تحقق ربا در مورد اشخاص حقوقی
صورتجلسه نشست قضایی
کد نشست: ۱۳۹۹-۷۱۶۴
تاریخ برگزاری: ۱۳۹۸/۰۲/۲۵
برگزار شده توسط: استان گلستان/ شهر بندر ترکمن
موضوع
تحقق ربا در مورد اشخاص حقوقی
پرسش
با توجه به اینکه مقنن در ماده ۵۹۵ قانون مجازات اسلامی مصوب سال ۱۳۷۵ از لفظ "نفر" برای تحقق ربا استفاده نموده؛ آیا تحقق آن بین اشخاص حقوقی امکان پذیر می باشد ؟
نظر هیئت عالی
نظریه اکثریت قضات محترم دادگستری شهرستان بندر ترکمن موجه و مورد تایید است و عبارت " و سایر مسیولین شخص حقوقی " به عبارت" مدیرعامل "در سطور دوم و سوم نظریه اضافه می شود.
نظر اکثریت
با توجه به ماده ۱۴۳ قانون مجازات اسلامی اصل بر مسیولیت شخص حقیقی بوده؛ شخص حقوقی نیز در صورتی نماینده قانونی وی به نام یا در راستای منافع آن مرتکب جرم گردد مسیول خواهد بود؛ لذا؛ اولا با توجه به اینکه شخص حقوقی توسط اشخاص حقیقی (مدیر عامل) محقق و انشا می گردد؛ لذا مشمول ماده فوق خواهد بود و اشکال وارده بر فوق "نفر" این گونه رفع می گردد که در زمان تصویب قانون مجازات در سال ۱۳۷۵ شخص حقوقی اساسا در قاموس قانون مجازات اسلامی مسیولیت کیفری نداشته است؛ لذا مقنن به فرد اجلای موضوع که همان "نفر" یا شخص حقیقی است استناد نموده است؛ حال آنکه با تقنین ماده ۱۴۳ قانون مجازات اسلامی و ماده ۶۸۸ به بعد قانون آیین دادرسی کیفری شخص حقوقی نیز دارای مسیولیت خواهد بود.
نظر اقلیت
با توجه به اینکه در ماده ۵۹۵ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۷۵ تحقق ربا صرفا بین دو نفر امکان پذیر بوده و عبارت "نفر" دلالت بر شخص حقیقی دارد نه حقوقی لذا؛ امکان تحقق آن فراهم نیست.