تخریب مال مشاع توسط یکی از شرکاء

رأی خلاصه جریان پرونده

پیرو گزارش مورخ ۲۰/۸/۹۱ شعبه ۱۹ دیوان عالی کشور، پرونده محاکماتی مطالبه و تحت نظر اعضاء شعبه است. گزارش آتی تنظیم می گردد. در تاریخ ۴/۷/۹۰ آقای ی.ه. علیه آقای ع.ش. در خصوص ورود غیر قانونی به عنف به منزل مسکونی و تخریب قسمتی از ساختمان و تهدید و مزاحمت و ممانعت از حق، شکایت نموده؛ بدین توضیح، مشتکی عنه با تهدیدهای قبلی در مورخ ۲/۶/۹۰ به طور غیر قانونی و اخذ مجوز، با تهدید و هتک حرمت به منزل مسکونی شاکی که محل امنیت و آسایش و زندگی است، حمله کرده و اقدام به تخریب قسمتی از خانه و در مورخ ۲۸/۶/۹۰ بار دیگر در نبود کسی در منزل، دیوار حیاط را تخریب و از بین برده و دو حیاط به هم راه پیدا کرده و امنیت منزل شاکی را به خطر انداخته و موجب ضرر و زیان و خسارت سنگینی به اینجانب شده است و هر روز مزاحم زندگی اینجانب می باشد و با ریختن اشغال های کثیف در محل عبور و مرور بنده، محل تجمع حیوانات شده. با توجه به اینکه مشارالیه، مالک مشاعی می باشد و اینجانب برخوردی با مشارالیه نکرده ام، مشارالیه جری شده و مکرر باعث اذیت و آزار و مزاحم وی می شود. به استناد مواد ۶۱۸، ۶۱۷، ۶۰۸، ۶۹۴، ۶۶۹ از قانون مجازات اسلامی، تقاضای رسیدگی نموده است (برگ۷). آقای م.خ. به عنوان شاهد اظهار داشته ... مشاهده کردم که ایشان آقای ع.ش. در حال تخریب ستون خانه وی می باشد. از ایشان سؤال کردم که چرا ایشان منزل وی را خراب می کند، وی در جواب عنوان نمود، بنده عمداً این کار را انجام می دهم تا ایشان وادار به شکایت از بنده شود تا بتوانم با این کار این منزل را که شریک آن هستم، به فروش برسانم (برگ۱۰). حسب گزارش نیروی انتظامی، خانم ش. همسایه شاکی اظهار داشته که آقای ع.ش.در این ساختمان حاضر شد. با ضربه پا به دیوار ستون کوبید و باعث تخریب ضلع شمالی ستون آقای ه.گردیده است. همچنین دیوار جنوبی حیاط را با ضربه پا سوراخ کرده که آثار و بقایای آن هنوز موجود می باشد (برگ۱۶). آقای ع.ش. در ۱۳/۷/۹۰ در مقام دفاع اظهار داشته ... اینجانب ... قسمتی از ۸۹۸ از ۱ و ۳ فرعی یک باب اتاق و قهوه خانه و بالاخانه و زیر زمینی که در سند اینجانب مشخص می باشد، مقداری از ستون آن را تخریب که متعلق به اینجانب می باشد. برای تعویض در که ایشان در حدود دو یا سه ماه می باشد که قفل زده بسته و بقیه آن را من دست نزده و خبر ندارم و لازم به ذکر است که اینجانب اختلافی برای فروش این ملک دارم، ایشان نه حاضر می شود بخرد و نه حاضر می شود بفروشد... (برگ۱۹). به هر حال شعبه ۸ دادیاری دادسرای عمومی و انقلاب ، پس از یک سلسله بررسی و تحقیق و اخذ نظریه هیأت کارشناسان و اخذ آخرین دفاع، در تاریخ ۲۷/۱۰/۹۰ در خصوص اتهام آقای ع.ش. فرزند خ. دایر بر تخریب عمدی ملک، نظر به اقرار ضمنی متهم و نظریه کارشناس منضم به پرونده که تخریب عمدی در قسمت مشاعی ملک اختلافی صورت گرفته، به استناد ماده ۶۷۷ قانون مجازات اسلامی، قرار مجرمیت صادر و در خصوص سایر اتهامات... به لحاظ عدم ارائه ادله اثباتی از سوی شاکی،... قرار منع تعقیب صادر و اعلام می دارد (برگ۵۸). پس از صدور کیفرخواست و ارسال پرونده به دادگاه شعبه ۱۰۷ دادگاه عمومی کیفری شهرستان ، به موجب شماره دادنامه ۹۱۰۹۹۷۲۸۱۳۰۰۰۰۴۹ مورخ ۲۸/۱/۱۳۹۱ چنین رأی صادر کرده است «در خصوص اتهام آقای ش. فرزند خ. ... دایر بر تخریب عمدی ملک، دادگاه با توجه به شکایت شاکی، اقرار صریح و مقرون به واقع متهم، بزهکاری نام برده را محرز ... مستنداً به مواد ۲۲ و ۶۷۷ قانون مجازات اسلامی، متهم را تخفیفاً به پرداخت سه میلیون ریال جزای نقدی به نفع صندوق دولت محکوم و اعلام می نماید. رأی صادره حضوری... قابل تجدیدنظر... است.»; آقای ی.ه. با وکالت خانم م.ج. نسبت به دادنامه ۴۹-۲۸/۱/۹۱ فوق الاشعار تجدیدنظرخواهی نموده است که شعبه ۸ دادگاه تجدیدنظر استان ، به موجب شماره دادنامه ۹۱۰۹۹۷۲۸۱۲۳۰۰۶۰۲ مورخ ۷/۵/۹۱ چنین رأی صادر کرده است «خانم م.ج. به وکالت از آقای ی.ه. نسبت به دادنامه شماره ۴۹-۲۸/۱/۹۱ صادره از شعبه ۱۰۷ دادگاه عمومی جزایی شهرستان ، توجهاً به اظهارنظر هیأت کارشناسان رسمی دادگستری، دایر به اینکه ملک... مشترک فی مابین است و در مال مشاع، احد از شرکاء حق دخل و تصرف در ملک ندارد، مگر با رضایت شریک و از طرفی چنانچه تعزیر موقعیت بازدارندگی نداشته باشد، قانون را عملاً بی اثر و باطل کرده ایم... شخصی که بنا بر این گذاشته که با ایذاء فرد، شریک را مجبور سازد که سهم و حق خود را به ثمن بخشی به دیگری تحویل دهد و عکس و تصاویر و تحقیقات و بررسی های حاکی از تخریب عمدی است و قانونگذار نیز در تبصره ماده ۲۲ قانون اصلاح قانون تشکیل دادگاه های عمومی و انقلاب، گویا است که وقتی شاکی خصوصی درباره بی اثر بودن مجازات از حیث قلت اعتراض دارد، این رأی قانونی نیست، لذا ایراد و اشکال نسبت به رأی صادره دارد. وفق شق ۴ بند ب ماده ۲۵۷ قانون آیین دادرسی کیفری، رأی صادره نقض، مطابق ماده ۶۷۷ قانون تعزیرات مصوب سال ۷۵، آقای ع.ش. فرزند خ. به علت تخریب ملک... به تحمل هشت ماه حبس تعزیری محکوم می گردد. این رأی قطعی است.»; هم اکنون آقای م.ی.ی به وکالت از آقای ع.ش.، طی لایحه دو صفحه ای و به شرح مندرج در آن نسبت به دادنامه ۹۱۰۹۹۷۲۸۱۲۳۰۰۶۰۲ مورخ ۷/۵/۹۱ صادره از شعبه ۸ دادگاه تجدیدنظر استان ، درخواست اعاده دادرسی کرده است. پرونده جهت رسیدگی به دیوان عالی کشور ارسال که به شعبه ۱۹ دیوان ارجاع شده است. کلیه محتویات پرونده به هنگام شور قرائت می شود.

رأی شعبه دیوان عالی کشور

به موجب ماده ۶۷۷ قانون مجازات اسلامی، قانونگذار تخریب ملک دیگری را جرم و مرتکب را مستحق مجازات دانسته و ظهوری در اموال مشترک که مرتکب در آن ذی سهم است، ندارد و اقدامات شریک در مال مشترک به موجب ماده ۵۸۲ قانون مدنی ممنوع و از موارد دعاوی حقوقی است. لذا درخواست محکوم علیه از رأی شماره ۹۱۰۹۹۷۲۸۱۲۳۰۰۶۰۲ شعبه ۸ دادگاه تجدیدنظر استان ، به استناد بند ۶ ماده ۲۷۲ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور کیفری، پذیرفته شده، رسیدگی مجدد به شعبه دیگر دادگاه تجدیدنظر استان محوّل می گردد.
رئیس شعبه ۱۹ دیوان عالی کشور ـ مستشار
فاتحی ـ کریمی