بررسی مبنایی اعتبار امر قضاوت شده موضوع بند ۶ ماده ۸۴ قانون آیین دادرسی مدنی

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۴۰۱/۱۲/۰۸
برگزار شده توسط: استان فارس/ شهر شیراز

موضوع

بررسی مبنایی اعتبار امر قضاوت شده موضوع بند ۶ ماده ۸۴ قانون آیین دادرسی مدنی

پرسش

مبنای اعتبار امر قضاوت شده موضوع بند ۶ ماده ۸۴ قانون آیین دادرسی مدنی چیست؟

نظر هیات عالی

سوال مطروحه مبهم و در چارچوب مباحث تئوری است، لذا در مجموع همانطور که اکثریت عنوان داشته، ‌حق اقدام قانونی اصولاً در موضوع نزاع و رسیدگی ماهیتی به آن صرفاً یک بار مجاز می‌باشد. لذا نظر اکثریت مورد تایید است.

نظر اکثریت

مطابق ماده ۸۴ قانون آیین دادرسی مدنی مصوب ۱۳۷۹ در موارد زیر خوانده می‌تواند ضمن پاسخ نسبت به ماهیت دعوا ایراد نماید. بند ششم: دعوای طرح شده سابقاً بین همان اشخاص یا اشخاصی که اصحاب دعوا قائم‌مقام آن‌ها هستند رسیدگی شده و نسبت به آن حکم قطعی صادر شده باشد. قاضی نمی‌تواند دوباره نسبت به مسائلی که به موجب حکم قطعی حل و فصل شده رسیدگی کند، زیرا به حکم قانون دعوا به مفهوم حق اقدام طرف‌های دعوا زائل شده است؛ بنابراین در حقوق ایران مبنای قاعده اعتبار امر قضاوت شده این است که قانون‌گذار حق اقدام قانونی دعوا را نسبت به حق اصلی که مورد نزاع است، فقط یک‌بار مجاز می‌داند و این موضوع از بند ۶ ماده ۸۴ قانون آیین دادرسی مدنی مستفاد است.

نظر اقلیت

مطابق آنچه اکثر حقوقدانان با پیروی از حقوق فرانسه معتقد هستند مبنای اعتبار امر قضاوت شده عبارت است از اماره قانونی مطابقت احکام با حقیقت؛ به این صورت که احکامی که صادر می‌شوند، اماره قانونی ظاهر بر این است که مطابق حقیقت هستند و بر طبق واقعیت صادر شده‌اند. درنتیجه رسیدگی به حکمی که مطابق واقعیت صادر شده یک‌بار بیشتر مجاز نیست.