اعمال مقررات تبصره ماده ۴۵ الحاقی به قانون مبارزه با مواد مخدر
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۹۷/۰۲/۱۸
برگزار شده توسط: استان کرمان/ شهر کرمان
موضوع
اعمال مقررات تبصره ماده ۴۵ الحاقی به قانون مبارزه با مواد مخدر
پرسش
فردی به اتهام حمل مواد مخدر به مجازات اعدام محکوم گردیده که پرونده در کمیسیون عفو و بخشودگی مطرح و مجازات اعدام وی مشمول عفو مقام معظم رهبری (دام ظله) واقع و به بیست سال حبس تبدیل شده است. وی مدت پانزده سال نیز در حبس به سر می برد. آیا تبصره ماده ۴۵ الحاقی به قانون مبارزه با مواد مخدر مصوب ۹۶/۷/۱۲ شامل حال این محکوم علیه می گردد که از تعلیق کیفر بهره مند شود یا خیر؟ به عبارت دیگر آیا ملاک تبصره مجازات قانونی است یا قضایی؟ و ملاک احتساب حداقل چگونه است؟
نظر هیئت عالی
مقنن در ماده واحده الحاقی به قانون مبارزه با مواد مخدر مصوب ۹۶/۷/۱۲ راجع به مرتکبان جرایمی که در این قانون دارای مجازات اعدام یا حبس ابد هستند در صورت عدم احراز شرایط مذکور در این ماده " مجازات خفیف تری " تعیین کرده است و در حقیقت مجازات قانونی را تبدیل نموده است بنابراین ملاک اعمال تخفیف همان طور که از عبارت " در این قانون دارای مجازات اعدام یا حبس هستند " و عبارت " مشمولین به اعدام " و " مشمولین به حبس ابد " استنباط می شود؛ مجازات قانونی جرم است. بنابراین تنها در مواردی که اجرای ماده ۱۰ قانون مجازات اسلامی مصوب ۹۲ به نفع محکوم علیه باشد مقررات این ماده اعمال خواهد شد. نظر اتفاقی: نظر به اینکه در تبصره ماده ۴۵ الحاقی به قانون مبارزه با مواد مخدر عفو از موارد استثنا بر تبصره قید شده و امکان اعمال آن نسبت به محکومیت های موضوع تبصره (حبس بالای پنج سال) وجود دارد و از طرفی رویه ساری و جاری در زمینه اعمال بند ب ماده ۱۰ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ نسبت به جرایم سابق بر وضع ماده ۴۵ الحاقی ملاک نوع مجازات موجود فعلی می باشد به طور مثال در فرضی که فردی به کیفر اعدام محکوم و متعاقبا با اعمال عفو به حبس ابد تبدیل شده باشد در عطف به ماسبق نمودن ماده ۴۵ الحاقی مجازات فعلی یعنی حبس ابد به حبس درجه دو تبدیل و مجازات تخفیف خواهد یافت و به اصل کیفر اعدام توجه نخواهد شد از طرفی در زمان تخفیف مجازات طبق ماده ۳۸ قانون مبارزه با مواد مخدر حتی در مجازات اعدام امکان تا دو درجه تخفیف پیش بینی شده که ۱۵ سال خواهد بود وطبق ماده الحاقی نیز حبس ابد به حبس درجه دو تبدیل می شود که هر دو مورد حبس درجه دو یعنی بین ۱۵ سال تا ۲۵ سال بوده و اینکه ۲۰ سال حبس حبس درجه دو بوده و ملاک مجازات قانونی بوده و از طرفی طبق تفسیر قوانین به نفع متهم در مقام شک اقتضا دارد مجازات فعلی تعلیق یابد و لذا در فرض سوال پس از تحمل پانزده سال و یک روز نسبت به بخشی از الباقی امکان تعلیق وجود دارد.