بررسی لزوم تبعیت دادگاه از نظر هیات منصفه
صورتجلسه نشست قضایی
کد نشست: ۱۳۹۷-۵۴۸۹
تاریخ برگزاری: ۱۳۹۶/۱۲/۰۳
برگزار شده توسط: استان فارس/ شهر شیراز
موضوع
بررسی لزوم تبعیت دادگاه از نظر هیات منصفه
پرسش
در رسیدگی به جرایم مطبوعاتی آیا نظر هیات منصفه در خصوص مجرمیت یا برایت برای دادگاه لازم الاتباع می باشد یا خیر؟
نظر هیئت عالی
توجها به ماده ۴۳ قانون مطبوعات مفروض بر تصمیم هیات منصفه مبنی بر برایت متهم دادگاه با ابتنا بر رای مرقوم تکلیف به متابعت دارد؛ اضافه می نماید چنانچه نظر هیات منصفه محکومیت باشد و نظر دادگاه دلالت بر برایت متهم نماید عدم تبعیت از نظریه هیات منصفه بلااشکال است؛ نتیجتا نظریه عقیده اقلیت در حد استنتاج مرقوم تایید می شود.
نظر اکثریت
نظر هیات منصفه جنبه مشورتی دارد و آن ها به عنوان نماینده جامعه و بیان کننده داوری در وجدان عمومی در دادگاه حضور می یابند و نظر خویش را در خصوص مجرمیت یا برایت اعلام می نمایند؛ اما دادگاه الزامی به تبعیت از نظر هیات منصفه در این خصوص ندارد. از سویی رسیدگی به جرایم مطبوعاتی و صدور حکم نسبت به آن نیز مانند سایر جرایم امری قضایی به شمار می رود که قانون اساسی بر عهده قوه قضاییه قرار داده است و در این خصوص قضات باید دارای اوصاف و شرایط خاصی باشند؛ در حالی که اعضا هیات منصفه مقید به آن شرایط نیستند و از سویی بررسی ارکان ثلاثه بزه برعهده قضات است که وفق موازین قانونی به این موضوع رسیدگی و اعلام نظر می نمایند.
نظر اقلیت
اگر بپذیریم که دادگاه ملزم به تبعیت از نظر هیات منصفه نیست حضور و مداخله هیات منصفه کاملا عبث خواهد بود؛ لذا چنانچه نظر هیات منصفه بر بی گناهی و برایت متهم باشد دادگاه ملزم به تبعیت خواهد بود؛ نظریه مشورتی شماره ۴۴۹۴/۷ - ۱۱/۶/۸۲ اداره حقوقی قوه قضاییه بیان می کند که: اگر نظر هیات منصفه بر بی گناهی متهم اعلام شود دادگاه نمی تواند حکم به مجازات متهم صادر کند.