بررسی صحت صدور حکم برائت در خصوص شخصی که شکایتی نسبت به ایشان صورت نگرفته است (در جرم قابل گذشت)
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۴۰۲/۰۱/۲۴
برگزار شده توسط: استان مازندران/ شهر رامسر
موضوع
بررسی صحت صدور حکم برائت در خصوص شخصی که شکایتی نسبت به ایشان صورت نگرفته است (در جرم قابل گذشت)
پرسش
چنانچه شاکی نسبت به شخص الف بابت ارتکاب بزه قابل گذشت شکایت نماید و این شکایت منتهی به صدور قرار جلب دادرسی و کیفرخواست گردد؛ لکن در دادگاه بدون اینکه تشریفات قانونی نسبت به شخص ب رعایت گردد (از حیث تفهیم اتهام و اخذ قرار تامین و اخرین دفاع و...) در خصوص شخص ب نیز رای محکومیت صادر میگردد. پس از اعتراض شخص ب دادگاه تجدیدنظر در مقام رسیدگی به تجدیدنظرخواهی با توجه به عدم رعایت تشریفات دادرسی در خصوص شخص ب؛ رای برائت صادر مینماید. حال سوال این است که آیا تصمیم دادگاه تجدیدنظر صحیح بوده یا بایستی تصمیم دیگری اخذ میشده است؟
نظر هیات عالی
دادگاه تجدید نظر بعد از نقض رای تجدیدنظر خواسته نسبت به ب باید اعلام میکرد چون موجبات قانونی برای تعقیب متهم ب وجود نداشته است لذا ورود دادگاه بدوی به موضوع بر خلاف مقررات بوده و بعد از نقض رای نیز چون موضوع عدم طرح شکایت با هیچکدام از بندهای ماده ۱۳ قانون آیین دادرسی کیفری نیز منطبق نبوده لذا موجبی برای صدور قرار موقوفی تعقیب هم نیست و صرفاً باید با یک دستور اداری بعد از نقض رای تعیین تکلیف گردد.
نظر اکثریت
نظر به اینکه جرم ارتکابی از جرائم قابل گذشت میباشد و تعقیب و رسیدگی در جرائم قابل گذشت منوط به طرح شکایت از سوی شاکی میباشد؛ لذا در فرض سوال اساساً مورد تعقیب قرار گرفتن شخص «ب» صحیح و قانونی نبوده است و شرایط شکلی جهت رسیدگی به اتهام ایشان و صدور حکم محکومیت وجود نداشته است؛ لذا دادگاه تجدیدنظر نمیبایست نسبت به صدور حکم ماهوی (مبنی بر برائت) در خصوص پرونده اقدام مینمود؛ بلکه بایستی مستنداً به بند پ ماده ۳۸۹ قانون آیین دادرسی کیفری قرار موقوفی تعقیب صادر مینمود.
نظر اقلیت
نظر به اینکه ماده ۳۸۹ قانون آیین دادرسی کیفری ناظر بر ماده ۱۳ همان قانون است و در ماده ۱۳ اشاره به این فرض از سوال نشده است (یعنی فرض سوال از موارد ماده ۱۳ مبنی برقرار موقوفی نمیباشد)؛ لذا دادگاه تجدیدنظر نمیتوانسته به این استناد قرار موقوفی تعقیب صادر نماید و به نظر میرسد دادگاه تجدیدنظر در این خصوص به درستی حکم برائت صادر نموده باشد.