بررسی قابلیت اجرای رای داوران مشمول بندهای ماده ۴۸۹ قانون آیین دادرسی مدنی
صورتجلسه نشست قضایی
کد نشست: ۱۳۹۸-۵۹۲۸
تاریخ برگزاری: ۱۳۹۷/۰۱/۰۸
برگزار شده توسط: استان اصفهان/ شهر نائین
موضوع
بررسی قابلیت اجرای رای داوران مشمول بندهای ماده ۴۸۹ قانون آیین دادرسی مدنی
پرسش
چنانچه رای داوری مشمول بندهای ماده ۴۸۹ قانون آیین دادرسی مدنی باشد ولی در مهلت مندرج در ماده ۴۹۰ قانون آیین دادرسی مدنی نسبت به آن تقاضای ابطال نشده باشد آیا قابلیت اجرا دارد و اگر قابلیت اجرا ندارد نسبت به تقاضای صدور اجراییه چه تصمیمی باید گرفته شود؟
نظر هیئت عالی
شرایط و موارد ابطال رای داور در مفاد ماده ۴۸۹ ق.آ.د.م احصا گردیده که رسیدگی به آنها مستلزم درخواست ذی نفع (تقدیم دادخواست) می باشد که دادگاه ذی صلاح بنا به تجویز ماده ۴۹۰ ق.آ.د.م با توجه و رعایت موارد مندرج در ماده ۴۸۹ همان قانون رسیدگی و حکم به ابطال رای داور صادر می کند؛ بنابراین چنانچه دادخواست خارج از مهلت تقدیم شود و قرار رد دادخواست صادر و قرار اخیرالذکر قطعی شود با درخواست اجرایی رای داور اجراییه مطابق مقررات قانون اجرای احکام مدنی صادر و عینا اجرا می گردد؛ چه امر قضاوت شده است و نظریه مشورتی ۷/۳۱۶۷ مورخ ۸۹/۵/۳۰ اداره حقوقی نیز موید این تفسیر می باشد.
نظر اکثریت
در فرض سوال با عنایت به این که صدر ماده ۴۸۹ قانون آیین دادرسی مدنی صراحتا اعلام نموده که رای داوری در موارد ۷ گانه باطل می باشد و رای قابلیت اجرا ندارد لذا صدور اجراییه ممکن نیست و دادگاه موظف به صدور اجراییه نمی باشد. چنانچه ذینفع درخواست صدور اجراییه را بنماید مقام قضایی با دستور دفتر لایحه ثبت با عنایت به این که حسب بند.. . ماده ۴۸۹ قانون آیین دادرسی مدنی رای داوری باطل و قابلیت اجرا ندارد اقدامی ندارد و پرونده بایگانی گردد اتخاذ تصمیم می نماید.
نظر اقلیت
نظر به این که ماده ۴۸۹ قانون آیین دادرسی مدنی مواردی که رای داوری باطل و غیرقابل اجراست را بیان و احصا نموده است و ضمانت اجرای این مطلب را در ماده ۴۹۰ قانون مذکور بیان نموده است و عبارت در مورد ماده فوق تکلیف دادگاه را در رسیدگی به موضوع صراحتا مشخص نموده است لذا مادام که درخواست ابطال رای داور از جانب طرفین ظرف مهلت ۲۰ روز پس از ابلاغ رای داوری مطرح نشده باشد یا با استناد به ماده ۴۹۲ قانون آیین دادرسی مدنی - درصورتی که دادخواست ابطال رای داور در خارج از موعد مقرر تقدیم دادگاه شده قرار رد دعوا صادرشده باشد؛ دادگاه مکلف است حسب ماده ۴۸۸ قانون آیین دادرسی مدنی به درخواست ذینفع رای داور را به اجرا گذارد و نمی تواند با استناد به این که رای داور مشمول ماده ۴۸۹ قانون مزبور است و اساسا باطل و غیر قابل اجرا است درخواست صدور اجراییه را رد کند. نظریه مشورتی ۷/۳۷۴۹مورخ ۱۳۸۷/۶/۱۸موید این موضوع می باشد.