تصویب دستورالعمل تشخیص اساس طرح جامع شهر، تقلیل محدوده استحفاظی شهر همدان تاابتدای شهرک الوند، تغییر محل کمربندی گناباد، طرح تجدیدنظر طرح جامع شهر یزد و منبع احداث و توسعه و ضرورت خروج تدریجی تاسیسات نظامی از محدوده و حریم استحفاظی شهرها (مصوب ۱۳۶۳/۱۲/۲۳)
شورای عالی شهرسازی و معماری ایران در تاریخ ۱۳۶۳/۱۲/۲۳ تشکیل شد و پیشنهادات وزارت مسکن و شهرسازی تحت عناوین زیر و به شرح پیوست به تصویب رسید:
۱- دستورالعمل تشخیص اساس طرح جامع شهر
۲- تقلیل محدوده استحفاظی شهر همدان تا ابتدای شهرک الوند
۳- تغییر محل کمربندی گناباد
۴- طرح تجدیدنظر طرح جامع شهر یزد
۵- منبع احداث و توسعه و ضرورت خروج تدریجی تاسیسات نظامی از محدوده و حریم استحفاظی شهرها
۶- لزوم تصویب طرح های ملی موثر در توسعه شهرها توسط شورای عالی شهرسازی و معماری ایران
۷- بیانیه در خصوص بمباران مسجد جامع اصفهان توسط هواپیماهای رژیم جنایتکار عراق
۱- دستورالعمل تشخیص اساس طرح جامع شهر
از آنجا که در تشخیص اساس طرح جامع موضوع ماده ۵ قانون تاسیس شورای عالی شهرسازی ومعماری ایران تاکنون ابهامات و اشکالاتی وجود داشته است «دستورالعمل تشخیص اساس طرح جامع شهر» که مبتنی بر تعاریف مندرج در قانون تغییر نام وزارت آبادانی و مسکن به وزارت مسکن وشهرسازی و تعیین وظائف آن، مصوب بیست و دو اسفند ۱۳۵۱ میباشد، به شرح ذیل تصویب میگردد:
الف - کلیات محتوای نظری طرح جامع سرزمین که در تهیه طرح های جامع شهرها به عنوان مبانی به کار می رود به قرار زیر است:
۱- ضرورت ها و برنامه های افزایش جمعیت و توسعه
۲- اولویت های ملی و اقتصادی و زیست محیطی بهره وری سرزمین و محدودیت های توسعه ناشی از آن ها مثل کمبود آب به عنوان مهمترین عامل تعیین نوع بهره وری
۳- نقش و عملکرد اصلی شهر (در حال و آینده)، صنعتی، کشاورزی، خدماتی، جهانگردی، مختلط و غیره و اهمیت آن در منطقه و کشور
۴- برنامه های هماهنگ عمرانی بخش های عمومی و خصوصی
۵- ضرورت ها و مبانی دیگر
ب - محتوای اصلی یا اساس طرح جامع شهر
۱- ساخت شهر (و توسعه)
۱- ۱ مشخصات ساختی و کالبدی (مثل متمرکز، شعاعی، خطی، پیوسته، ناپیوسته و غیره)
۲-۱ تعیین حوزه عملکردهای اصلی (کاربری های عمده و موثر شهر)
۳-۱ خطوط کلی و نظام شبکه ارتباطی (و تسهیلات شهری عمده مثل خط آهن شهری، فرودگاه و غیره)
۴-۱ نظام تقسیمات واحدهای شهری (مثل مناطق و محلات و غیره)
۵-۱ تعیین عناصر و بافت های خاص (تاریخی، صنعتی و اقلیمی) و مناطق نوسازی و بهسازی
۲- جهات و حدود کلی توسعه و ظرفیت شهر
۱-۲ احتمالات جمعیتی
۲-۲ منابع و محاسبات ظرفیت زیربناهای شهری
۳-۲ حدود کلی تراکم جمعیت شهر
۴-۲ محدوده استحفاظی یا حریم شهر
۳- معیارها و ضوابط و مقررات در مورد
۱-۳ سرانه مصارف مختلف و کاربری زمین
۲-۳ استقرار عملکردهای مختلف در داخل واحدهای تقسیمات شهری (مثل مناطق و محلات وغیره)
۳-۳ چگونگی توزیع تراکم جمعیت
۴-۳ عناصر و بافت های خاص و مناطق نوسازی و بهسازی
۵-۳ حفظ بنا و نماهای تاریخی و مناظر طبیعی
۶-۳ کلیات معماری سیمای شهری، بافت و ساختمان با توجه به سنن فرهنگی و ویژگی های اقلیمی
۷-۳ حفاظت محیط زیست
تبصره ۱- علاوه بر این در صورتی که نیاز به توضیحات کلی و موردی بیشتر باشد و به منظورراهنمائی کمیسیون ماده ۵ و رفع ابهام و اشکال و اختلاف نظر، موضوع تبصره ماده ۷ قانون تاسیس شورای عالی شهرسازی و معماری ایران در صورتی که خارج از چارچوب این دستورالعمل نباشد وزارت مسکن و شهرسازی میتواند راساً اقدام نماید.
تبصره ۲- همان طور که نقشه های تفصیلی توسط مهندسین مشاور تهیه میشود، مطالعات لازم برای بررسی تغییرات نیز بایستی به وسیله مهندسین مشاور یا وزارت مسکن و شهرسازی انجام شود. با تصویب این دستورالعمل، دستورالعمل مربوط به تشخیص نوع مغایرت های اساسی و غیراساسی طرح های تفصیلی طرح های جامع که در تاریخ ۱۳۶۲/۱۲/۱۵ به تصویب رسیده و کلیه دستورالعمل های مغایر دیگر لغو میگردد.
۲- تقلیل محدوده استحفاظی شهر همدان تا ابتدای شهرک الوند
با تقلیل محدوده استحفاظی شهر همدان تا ابتدای اراضی متعلق به شرکت تعاونی افسران ودرجه داران تیپ ۳ زرهی همدان به نام شهرک الوند در شمال غربی محدوده استحفاظی و جنوب جاده همدان به باختران به منظور مطابقت وضع آن با تعریف قانونی شهرک در آیین نامه احداث بنا وتاسیسات در خارج از محدوده و حریم استحفاظی شهرها موافقت شد.
۳- تغییر محل کمربندی گناباد
با تغییر محل جاده کمربندی گناباد طبق نقشه پیوست بدون تغییر در اساس طرح جامع شهر مشروط به رعایت ضوابط مربوط به حریم حفاظتی و مقطع عرضی طبق نظر وزارت مسکن وشهرسازی و تهیه طرح اجرایی با رعایت مشخصات کامل فنی راه سازی و استاندارد قوس های ارتباطی و تایید آن توسط اداره کل راه و ترابری استان و تصویب نهایی در کمیسیون ماده ۵ موافقت شد. کلیات مسیر پیشنهادی در مقیاس طرح جامع پس از اصلاحات لازم بایستی به تایید وزارت مسکن و شهرسازی برسد.
۴- طرح تجدیدنظر طرح جامع شهر یزد
طرح تجدیدنظر طرح جامع شهر یزد در کلیات اساسی شامل ساخت شهر (و توسعه) و جهات و حدود کلی توسعه و ظرفیت شهر مشروط به شرایط زیر به تصویب رسید:
۱-۴ معیار ها و ضوابط و مقررات طرح جامع طبق الگوی دستورالعمل تشخیص اساس طرح جامع به تصویب کمیته فنی شورای عالی و معماری ایران برسد.
۲-۴ وزارت مسکن و شهرسازی برای مناطق نوسازی و بهسازی طرح های لازم را با هماهنگی وزارتخانه های کشور و فرهنگ و آموزش عالی تهیه نماید.
۵(اصلاحی ۱۳۶۶/۰۳/۱۱)- منع احداث و توسعه و ضرورت خروج تدریجی تاسیسات نظامی از محدوده و حریم استحفاظی شهرها
احداث و توسعه تاسیسات نظامی از قبیل پادگان ها و میادین آموزشی و تمام یا هر قسمت ازهرگونه تاسیسات دیگر متعلق به واحدهای نظامی و انتظامی که عملکرد شهری ندارند در داخل محدوده و حریم استحفاظی شهرها ممنوع است، و تاسیسات مشابه موجود لازم است طی برنامه تدریجی از محدوده و حریم شهرها خارج شده و اراضی و ساختمان های باقیمانده با رعایت اولویت های شهری به مصارف عمومی تبدیل شود.
تبصره(الحاقی ۱۳۶۶/۰۳/۱۱)- در صورتی که در برخی از شهرها استثنائاً بنا به مصالحی که شورای عالی دفاع تشخیص دهد که خروج تدریجی تاسیسات مذکور در بند ۵ مستلزم زمان بیشتری باشد مراتب از طریق شورای عالی شهرسازی و معماری به دستگاه های ذیربط ابلاغ خواهد شد.
۶- لزوم تصویب طرح های ملی موثر در توسعه شهرها توسط شورای عالی شهرسازی ومعماری ایران
با توجه به لزوم تصویب شورای عالی شهرسازی و معماری ایران نسبت به طرح جامع سرزمین طبق تبصره ذیل بند (ز) از ردیف ۱ ماده ۳ قانون تغییر نام وزارت آبادانی و مسکن به وزارت مسکن و شهرسازی و تعیین وظائف آن، و طرح جامع شهر طبق ردیف ۳ از ماده ۲ قانون تاسیس شورای عالی شهرسازی و معماری ایران موارد زیر بایستی به تصویب شورای عالی شهرسازی و معماری ایران برسد:
۱-۶ هر طرح ملی که در شهر یا حریم استحفاظی آن اجرا شود، در صورت مغایرت یا عدم پیش بینی طرح جامع ۲-۶ دستورالعمل ها و تغییر سیاست های هریک از دستگاه های اجرایی که در چگونگی رشد وتوسعه و اساس طرح جامع هر شهر تاثیر خواهد گذاشت.
۳-۶ هرگونه طرح یا سیاست گذاری یا مقرراتی که عملکرد و تاثیر منطقه ای و ملی داشته و درواقع جزئی از طرح جامع سرزمین محسوب میشود.