تاثیر اقدامات پس از انفساخ بر اعاده اعتبار به قرارداد

رأی دادگاه بدوی

در این پرونده آقای م. الف. با وکالت آقای س. ب. به طرفیت آقای م. ع. دادخواستی به خواسته تأیید فسخ قرارداد و مطالبه خسارات دادرسی را تقدیم و به شرح داخل قوسین اظهار نموده است که صدور حکم مبنی بر تأیید انفساخ عقد بیع به دلیل تحقق شرط فاسخ را تقدیم نظر به محتویات پرونده و متن دادخواست تقدیمی و اظهارات وکیل خواهان در جلسه دادرسی و نیز وکیل خوانده آقای الف. ط. در حین دادرسی معرفی گردیده است در جلسه رسیدگی نظر به مراتب و توجهاً به اینکه برابر بند ۵ متمم مبایعه‌نامه فروش ملک مورخ ۱۳۸۹/۶/۱۷ نحوه پرداخت الباقی ثمن معامله مشخص گردیده و برابر تبصره ۳ از بند مزبور در صورت عدم پرداخت وجه چک‌های تحویلی از سوی خریدار و با وصف اعطای ۳۰ روز مهلت از سوی فروشنده از سر رسید چک‌ها مبایعه‌نامه باطل و فروشنده متعهد شده است که ظرف ۳۰ روز از تاریخ ابطال کلیه مبالغ دریافت شده را به خریدار مسترد نماید علی‌ایحال از آنجایی که شرط مزبور ناظر بر تعهدات طرفین قرارداد می‌باشد و فروشنده به عنوان مشروط له در صورت عدم انجام تعهد از سوی خریدار می‌بایست اراده خود را مبنی بر علل حقوقی ابطال و یا فسخ و یا هر عنوانی که در مبایعه‌نامه قید شده صرف‌نظر از اثرحقوقی کلمات مزبور به طرف دیگر خود اعلام نماید حال این اعلام به وسیله اظهارنامه که ابلاغ رسمی محسوب میشود و یا طریق دیگری که در مبایعه‌نامه مورد توافق طرفین قرارگرفته باشد می‌تواند انجام گیرد فلذا چون خواهان به شرط مزبور عمل ننموده و به خوانده فسخ قرارداد را ابلاغ ننموده و از طرفی دلیلی بر اینکه ثمن دریافتی را ظرف ۳۰ روز مقرر به خریدار مسترد نموده است به دادگاه ارائه ننموده مع‌ذلک دعوای مطروح غیر ثابت تشخیص و مستنداً به ماده ۱۲۵۷ قانون مدنی بلحاظ اینکه تأیید فسخ حکایت از آن دارد که قبلاً موضوع فسخ اعلام شده و چون خواهان چنین اقدامی نکرده است طرح دعوای تأیید فسخ و یا انفساخ موجه نمی‌باشد لذا حکم به بطلان دعوای خواهان صادر و اعلام میگردد رأی صادره حضوری و ظرف بیست روز از تاریخ ابلاغ قابل تجدیدنظرخواهی در دادگاه محترم استان تهران می‌باشد.
رئیس شعبه ۱۰۳ حقوقی تهران
غلامرضا قلی پور

رأی دادگاه تجدیدنظر استان

درخصوص تجدیدنظرخواهی م. الف. با وکالت الف. ع. به طرفیت م. ع. با وکالت الف. ط.م. نسبت به دادنامه شماره ۶۰۵مورخ ۱۳۹۳/۷/۲۶ صادره از شعبه ۱۰۳ دادگاه عمومی حقوقی تهران که به موجب راجع به دعوی تجدیدنظرخواه با خواسته تأیید انفساخ عقد بیع مورخ ۱۳۸۹/۶/۸ به لحاظ تحقق شرط فاسخ مندرج در متمم قرارداد مورخ ۱۳۸۹/۶/۱۷ حکم بر بطلان دعوی صادر گردیده وارد می باشد و بر استدلال و استنباط محکمه نخستین خدشه و اشکال قانونی وارد است زیرا رابطه حقوقی متداعیین ، مبتنی بر مبایعه نامه عادی مورخ ۱۳۸۹/۶/۸ می باشد که بر اساس آن تجدیدنظرخواه شش دانگ یک دستگاه آپارتمان دارای پلاک ثبتی ...... فرعی از ..... اصلی بخش ........تهران را به تجدیدنظرخوانده فروخته و متعاقبا" برابر مندرجات متمم مبایعه نامه مذکور مورخ ۱۳۸۹/۶/۱۷ متعاملین قرارداد ، تعهداتی را به تبعیت از اصل آزادی اراده تقلیل نموده اند و برای تخلف از تعهدات قراردادی ضمانت اجراهایی در نظر گرفته اند و مطابق تبصره ۴-۴ و ۵-۴ بند ۴ متمم مبایعه نامه مذکور توافق نموده اند در صورت عدم وصول چک شماره .......مربوط به بخش سوم ثمن معامله و مضی مهلت ۱۵ روز از تاریخ چک و عدم پرداخت وجه آن مبایعه نامه باطل است و مطابق مندرجات پرونده چک موصوف منتهی به صدور گواهی عدم پرداخت گردیده و از جانب تجدیدنظرخوانده دلیلی بر پرداخت وجه آن و یا ایفاء تعهد در مهلت قرارداد مقرر ایراز نگردیده است از طرفی به کار بردن کلمه ابطال در متمم قرارداد با لحاظ ماده ۲۲۴ قانون مدنی که مقرر می دارد الفاظ عقود محمول است بر معانی عرفیه ، اشاره به انفساخ قرارداد و با توجه به صدور گواهی عدم پرداخت چک شماره .......شرط مزبور تحقق یافته و قرارداد منفسخ گردیده است و اقدامات بعدی متعاملین نمی تواند قراردادی را که منحل گردیده به حیات خود بازگرداند و با درنظرگرفتن این مهم که بین شرط فسخ و شرط انفساخ تفاوت وجود دارد و شرط مذکور درمتمم مبایعنامه از نوع شرط انفساخ بوده و با ایجاد شرط ، قرارداد به خودی خود و بدون دخالت اراده بعدی متعاقدین منفسخ می گردد. بنابراین دادگاه ادعای تجدیدنظرخواه را وارد می داند و با انطباق موضوع با بندهای ج و هـ ماده ۳۴۸ قانون آئین دادرسی مدنی ، مستنداً به ماده ۳۵۸ قانون مرقوم ، ضمن پذیرش درخواست تجدیدنظرخواهی و نقض دادنامه معترض عنه حکم بر تأیید انفساخ قرارداد مورخ ۱۳۸۹/۶/۸ و ۱۳۸۹/۶/۱۷ صادر و اعلام می نماید رأی صادره قطعی است.
شعبه ۵۱ دادگاه تجدیدنظر استان تهران - رئیس و مستشار
سیدسعید​ میرحسینی - محمدترابی