امکان تخفیف و تبدیل مجازات بعد از صدور رای تجمیعی و گذشت بعضی از شکات
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۴۰۱/۰۸/۱۹
برگزار شده توسط: استان قم/ شهر قم
موضوع
امکان تخفیف و تبدیل مجازات بعد از صدور رای تجمیعی و گذشت بعضی از شکات
پرسش
پس از اعمال ماده ۵۱۰ قانون آیین دادرسی کیفری و صدور حکم تجمیعی، شاکی یکی از مواردی که مجازات آن جرم، غیر اشد است اعلام گذشت مینماید و محکومعلیه تقاضای اعمال ماده ۴۸۳ قانون مذکور و تخفیف در مجازات را مطرح میکند. در این وضعیت آیا میبایست:
۱- فقط مجازات جرم غیر اشد تخفیف داده شده یا تبدیل به مجازات دیگر شود؟
۲- علاوه بر تخفیف مجازات جرم غیر اشد میتوان مجازات جرم اشد (که شاکی آن رضایت نداده است) را هم کاهش داده یا تبدیل کرد؟
۳- همه محکومیتهای مندرج در رای تجمیعی را میتوان تخفیف داده یا تبدیل مجازات کرد؟
نظر هیات عالی
رضایت شاکی پس از صدور حکم تجمیعی و اعمال ماده ۴۸۳ قانون آیین دادرسی کیفری، صرفاً بر حکم مربوط به موضوع گذشت موثر میباشد و تاثیری در مجازات حکم واحد (مجازات اشد) نخواهد داشت.
نظر اکثریت
هرچند طبق نظریه اداره حقوقی قوه قضاییه با گذشت بعضی از شکات میتوان ماده ۴۸۳ را اعمال نمود؛ اما در مانحن فیه اولاً رضایت شاکی در مورد شکایت خودش موثر است نه شکایت دیگران؛ فلذا چنانچه به فرض محکومعلیه دارای چندین شاکی بوده است که هرکدام جرم خاصی مرتکب شده ازجمله توهین، سرقت، کلاهبرداری و. .. برای هریک مجازات تعیین شده که درنهایت ماده ۵۱۰ ق.آ.د.ک. اعمال شده است. به نظر میرسد رضایت هریک از شکات تاثیری در بقیه مجازاتها به جز شکایت خویش نخواهد داشت. حال چنانچه شکایت شاکی نسبت به یکی از جرایم قابلگذشت باشد که منجر به صدور قرار موقوفی تعقیب خواهد شد و چنانچه از جرایم غیر قابلگذشت باشد نیز تاثیری در مجازات حکم واحد صادره طبق ماده ۵۱۰ ق.آ.د.ک. نخواهد داشت؛ پس پاسخ بند الف سوال منتفی است و بالطبع پاسخ بندهای ۲ و ۳ نیز منتفی خواهد بود.
نظر اقلیت
با توجه به اینکه شکایت شکات متعدد در میزان مجازات موثر است؛ همانطوری که ۳ اتهام به بالا را بایستی یکچهارم مجازات، تشدید و اگر متهم تا سه جرم مرتکب شد، دادگاه نمیتواند مجازات را کمتر از میانگین تعیین نماید؛ لذا هرچند شکایت متعدد شکات در محکومیت دیگری موثر نیست؛ اما به طور مستقیم در میزان مجازات تاثیرگذار بوده است؛ فلذا علیالاصول رضایت احد شکات نیز در میزان مجازات موثر است و میتوان در میزان مجازات تجمیعی تخفیف داد یا تبدیل به مجازات دیگری نمود.