ایجاد وکالت فروش مجعول با مشارکت سردفتر اسناد رسمی جهت فروش ملک غیر
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۴۰۲/۰۲/۲۱
برگزار شده توسط: استان گلستان/ شهر گنبدکاووس
موضوع
ایجاد وکالت فروش مجعول با مشارکت سردفتر اسناد رسمی جهت فروش ملک غیر
پرسش
شخص الف با حضور در دفترخانه اسناد رسمی با مشارکت شخص ب که سردفتر اسناد رسمی میباشد یک برگ وکالت فروش نسبت به ملک شخص ج به صورت مجعول و بدون حضور شخص ج در دفتر اسناد رسمی میسازند و شخص پ نیز در دفتر خانه اسناد رسمی حضور شخص ج و احراز هویت ایشان را تایید مینمایند و شخص الف اقدام به فروش آن ملک به استناد وکالت فروش مجعول مینماید و شخص خریدار که جاهل به تعلق ملک به غیر میباشد اقدام به طرح شکایت کیفری علیه آقایان الف و ب و پ تحت عناوین مشارکت در جعل و استفاده از سند مجعول و انتقال مال غیر مینماید. لذا با توجه به فرض مسئله به سوالات ذیل پاسخ دهید:
الف: اتهامات آقایان الف و ب و پ را بیان نمایید.
ب: در فرضی که اتهامات جعل و استفاده از سند مجعول مشمول مرور زمان تعقیب شده باشند چه تاثیری در تعقیب کیفری سایر جرایم دارد.
ج: قرار تامین کیفری متناسب برای هر یک از متهمین را بیان نمایید.
نظر هیات عالی
بزه آقایان «الف»- «ب» و «پ» مشارکت در جعل میباشد. علاوه بر آن شخص «الف» نیز به اتهام ارتکاب انتقال مال غیر، تحت تعقیب قرار میگیرد. مبدا شروع جرم انتقال مال غیر از زمانی است که شخص «الف» اقدام به فروش ملک میکند و در فرض سوال آقایان «ب» و «پ» در جرم اخیر مسئولیتی ندارند. شمول مرور زمان نسبت به یک جرم تاثیری در سایر جرائم ندارد. صدور قرار تامین کیفری متناسب برای هر یک از متهمان امری مصداقی بوده که متناسب با ادله و دفاعیات متهمان نوع و میزان قرار، تعیین میگردد.
نظر اکثریت
با توجه به اینکه شخص الف با حضور در دفترخانه و با مشارکت اشخاص ب و پ اقدام به ساخت سند مجعول نموده است و به استناد آن اقدام به فروش ملک نموده است، لذا رفتارهای مادی بزه انتقال مال غیر از زمانی شروع میشود که شخص مرتکب وارده عملیات اجرایی شده است، یعنی از مرحله ذهن و تهیه مقدمات گذر کرده است. در فرض سوال عملیات مادی بزه انتقال مال غیر از زمان حضور در دفترحانه اسناد رسمی شروع شده است و لذا تمامی اشخاصی که از آن زمان تا تهیه تنظیم مبایعه نامه، که پایان عملیات مادی میباشد، در رفتارهای مادی مشارکت داشته باشند مشمول بزه مشارکت در انتقال مال غیر میشوند و مطابق ماده ۱۲۵ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲، هر کس با شخص یا اشخاص دیگر در عملیات اجرای جرمی مشارکت کند و جرم مستند به رفتار همه آنها باشد. .. شریک در جرم محسوب میگردد. در فرض سوال شخص ب و پ نیز در رفتار مادی جرم شرکت نمودهاند و جرم مستند به همه آنها میباشد چرا که چنانچه سند مجعول با مشارکت اشخاص ب و پ ساخته نمیشد شخص الف نمیتوانست به آن استناد نماید و اقدام به فروش ملک نماید. در عرف جامعه هم مردم در معاملات باید سندی اعم از عادی یا رسمی بر مالکیت خود ارائه دهند تا طرف مقابل اعتماد کند و اقدام به معامله نماید. لذا با توجه به موارد بالا یکی از اتهامات آقایان الف و ب و پ مشارکت در انتقال غیر میباشد.
آقایان الف و ب و پ با یکدیگر مشارکت در ساخت سند مجعول نیز شدهاند ولی مستند قانونی آنها متفاوت میباشد:
آقای ب مشمول بند ۲ ماده ۱۰۰ قانون ثبت اسناد میگردد.
آقای الف مشمول ماده ۸ قانون انتقال مال غیر ناظر بر ماده ۵۳۳ قانون مجازات اسلامی بخش تعزیرات میگردد.
آقای پ مشمول ماده ۵۳۳ قانون مجازات اسلامی بخش تعزیرات میگردد.
جواب سوال ب: با توجه به اینکه مطابق ماده ۱۰۵ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲، ملاک در مرور زمان تعقیب میزان مجازات است که باید مطابق ماده ۱۹ قانون مذکور تعیین گردد و این که یکی از جرایم ارتکابی مشمول مرور زمان تعقیب گردد هیچ تاثیری در سایر جرایم ندارد.
جواب سوال ج: با توجه به ماده ۱۲۵ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ که برای هر یک از شرکا مجازات فاعل جرم را در نظر گرفته است و لذا با توجه به ماده ۱ قانون مجازات انتقال مال غیر که علاوه بر مجازات حبس رد اصل مال به صاحبش و پرداخت جزای نقدی معادل مالی که اخذ کرده است را در نظر گرفته است که در فرض سوال باید قیمت ملک موضوع انتقال مال غیر در زمان وقوع جرم در نظر گرفته شود و آن قیمت را برای رد مال در نظر گرفت و معادل همان بابت جزای نقدی در نظر گرفت و در آخر یک مبلغی بابت مجازات حبس در نظر گرفت و میزان مبلغ و نوع قرار تامین کیفری را با ملاکهای ماده ۲۵۰ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ مورد سنجش قرار داد که به نظر در رویه با توجه به اهمیت و موضوع و میزان مجازات قرار تامین کیفری از نوع وثیقه تعیین میکنند. لذا در فرض سوال برای هر یک از متهمین قرار تامین کیفری از نوع وثیقه تعیین میشود.
نظر اقلیت
شخص الف با حضور در دفتر اسناد رسمی و مشارکت با اشخاص ب و پ مرتکب بزه مشارکت در جعل شدهاند. و شخص الف با تنظیم مبایعه نامه و فروش ملک، مرتکب بزه انتقال مال غیر شده است. این که رفتارهای مادی بزه انتقال مال غیر از چه زمانی شروع میشود ملاک مناسبی برای شرکاء در جرم میباشد. ولیکن در فرض سوال رفتارهای مادی بزه انتقال مال غیر از زمانی که شخص الف اقدام به فروش ملک مینماید شروع میشود و شخص ب و پ را نمیتوان شریک در انتقال مال غیر محسوب نمود. چرا که اطلاع یا عدم اطلاع از قصد اقای الف از ساخت سند مجعول نداشته اند و حتی در فرض این که مطلع هم باشند باز هم مشمول این جرم نمی شوند چرا که لازمه مشارکت در ارتکاب جرم این است که اشخاص وارد عملیات مادی شوند که در فرض سوال آقایان ب و پ وارد عملیات مادی نشدهاند.
جواب سوال ب: هم نظر با اکثریت
جواب سوال ج: با توجه به اینکه یکی از اهداف صدور قرار تامین کیفری مطابق ماده ۲۱۷ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲، دسترسی به متهم میباشد و ملاکهای مقرر در ماده ۲۵۰ قانون مذکور باید با ادله و دفاعیات متهم سنجیده شود که بنا بر هر پرونده و هر متهمی متفاوت است و نمیتوان یک حکم کلی صادر کرد. لیکن با توجه به اینکه مطابق مواد قبلی یکی دیگر از اهداف صدور قرار تامین کیفری تضمین ضرر و زیان بزه دیده میباشد لذا باید در تعیین میزان قرار تامین کیفری قیمت زمان صدور قرار تامین کیفری و قیمت زمان وقوع جرم با هم جمع بسته شوند و مقداری هم بابت مجازات حبس در نظر گرفته شود و تعیین گردد.