تصرف و واگذاری ملک موقوفه

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۸۷/۰۱/۲۷
برگزار شده توسط: استان خوزستان/ شهر امیدیه

موضوع

تصرف و واگذاری ملک موقوفه

پرسش

شخصی در ملک موقوفه به مساحت صد متر سه دهنه مغازه احداث می کند و در فضای بالای مغازه برای سکونت آثار تصرف ایجاد می کند؛ یعنی راه پله را گرفته و معد ساختن می نماید. سپس یک دهنه از این مغاز ه ها را به شخصی می فروشد و در قولنامه فضای بالای مغازه را استثنا می کند. آیا اداره اوقاف می تواند راسا فضای بالای مغازه را به خریدار واگذار کند و خریدار اقدام به گرفتن سند مالکیت نماید؟

نظر هیئت عالی

نشست قضایی (۴) مدنی: سوال مطروحه نارسا است. بنابراین دو فرض را می توان در نظر گرفت: نظر اتفاقی: باید بین دو فرض قایل به تفکیک شد. فرض اول موردی است که قراردادی بین اداره اوقاف و متصرف باشد که در این صورت باید پاسخ سوال را در مفاد قرارداد جستجو کرد و چنان چه در آن تصریحی به فضای بالای مغازه نشده باشد با توجه به ماده ۳۸ قانون مدنی که مقرر می دارد: مالکیت زمین مستلزم مالکیت فضای محاذی آن است تا هر کجا بالا رود و همچنین است نسبت به زیرزمین. مالک حق همه گونه تصرف در هوا و فراز گرفتن را دارد مگر آنچه را که قانون استثنا کرده باشد اداره اوقاف می تواند راسا فضای بالای مغازه را به خریدار واگذار کند. فرض دوم ناظر به موردی است که قراردادی بین طرفین وجود نداشته باشد که در این صورت با توجه به ماده ۱ لایحه قانونی تجدید قرارداد و اجاره املاک موقوفه مصوب ۲۴/۲/۱۳۵۸ شورای انقلاب اسلامی نه تنها اداره اوقاف می تواند راسا فضای بالای مغازه را به خریدار واگذار کند بلکه به لحاظ غیرقانونی بودن تصرف متصرفه (فروشنده) طبق ماده یاد شده می تواند و یا مکلف است دادخواست خلع ید به طرفیت متصرف در خصوص اعیان مستحدثه را بدهد.