تحقق توامان شرط ضمن عقد نکاح و عسر و حرج

رأی خلاصه جریان پرونده

خلاصه جریان پرونده:
در این پرونده م. ش. در مورخه ۹۹/۷/۲۱ با تقدیم دادخواست به خواسته طلاق باتوجه به شرایط ضمن عقد به طرفیت م. ش. طرح دعوی نموده واعلام کرده در ۸۹/۱/۱۰ با خوانده ازدواج نموده لیکن خوانده بارها با شکنجه روحی و جسمی مرا از خانه بیرون کرده و از سال ۹۵ جدا هستیم نفقه نمی دهد. شعبه *قرار ارجاع به داوری صادر نموده است. زوجه محکوم به تمکین شده ( ص۲۷ ) و لذا دعوی نفقه وی رد شده است.ص ۲۶ ) دادگاه در ۹۹/۹/۲۶ تشکیل جلسه داده است. ( ص ۳۶ ) وکیل خواهان گفته به موکل تهمت رابطه نامشروع زده و مورد توهین و ضرب و شتم قرار داده و مواد مخدر شیشه مصرف میکند و بیماری پارانویید دارد. ۵ سال است.که جدا هستند موکل در مورد حقوق مالی ادعایی ندارد. در مورد نفقه فرزند حکم صادر شده است. خوانده گفته کذب است.از سال ۹۴ ترک منزل نموده و حکم تمکین هم صادر شده است.من اعتیاد ندارم. موافق طلاق نیستم. داور زوجه نظر به جدایی زوجین داده است. دادگاه به موجب دادنامه شماره *۹۹/۱۰/۳۰ که باتوجه به مشکلات عصبی زوج به استناد مراجعه به پزشک و مفارقت چند ساله زوجین و نظریه داوری برعدم سازش با احراز عسر و حرج حکم به الزام زوج به طلاق زوجه صادر نموده است. اقای م. ش. نسبت به دادنامه اعتراض نموده است.وکیل زوجه در پاسخ به مشکلات عصبی زوج و تهمت های ناروا و شکنجه روحی و جسمی وی اشاره نموده است. شعبه *در ۹۹/۱۲/۱۷ تشکیل جلسه داده است. وکیل زوجه گفته موکل چهل سکه از مهریه را بذل می کند و نفقه و اجرت المثل را هم بذل می نماید. دادگاه تجدیدنظر به موجب دادنامه شماره *۹۹/۱۲/۱۹ دادنامه بدوی را تایید نموده است. اقای م. ش. از دادنامه فرجامخواهی نموده و اعلام نموده خواسته خواهان احراز شروط ضمن عقد بوده و دادگاه خارج از خواسته ایشان به عسر و حرج رسیدگی نموده است. که متن لایحه ایشان در زمان شور قرائت میگردد.
هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای س. ت. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره *۹۹/۱۲/۱۹فرجامخواسته مشاوره نموده و چنین رای می دهد.
فرجامخواهی اقای م. ش. نسبت به دادنامه شماره*مورخه ۹۹/۱۲/۱۹ صادره از شعبه *که به موجب ان با تایید دادنامه بدوی صادره از شعبه *با احراز عسر و حرج حکم به الزام فرجامخواه به طلاق فرجامخوانده صادر گردیده وارد و موجه است. زیرا زوجه در متن دادخواست و جلسه اول دادرسی به درخواست طلاق با استناد به شروط ضمن عقد تقاضای طلاق نموده است. لیکن دادگاه بدوی و تجدیدنظر خارج از خواسته به عسر و حرج که مورد درخواست نبوده رسیدگی نموده اند ثانیا اینکه در مورد شروط عقد هم به سوی رفتار زوج با اعلام شکنجه روحی و جسمی و عدم پرداخت نفقه و مصرف مواد مخدر و بیماری روانی پارانویید زوج اشاره نموده است. و باید دلایل و زوجه در خصوص ادعاهای ذکر شده ارائه گردد. مضافا در خصوص بیماری روانی باید پزشکی قانونی اظهار نظر نماید. لذا با استناد به بند ۵ ماده ۳۷۱ و بند الف ماده ۴۰۱ قانون ایین دادرسی مدنی دادنامه فرجامخواسته نقض و پرونده جهت رسیدگی مجدد به دادگاه صادر کننده رای منقوض ارجاع می گردد.
با نقض دادنامه و اعاده پرونده دادگاه تجدیدنظر در مورخه ۱۴۰۰/۶/۸ تشکیل جلسه داده است. وکیل زوجه گفته خواسته تحقق شرط شامل سوی رفتار و معاشرت زوج با شهادت شهود و اعتیاد زوج به مواد مخدر وعدم پرداخت نفقه می باشد. و از طرفی زوج بیماری صعب العلاج پارانویید دارد. که باید پزشک معاینه نماید. اسامی شهود اعلام شده است. زوج گفته: نفقه را پرداخت کردم. و بعدا هم حکم تمکین صادر شده است.سوی معاشرت ندارم. معتاد هم نبودم در مورد بیماری حاضرم به پزشک مراجعه کنم دادگاه مقرر نموده از ایشان معاینه بعمل اید و شهود در جلسه بعدی حاضر شوند. دادگاه در ۱۴۰۰/۶/۲۰ تشکیل جلسه داده و از شهود استماع شهادت نموده است. ۱- ا. ش. : من اختلاف می دیدم. اما ندیدم به همدیگر توهین کنند یا کتک کاری کنند رفتارشان خوب بود ولی اختلاف دارند. ۲- م. ش. : اختلافی بین اینها نبود با هم خوب بودند الان مشکل دارند. ۳- ع. م. ش. : من اطلاع دارم. که پسر برادرم سوی معاشرت با همسرش داشته و بارها خانم را کتک کاری کرده است.و بارها همسرش را باپای برهنه و بدون روسری از منزل بیرون کرده است. ۴- م. ش. : عموی زوجه و عموزاده زوج: من سه مورد دیده ام که زوج همسرش را کتک کاری کرد و از منزل بیرون انداخت خودم زوجه را به منزل پدرش بردم یک مرحله دیدم که در پیش مردم به همسرش حمله ور شد و پرخاشگری کرد یک مرحله دیدم زوجه بدون حجاب وارد نانوایی *مشترک شد و دعوا شده بود. می دانم که زوج مشکل دارد. در مدرسه هم نمی تواند با بچه های مردم خوب رفتار کند. پزشکی قانونی در مورد اعتیاد بررسی و اعلام کرده پاسخ منفی است.و در صورت عدم مصرف در ۴۸ ساعت ازمایش منفی بوده و ارزش علمی ندارد. ص ۱۴۸ پزشکی قانونی بشرح ص ۱۸۳ در مورخه ۱۴۰۰/۱۱/۲ اعلام کرده علایمی از اختلال عمده روانی در زوج مشاهده نمی شود. دادگاه تجدیدنظر با ختم دادرسی به موجب دادنامه شماره *مورخه ۱۴۰۰/۱۱/۱۰ با ادعای عسر و حرج توسط زوجه و با استناد به شهادت شهود در جهت سوی رفتار زوج و بذل بخشی از مهریه و جدایی جسمانی طولانی دادنامه بدوی صادره از شعبه *را در الزام زوج به طلاق زوجه تایید نموده است. اقای م. ش. از دادنامه فرجامخواهی نموده که متن لایحه تقدیمی ایشان در زمان شور قرائت می گردد.
هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای س. م. ت. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده درخصوص دادنامه شماره *۱۴۰۰/۱۱/۱۱ فرجامخواسته مشاوره نموده و چنین رای می دهد.

رأی شعبه دیوان عالی کشور

رای شعبه
فرجامخواهی اقای م. ش. نسبت به دادنامه شماره *مورخه ۱۴۰۰/۱۱/۱۱ صادره از شعبه *که به موجب ان با تایید دادنامه بدوی صادره از شعبه *حکم به الزام فرجامخواه به طلاق فرجامخوانده صادر گردیده وارد و موجه نیست و دادنامه فرجامخواسته باتوجه به شهادت شهود به سوی رفتار مستمر زوج و بذل بخشی از مهریه و حقوق مالی توسط زوجه به دلیل عسر و حرج ادعایی ایجاد شده و نظریه داوری بر عدم سازش و جدایی جسمانی طولانی زوجین بیش از ۵ سال صرف نظر از خواسته اولیه در باب تحقق شرط و اینکه سوی رفتار اعلام شده در دادخواست هم موجب تحقق شرط در صورت اثبات بوده و هم موجب عسر و حرج می گردد. نهایتا مطابق مقررات و موازین قانونی صادر و ایراد و اعتراض موجه و موثری که موجبات نقض دادنامه فرجامخواسته را مطابق مقررات مندرج در ماده ۳۷۱ قانون ایین دادرسی مدنی ایجاب نماید. از ناحیه فرجامخواه ارائه نگردیده است. لذا مستندا به مواد ۳۷۰ و ۳۹۶ قانون ایین دادرسی مدنی و مفهوم ماده ۸ قانون حمایت خانواده با رد فرجامخواهی بعمل امده دادنامه فرجامخواسته را تایید و ابرام می نماید./ا۴۰۱/۳/۱۰
شعبه *
رییس شعبه : ج. ق. مستشار: س. م. ت.