توقف محاسبه به نرخ روز مهریه وجه نقد با توجه به صدور حکم اعسار

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۴۰۲/۰۲/۲۰
برگزار شده توسط: استان فارس/ شهر جهرم

موضوع

توقف محاسبه به نرخ روز مهریه وجه نقد با توجه به صدور حکم اعسار

پرسش

آیا صدور حکم اعسار در مورد مهریه وجه نقد، مشمول رای وحدت رویه شماره ۸۲۳ مورخ ۱۴۰۱/۰۴/۲۸ بوده و موجب توقف محاسبه مهریه به نرخ روز در زمان وصول می‌گردد؟ در صورت عدم توقف به روزرسانی نحوه محاسبه اقساط چگونه خواهد بود؟

نظر هیات عالی

مهریه نیز نوعی دین است. برابر ماده ۵۲۲ قانون آیین دادرسی مدنی چنانچه مدیون تمکن مالی نداشته باشد مشمول خسارت تاخیر تادیه موضوع ماده اشعاری نیست. لذا با صدور حکم اعسار مدیون مشمول رای وحدت‌رویه ۸۲۳ هیات عمومی دیوان عالی کشور می‌گردد.

نظر اکثریت

با توجه به اینکه خسارت تاخیر تادیه موضوع ماده ۵۲۲ قانون آیین دادرسی مدنی متوقف به مطالبه دین است، اما در مهریه وجه نقد قانون‌گذار با وضع مقرره خاص در تبصره الحاقی ماده ۱۰۸۲ قانون مدنی آن را متناسب با روز تادیه به روزرسانی، محاسبه و لازم‌الاجرا برای پرداخت نموده است. بنابراین افزایش مبلغ از جنس خسارت تاخیر تادیه نیست که مشمول رای وحدت رویه مذکور باشد و لذا در صورت صدور حکم اعسار نیز یا باید بر مبنای مبلغ اصلی مهریه رای صادر و اقساط تعیینی را معادل سازی به نسبت مبلغ مهریه نمود (مانند درصد دیه) و یا در صورت صدور حکم با توجه به مبلغ به روز مهریه در زمان وصول هر قسط را با لحاظ مبلغ اصلی معادل سازی و از اصل مهریه کم کرد و برای تعیین باقی‌مانده بدهی به روز مجدداً مانده از اصل را به روزرسانی نمود.

نظر اقلیت

با توجه به اینکه مبنای محاسبه مهریه از زمان عقد تا اجرا مانند خسارت تاخیر تادیه محاسبه می‌گردد و دین نیز وجه رایج می‌باشد و در حکم اعسار هم عدم تمکن مالی زوج محرز می‌گردد و هدف قانون‌گذار از به روز شدن مهریه وجه نقد، پوشش دادن کاهش ارزش مهریه با افزایش بر مبنای نرخ تورم است، بنابراین در اصل و فلسفه هر دو موضوع خسارت تاخیر تادیه و محاسبه به روز مهریه تفاوتی وجود ندارد؛ لذا موضوع مشمول رای وحدت رویه تلقی و با صدور حکم اعسار افزایش مبلغ مهریه متوقف می‌گردد.