بررسی تکلیف دادگاه و نوع تصمیم اتخاذی در خصوص خواسته ابطال حکم دادگاه

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۴۰۲/۰۱/۲۴
برگزار شده توسط: استان فارس/ شهر شیراز

موضوع

بررسی تکلیف دادگاه و نوع تصمیم اتخاذی در خصوص خواسته ابطال حکم دادگاه

پرسش

خواهان دعوای به خواسته ابطال حکم به دادگاه تقدیم نموده است. دادگاه می‌بایست چه تصمیمی اتخاذ نماید؟

نظر هیات عالی

خواسته ابطال حکم دادگاه قطع نظر از ماهیت و درستی یا نادرستی حکمی که تقاضای ابطال آن شده است، چنین دعوایی بنا به صراحت ماده ۸ قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی باید با قرار، مردود اعلام گردد.

نظر اکثریت

مطابق ماده ۲۹۹ قانون آیین دادرسی مدنی مصوب ۱۳۷۹: «چنانچه رای دادگاه راجع به ماهیت دعوا و قاطع آن به صورت جزئی و کلی باشد حکم و در غیر این صورت قرار نامیده می‌شود.» حکم دادگاه ابطال‌ناپذیر است. در هیچ حالتی نمی‌توان دعوایی را در مرحله بدوی اقامه کرد که خواسته آن اعلام بطلان و ابطال رای باشد که همان دادگاه یا دادگاه دیگر صادر کرده است؛ در حقیقت اگرچه رای دادگاه سند رسمی تلقی می‌شود و دعوی بطلان سند را می‌توان در دادگاه مطرح نمود منتها در مورد آرا دادگاه با توجه به پیش‌بینی طرق شکایت از احکام در قانون آیین دادرسی مدنی طرح دعوی ابطال حکم دادگاه قابلیت استماع ندارد و دادگاه می‌بایست طبق ماده ۲ قانون آیین دادرسی مدنی قرار عدم استماع دعوی صادر و اعلام نماید.

نظر اقلیت

این موضوع که حکم دادگاه ابطال‌ناپذیر است پذیرفته می‌باشد، منتها تصمیمی که دادگاه می‌بایست در مورد دعوی در فرض سوال اتخاذ نماید، حکم بر بطلان دعوی می‌باشد نه قرار عدم استماع دعوا؛ زیرا دعوی مطروحه فاقد موضوعیت قانونی است. خواهان دعوایی را مطرح نموده که فاقد موضوعیت و توجیه قانونی است؛ بنابراین می‌بایست طبق ماده ۱۲۵۷ قانون مدنی حکم بر بطلان دعوی خواهان صادر و اعلام گردد.