امکان جلب زوج در مهریه عندالاستطاعه

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۴۰۱/۰۳/۱۹
برگزار شده توسط: استان آذربایجان شرقی/ شهر مرند

موضوع

امکان جلب زوج در مهریه عندالاستطاعه

پرسش

طی قراردادی مهریه زوجه ۱۰۰ سکه عندالمطالبه و ۴۰۰ سکه عندالاستطاعه (جمعاً ۵۰۰ سکه بهار آزادی) تعیین و زوج برابر دادنامه نهایی محکوم به پرداخت مهریه شده است. پرونده با صدور اجراییه به اجرای احکام مدنی ارجاع و با توقیف اموال محکوم‌علیه (زوج) ۹۱ سکه وصول شده است. قبل از توقیف و وصول ۹۱ سکه، زوج دادخواستی مبنی بر اعسار از پرداخت محکوم‌به ارائه و دادگاه ذی‌ربط طی دادنامه قطعی نام‌برده را متمکن از پرداخت ۵۰ سکه پیش قسط و هر ۴ ماه یک سکه تشخیص داده است. پس از جلب و بازداشت محکوم علیه (زوج) شخص ثالث مال معرفی نموده و مال معرفی شده در ازای ۳۴ سکه از محکوم به، به فروش رفته است. پس ارسال پرونده به دادگاه ذی‌ربط جهت تایید مزایده، دادگاه اجرای مزایده تا ۱۱۰ سکه را برابر ماده ۲۲ قانون حمایت خانواده تایید و مازاد بر آن را ابطال نموده است. با عنایت به قضیه موصوف و نظر به اینکه برابر توافق طرفین میزان مهریه عندالمطالبه ۱۰۰ سکه تمام بهار آزادی بوده است آیا دیدگاه دادگاه محترم مبنی بر تایید فرایند مزایده تا ۱۱۰ سکه بهار آزادی صحیح است یا مزایده تا سقف قرارداد عندالمطالبه (۱۰۰ سکه) قابل تایید می‌باشد؟

نظر هیات عالی

اولاً؛ فرض سوال در مورد دادنامه نهایی مراجع به پرداخت مهریه می‌باشد. ثانیاً؛ با توجه به اینکه در ازای پرداخت مهریه مالی معرفی شده است (ولو از طرف ثالث بنا به تجویز تبصره ماده ۳۴ قانون اجرای احکام مدنی)؛ لذا در حکم کشف مال از زوج بوده و عندالاستطاعه بودن وی محرز می‌گردد. علیهذا تمام مال در قبال مهریه باید مورد مزایده قرار بگیرد تا مهریه پرداخت شود و ابطال اجرای مزایده مازاد بر ۱۱۰ سکه صحیح به‌نظر نمی‌رسد.

نظر اکثریت

ماده ۲۲ قانون حمایت خانواده صراحتی در تبیین عناوین عندالمطالبه و عندالاستطاعه مهریه زوجه ندارد. بنابراین توجه محاکم ذی‌ربط باید نشات گرفته از مفاد توافق طرفین (زوج و زوجه) باشد که در قضیه موصوف قرارداد تا یکصد سکه تمام بهارآزادی عندالمطالبه است؛ فلذا ابطال مزایده مازاد بر ۱۱۰ سکه مستند به ماده ۲۲ مذکور صحیح نبوده و با عنایت به معرفی مال از طریق ثالث در صورت وصول بیش از یکصد سکه می‌بایست به محکوم علیه (زوج) مسترد شود.

نظر اقلیت

عناوین عندالمطالبه و عندالاستطاعه در قوانین به صراحت بیان نشده است؛ فلذا عندالاستطاعه بودن مهریه تحت عنوان قرارداد مشروط به احراز ملائت زوج قابل تبیین و تفسیر است. در فرض سوال با عنایت به اینکه دادگاه با تعیین پیش قسط به ۵۰ سکه ملائت زوج را احراز نموده هرچند بیش از مقدار عندالمطالبه مندرج در سند ازدواج باشد قابل وصول بوده و امکان صدور برگ جلب و به تبع آن بازداشت زوج وجود خواهد داشت. بنابراین اخذ سکه به میزان ۱۱۰ سکه و یا طبق نظری، بیش از آن هرچند از طرف ثالث معرفی شده باشد صحیح است.