بررسی امکان تراضی طرفین قرارداد به عدم امکان استناد به شهادت شهود
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۴۰۲/۰۷/۰۸
برگزار شده توسط: استان فارس/ شهر شیراز
موضوع
بررسی امکان تراضی طرفین قرارداد به عدم امکان استناد به شهادت شهود
پرسش
خواهان دعوای مطالبه مطرح و به شهادت شهود استناد نموده است. خوانده قرارداد فیمابین طرفین را ارائه نموده که به موجب آن طرفین تراضی نمودهاند که در اختلافات قراردادی طرفین نمیتوانند به شهادت شهود استناد نمایند. آیا چنین شرطی معتبر است؟ آیا دادگاه میتواند شهادت شهود را استماع نماید؟
نظر هیات عالی
هر چند اصل آزادی قراردادها ایجاب میکند که طرفین قرارداد بتوانند هر شرطی را برای ایجاد تعهد و اجراء در بین خود مقرر کنند، لیکن نمیتوانند در قرارداد، برخلاف قانون برای دادگاه در مورد نحوه دادرسی تعیین تکلیف کنند. وظیفه دادرسی و صدور حکم و ابزار دادرسی برعهده و در اختیار دادگاه قرار دارد و قانون آنها را معین کرده است و دخالت طرفین در این مورد و تعیین تکلیف برای دادگاه و تعیین یا تحدید مقررات دادرسی خلاف نظم عمومی و بیاثر است. لیکن تشخیص ارزش و تاثیر گواهی، با توجه به آنچه که در قرارداد آمده، اظهارات گواهان، عکسالعمل طرفین نسبت به آن و. .. با دادگاه است. (ماده ۲۴۱ قانون آیین دادرسی مدنی)
نظر اکثریت
شرط فیمابین طرفین طبق ماده ۱۰ قانون مدنی و اصل آزادی قراردادها معتبر است. درجایی که منافع خصوصی طرفین مطرح میباشد طرفین دعوی میتوانند با تراضی یکدیگر از قواعد ادله عدول نمایند. با توجه به اینکه در اینجا تراضی طرفین با نظم عمومی در ارتباط نیست؛ شرط صحیح میباشد و دادگاه نمیتواند شهادت شهود را استماع نماید.
نظر اقلیت
درجایی که دعوا با شهادت شهود قابل اثبات باشد و شاهد شرایط مواد ۱۳۱۳ و ۱۳۱۵ تا ۱۳۲۰ قانون مدنی را داشته باشد و علاوه بر این نصاب شهود نیز طبق ماده ۲۳۰ قانون آیین دادرسی مدنی رعایت شده باشد، میبایست شهادت شهود را استماع نمود و صرف تراضی طرفین مانعی جهت استماع شهادت شهود نیست؛ زیرا این موضوع یعنی حق اقامه شاهد برای اثبات دعوا جزء قواعد امری است و با تراضی قابل اسقاط نمیباشد؛ بنابراین دادگاه میبایست شهادت شهود را استماع نماید.