدی درجه شش) را اعمال نمی‌کند.