بررسی مقررات تکرار جرم در جرایم مشمول ماده ۴۵ الحاقی به قانون مبارزه با مواد مخدر
صورتجلسه نشست قضایی
کد نشست: ۱۳۹۸-۶۵۰۶
تاریخ برگزاری: ۱۳۹۷/۰۷/۰۸
برگزار شده توسط: استان کرمان/ شهر کرمان
موضوع
بررسی مقررات تکرار جرم در جرایم مشمول ماده ۴۵ الحاقی به قانون مبارزه با مواد مخدر
پرسش
آیا مقررات تکرار جرم موضوع ماده ۱۳۷ قانون مجازات اسلامی در جرایم مشمول ماده ۴۵ الحاقی به قانون مبارزه با مواد مخدر جاری میشود ؟ ( به عنوان مثال فردی که در حین تحمل محکومیت ده سال حبس بابت جرم آدم ربایی در زندان بوده و بعد از مرخصی از زندان و غیبت از زندان مجددا در تاریخ ۹۶/۹/۳۰ مرتکب جرم نگهداری ۳۵ گرم هرویین میشود) آیا مقررات تکرار جرم موضوع ماده ی ۱۳۷ قانون مجازات اسلامی در اعمال ماده ۴۵ الحاقی به قانون مبارزه با مواد مخدر نسبت به وی ملاحظه خواهد شد ؟
نظر هیئت عالی
در مواردی که در ماده ۴۵ الحاقی به قانون مبارزه با مواد مخدر حکم خاصی در خصوص تکرار جرم وجود دارد از جمله جرایم موضوع مواد ۶ و ۹ قانون مبارزه با مواد مخدر تکلیف عمل به حکم مذکور می باشد؛ نتیجتا در عناوین خاص که موضوع تکرار مفقود است رجوع به عمومات قواعد تکرار موضوع ماده ۱۳۷ قانون مجازات اسلامی جایز و موجه خواهد بود.
نظر اکثریت
مقررات تکرار جرم موضوع ماده ۱۳۷ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ در جرایم مشمول ماده ۴۵ الحاقی به قانون مبارزه با مواد مخدر اعمال خواهد شد بدین شرح که قانون مبارزه با مواد مخدر قانون خاص می باشد و دارای مقررات و قواعد منحصر به خودش می باشد و در موارد مشابه که هم شرایط اعمال مقررات تکرار جرم موضوع ماده ۱۳۷ قانون مجازات اسلامی می باشد و هم شرایط اعمال مقررات تکرار جرم موضوع ماده ۶ و ۹ قانون مبارزه با مواد مخدر در بحث تکرارجرم موضوع بندهای ماده ۶ و ۹ قانون مبارزه با مواد مخدر باید به قانون خاص عمل نمود و از رجوع به عمومات باید خودداری کرد چرا که در موارد مشابه رجوع به عمومات با وجود قانون خاص جایز نمیباشد اما در موارد غیر مشابه که شرایط مقررات تکرار جرم موضوع مواد ۶ و ۹ قانون مبارزه با مواد مخدرفراهم نیست ولی شرایط ماده ۱۳۷ قانون مجازات اسلامی فراهم میباشد باید به عمومات رجوع کرد چرا که قانون خاص در این مورد ساکت میباشد و بیانی ندارد. بنابراین با توجه به مطالب مذکور باید گفت که گاهی از اوقات جرم ارتکابی (از جرایم مواد مخدر) از نوع حدی میباشد که مشمول مجازات اعدام میباشد (مثل قاچاق مسلحانه مواد مخدر) که در این خصوص مورد سوال سالبه به انتفا موضوع میباشد چرا که تکرار جرم موضوع ماده ۱۳۷ قانون مجازات اسلامی مشمول جرایم تعزیری است و شامل جرایم حدی نمیباشد. ولی گاهی از اوقات جرم ارتکابی (از جرایم مواد مخدر) از نوع حدی نمیباشد که در این صورت با توجه به اینکه ماده ۴۵ الحاقی به قانون مبارزه با مواد مخدر در خصوص چگونگی و شرایط تکرار جرم ساکت میباشد و هیچ بیانی هم ندارد بنابراین باید به عمومات مراجعه کرد و در موردی که شرایط اعمال ماده ۱۳۷ قانون مجازات اسلامی فراهم میباشد و ماده ۴۵ الحاقی به قانون مبارزه با مواد مخدر نیز هیچگونه بیانی در خصوص تکرار جرم ندارد ماده ۱۳۷ قانون مجازات اسلامی جاری میگردد. چرا که وقتی قانونگذار در مقام بیان بوده و با ملاحظه اینکه قانون مذکور( قانون مبارزه با مواد مخدر) قانون خاصی میباشد و در بعضی از مواد (مثل ماده ۶ و ۹) مقرراتی را در خصوص تکرار جرم بیان نموده اما در ماده ۴۵ الحاقی به قانون مبارزه با مواد مخدر هیچگونه بیانی در خصوص چگونگی اعمال تکرار جرم بیان ننموده است بلکه فقط درمورد تبدیل مجازات اعدام به حبس تعزیری و جزای نقدی درجه ۱ و تبدیل مجازات حبس ابد به حبس تعزیری و جزای نقدی درجه ۲ با ملاحظه ی شرایطی که در بندهای الف و ب و پ و ت ماده مذکور ذکر نموده اشاره داشته است و هیچگونه صحبت و بیانی در خصوص تکرار جرم ندارد لذا در صورتی که شرایط اعمال ماده ۱۳۷ قانون مجازات اسلامی فراهم میباشد ماده مذکور در هنگام اعمال ماده ۴۵ الحاقی به قانون مبارزه با مواد مخدر جاری میگردد. همانطوری که ماده ۱۳۴ قانون مجازات اسلامی در هنگام تعدد جرایم مواد مخدر طبق رای وحدت رویه ۷۳۸ مورخه ۳۰-۱۰-۱۳۹۳ هییت عمومی دیوان عالی کشور جاری میباشد چرا که قانونگذار در قانون مبارزه با مواد مخدر در خصوص تعدد جرم هیچگونه بیانی نسبت به موضوع مذکور ندارد و ساکت میباشد لذا باید به عمومات مراجعه کرد و ماده ۱۳۴ قانون مجازات اسلامی در هنگام تعدد جرم در جرایم مواد مخدر جاری میباشد لذا به همین منوال در بحث جریان ماده ۱۳۷ قانون مجازات اسلامی در هنگام اعمال ماده ۴۵ الحاقی به قانون مبارزه با مواد مخدر نیز باید سخن بگوییم و هیچگونه فرقی میان دو موضوع مذکور نمیباشد لذا مقام قضایی میتواند با ملاحظه ماده ۱۳۷ قانون مجازات اسلامی از تعیین حبس بالای ۳۰ سال و بالای ۲۵ سال تجاوز کند. بنابراین در فرض سوال با توجه به اینکه مجازات حمل و نگهداری ۴۵ گرم هرویین مشمول بند ۶ ماده ۸ قانون مبارزه با مواد مخدر میباشد و با رعایت تبصره ۱ بند ۶ ماده ۸ مجازات قانونی وی حبس ابد میباشد و با ملاحظه ماده ۴۵ الحاقی به قانون مبارزه با مواد مخدر حبس ابد تبدیل به حبس تعزیری درجه ۲ میشود ( بیش از ۱۵ تا ۲۵ سال) و با توجه به اینکه شرایط اعمال ماده ۱۳۷ قانون مجازات اسلامی فراهم میباشد طبق ماده مذکور تا یک و نیم برابر ۲۵ سال نیزبه مجازات ۲۵ سال اضافه خواهد شد چرا که طبق ماده ۱۳۷ قانون مجازات اسلامی مرتکب به حداکثر مجازات تا یک و نیم برابر آن محکوم میشود. نظر ابرازی: مقررات تکرار جرم موضوع ماده ۱۳۷ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ در جرایم مشمول ماده ۴۵ الحاقی به قانون مبارزه با مواد مخدر اعمال نخواهد شد چرا که قانون مبارزه با مواد مخدر قانون خاصی میباشد که مقررات ویژه و خاصی را در مورد نحوه ی اعمال تکرار جرم بیان نموده است و ماده ۱۳۷ قانون مجازات اسلامی مربوط به تکرار جرم در سایر جرایم غیر از مواد مخدر میباشد چرا که عام موخر هیچ گاه ناسخ خاص مقدم نمیباشد و قانون مبارزه با مواد مخدر(خاص ) مقدم التصویب از حیث زمانی بر ماده ۱۳۷ قانون مجازات اسلامی (عام) میباشد و با توجه به مفهوم مخالف مفاد رای وحدت رویه ۷۳۸ مورخه ۳۰-۱۰-۱۳۹۳ هییت عمومی دیوان عالی کشورچون در قانون مبارزه با مواد مخدر در مورد تکرارجرم بیانی وجود ندارد باید به عمومات مراجعه کرد ولی در مورد تکرار جرم بیان وجود دارد و لذا نمیتوان به عمومات مراجعه کرد و باید به خود قانون خاص مراجعه کرد و نظریات متعدد مشورتی اداره حقوقی قوه قضاییه نیز موید این امر میباشد که قانون مبارزه با مواد مخدر قانون خاصی میباشد که در خصوص تکرار جرم مقررات خاصی را بیان کرده ولی در مورد تعدد جرم مطلبی بیان ننموده است لذا در این هنگام باید به عمومات مراجعه کرد.