تغییر قاضی پس از صدور رای و قبل از امضای آن

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۴۰۱/۱۱/۰۹
برگزار شده توسط: استان فارس/ شهر زرین دشت

موضوع

تغییر قاضی پس از صدور رای و قبل از امضای آن

پرسش

در صورتی که دو عضو دادگاه تجدیدنظر توافقی حکمی را صادر نمایند و برای تایپ دادنامه به دفتر ارسال گردد و قبل از امضای دادنامه مذکور، یکی از اعضا بازنشسته شود و عضو سوم نیز مخالف حکم صادره باشد، تکلیف چیست؟

نظر هیات عالی

آنچه که در تعیین تکلیف موضوع پرونده (خواسته یا شکایت امر مدنی یا کیفری) موضوعیت داردو به عنوان تصمیم مرجع قضایی قابلیت استناد و اجرا دارد، حکم (یا رای) دادگاه است نه دادنامه. لذا در فرض پرسش حکم صادر شده و رسیدگی پایان یافته و رای دادگاه تقریر یافته و قاضی دیگر، حق اظهارنظر درباره صحت و سقم آن ندارد، چه رسد به اینکه آن را تغییر دهد. لذا همیشه از اجرای حکم در قانون نام برده است نه اجرای دادنامه. ماده ۳۷۸ قانون آیین دادرسی کیفری نیز حکایت دارد که نسخه پاک نویس و تایپ شده رای دادنامه خوانده می‌شود و مفاد آن همان رای دادگاه است.

نظر اکثریت

به نظر می‌رسد تا زمانی که دادنامه توسط قضات صادرکننده رای امضا و ثبت نشده است هنوز نمی‌توان آن را به عنوان دادنامه نهایی و رای دادگاه قلمداد نمود؛ فلذا در فرض سوال، نظر عضو جایگزین موضوعیت دارد و چنانچه ایشان اعتقادی مخالف نظر قاضی اول داشته باشد بایستی دادنامه جدید صادر گردد و در صورت وصول اختلاف بین دو عضو، قاضی سوم جهت حل اختلاف اضافه گردد.

نظر اقلیت

به نظر می‌رسد که عضو جایگزین حق تغییر دادنامه را ندارد و صرفاً وظیفه مقابله دادنامه تایپی با دادنامه صادره را دارد؛ فلذا عضو جایگزین نمی‌تواند مفاد رای را تغییر دهد هرچند که مخالف آن باشد، زیرا در این فرض دادنامه قبلاً صادر گردیده است.