تعیین ارش جنایت وارد بر اعضاء و منافع زن
صورتجلسه نشست قضایی
کد نشست: ۱۳۹۸-۵۸۲۲
تاریخ برگزاری: ۱۳۹۷/۰۵/۲۴
برگزار شده توسط: استان خراسان رضوی/ شهر تربت جام
موضوع
تعیین ارش جنایت وارد بر اعضاء و منافع زن
پرسش
پزشکی یک نفر خانم را مورد عمل جراحی قرار می دهد که براثر قصور ایشان صدمات وارده به خانم جمعا ۱۸۰ درصد ارش می باشد حال با توجه به ماده ۵۶۰ قانون آیین دادرسی کیفری که مقرر نموده دیه زن و مرد در اعضا و منافع تا کمتر از ثلث دیه کامل مرد یکسان می باشد و چنانچه ثلث یا بیشتر شود دیه زن به نصف تقلیل یابد حال نسبت به نصف دیه صندوق تامین مسیول پرداخت می باشد یا خیر؟
نظر هیئت عالی
نظریه اکثریت قضات محترم دادگستری شهرستان تربت جام استان خراسان رضوی با حذف بند خامسا ونیز تذکر ضرورت رعایت مقررات ماده ۵۶۲ این قانون در " تعیین ارش جنایت وارد بر اعضا و منافع زن " مورد تایید است. همچنین متذکر می گردد که توجه به اینکه قانونگذار در ماده ۵۶۲ قانون مجازات اسلامی مقررات دیگری در خصوص میزان ارش جنایت وارده بر اعضا و منافع زن تصویب کرده است که مخالف رای وحدت رویه شماره ۶۸۳- ۱۳۸۴/۱۰/۱۳ است لذا رای مذکور با تصویب قانون فوق الذکر قابل اعمال نخواهد بود.
نظر اکثریت
اولا مقررات هر فصل الزاما محدود به همان فصل نمی باشد به عنوان مثال درماده ۴۸۷ قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲ حکم ماده مذکور برای جنایات مادون نفس در صورتی که جانی ناشناس باشد جاری و ساری است. ثانیا قانونگذار حکیم است و هرکجا استثنایی لازم باشد مانند ماده ۵۵۷ قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲ آن را بیان می دارد و در تبصره ماده ۵۵۱ قانون مارالذکر اشاره به کلیه جنایات نموده که شامل دیه اعضا و منافع خواهد بود و ایضا حمایتی بودن صندوق تامین خسارتهای بدنی و قواعد لاضرر و لاضرار فی الاسلام و لایهدر دم الامر المسلم موید همین مطلب است ثالثا قانونگذار در مواد ۴۴۸ و ۴۴۹ قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲ دیه را به دیه مقدر و دیه غیرمقدر تقسیم نموده و ارش را به عنوان دیه غیر مقدر عنوان نموده ایضا ماده ۱۷ قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲ در تعریف دیه این گونه عنوان داشته : (( دیه اعم از مقدرو غیر مقدر مالی است که درشرع مقدس.. .)) و مطابق مطالب فوق ارش نیز ماهیتا دیه می باشد رابعا در فراز پایانی ماده ۴۴۹ قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲ اشاره شده مقررات دیه درمورد ارش جریان دارد مگر اینکه در قانون ترتیب دیگری مقرر شود و لفظ دیه در تبصره ماده ۵۵۱ و ماده ۵۶۰ قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲ مطلق بکار برده شده است خامسا با توجه به رای وحدت رویه شماره ۶۸۳ مورخ ۱۳۸۴ هیات عمومی دیوان عالی کشور ارش از کلیه احکام دیات مقدر تبعیت می نماید.
نظر اقلیت
اولا تبصره ماده ۵۵۱ قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲ در ذیل فصل دیه نفس قانون مجازات اسلامی آمده و مشمول دیه اعضا و جوارح نمی گردد. ثانیا ماده ۵۶۰ قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲ اشاره به دیه نموده و ارش تعریف وماهیت خود را دارد و لذا دیه ثلث و مازاد آن مشمول ارش نمی شود. ثالثا مستند به ماده ۵۶۲ قانون مجازات اسلامی ۹۲ با توجه به آسیب های وارده به شاکی نیز تمامی آن ارش و برعهد ه محکوم علیه حادثه بوده و به هیچ عنوان درقالب تعهدات تبصره ماده ۵۵۱ قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲ و صندوق تامین خسارتهای بدنی نمی باشد.