بررسی فوریت اعمال خیار عیب در مطالبه ارش
صورتجلسه نشست قضایی
کد نشست: ۱۳۹۸-۶۷۰۹
تاریخ برگزاری: ۱۳۹۷/۰۷/۰۵
برگزار شده توسط: استان مازندران/ شهر نکا
موضوع
بررسی فوریت اعمال خیار عیب در مطالبه ارش
پرسش
با توجه به مواد ۴۲۲ و ۴۳۵ قانون مدنی اگر مشتری در اعمال خیار عیب فوریت را رعایت نکند آیا مستحق دریافت ارش به جهت خرید مبیع معیوب می باشد یا خیر؟
نظر هیئت عالی
اساسا فوریت در خیار غبن و خیار عیب ناظر بر اعمال حق فسخ است نه مطالبه ی ارش و فوریت نیز معیار و مفهوم عرفی دارد. اما مطالبه ارش که در مقام جبران خسارت خریدار یا عودت ثمن زیاده بر ارزش مبیع به مشتری می باشد مبتنی بر قاعده لا ضرر و سایر قواعد فقهی است که تاخیر در اجرای این حق موجب زوال یا سقوط حق مطالبه ارش نمی شود؛ زیرا تاخیر آن موجب ضرر طرف معامله نمی شود.
نظر اکثریت
نظر مشهور فقها این است که خیار عیب فوری نیست و برهمین اساس این فقها اساسا به این موضوع نپرداخته اند اما به ۳ استدلال می توان گفت که فوریت حق فسخ شامل ارش نمی شود ودر هر حال حق ارش باقی است :۱- تاخیر در خیار فسخ موجب ضرر طرف معامله می شود ولی تاخیر در گرفتن ارش ضرری به بار نمی آورد.
نظر اقلیت
تاخیر در خیار ارش همانند تاخیر در خیار فسخ موجب ضرر بایع است چرا که همواره باید آمادگی پرداخت ارش را به مشتری در صورت مطالبه داشته باشد و این انتظار و اضطراب تا زمان مطالبه مشتری پایانی ندارد.