الزام یا عدم الزام اعطای مرخصی به محبوسین
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۴۰۱/۱۱/۰۴
برگزار شده توسط: استان بوشهر/ شهر بندر کنگان
موضوع
الزام یا عدم الزام اعطای مرخصی به محبوسین
پرسش
در صورتی که شورای طبقهبندی زندان، طبق آییننامه سازمان زندانها مصوب ۱۴۰۰ با اعطای مرخصی ۳ روز در ماه برای زندانی موافقت کند آیا قاضی اجرای احکام مکلف به اجرای این مصوبه است یا اینکه میتواند با اعطای مرخصی مخالفت نماید؟
نظر هیات عالی
قاضی اجرای احکام به نحو مطلق ملزم به متابعت از نظریه شورای طبقهبندی ندارد بدیهی است در فرض مخالفت با تصمیم موصوف قاضی باید به نحو مستدل دلیل مخالفت خود را در رد تقاضا متذکر شود.
نظر اکثریت
مرخصی یک امتیاز و نه حق برای شخص زندانی است و استفاده از این امتیاز موکول به اجازه و موافقت قاضی اجرای احکام میباشد. بند د ماده ۸ آییننامه اجرای سازمان زندانها و اقدامات تامینی و تربیتی یکی از وظایف قاضی اجرای احکام را اظهارنظر در مورد درخواست مرخصی زندانی اعلام داشته است که این امر بدین معنا است که علاوه بر نظر شورا طبقه بندی، موافقت قاضی اجرای احکام نیز در اعطای مرخصی ضرورت دارد. کما اینکه در برخی از ایام سال به موجب بخشنامههای صادره از قوه قضائیه در مورد برخی از زندانیان اعطای مرخصی ممنوع میگردد و در عمل نیز اجرا میشود. بنابراین با توجه به تفاصیل فوق و توجهاً به این امر که الزام به اعطای مرخصی در پارهایی مواقع در تضاد با اهداف ترهیبی و ترذیلی مجازات میباشد، از نظر اکثریت حاضرین در نشست، اعطای مرخصیهای مندرج در آییننامه از اختیارات قاضی اجرای احکام میباشد.
نظر اقلیت
در ماده ۵۲۰ قانون آیین دادرسی کیفری و ماده ۱۹۴ آییننامه صراحتاً آمده است که «. .. محکومان میتوانند. .. هر ماه از ۳ روز مرخصی برخوردار شوند. ..» یا در ماده ۲۰۲ آییننامه قید شده است که «قاضی اجرای احکام پس از اخذ نظر شورای طبقه بندی. .. مرخصی اعطا میکند » الفاظ و اصطلاحات به کار رفته در این مواد همگی دلالت بر الزام اعطای مرخصی دارد. البته باید تاکید نمود این الزام زمانی ایجاد میگردد که شورای طبقه بندی با اعطای مرخصی موافقت نموده باشد. همچنین با توجه به اینکه در شورای طبقه بندی افراد مختلف از جمله یک مقام قضایی حضور دارند پذیرش مرخصی توسط این شورا و متعاقباً مخالفت قاضی اجرای احکام با مصوبه این شورا چندان منطقی و قابل پذیرش نیست.