تکلیف دادگاه کیفری دو در ارسال پرونده به دادسرا در صورت نقض رای محکومیت صادره توسط دادگاه تجدیدنظر

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۴۰۳/۰۲/۱۳
برگزار شده توسط: استان گیلان/ شهر بندر انزلی

موضوع

تکلیف دادگاه کیفری دو در ارسال پرونده به دادسرا در صورت نقض رای محکومیت صادره توسط دادگاه تجدیدنظر

پرسش

پرونده در دادسرا پس از تحقیقات لازم و قرار جلب به دادرسی، منجر به صدور کیفرخواست گردیده و به دادگاه ارسال می‌گردد. دادگاه کیفری حکم بر محکومیت متهم صادر نمود. پس از تجدیدنظرخواهی محکوم‌علیه، پرونده به دادگاه تجدیدنظر استان، ارسال و دادگاه تجدیدنظر، رای صادره توسط دادگاه بدوی را نقض و پرونده به دادگاه صادرکننده رای، اعاده گردید. آیا دادگاه می‌تواند نسبت به ارسال پرونده به دادسرا اقدام نماید؟

نظر هیات عالی

در فرض پرسش که دادگاه تجدیدنظر نسبت به نقض رای محکومیت دادگاه بدوی اقدام و دستور (قرار) رفع نواقص را صادر نموده است با عنایت به بند الف ماده ۴۵۰ قانون آیین دادرسی کیفری که در موارد صدور قرار رفع نقص از سوی دادگاه تجدیدنظر، نقض حکم محکومیت (تجدیدنظرخواسته) منتفی و صرفاً قرار رفع نقص صادر می‌شود. ثانیاً؛ ابرام یا نقض رای تجدیدنظرخواسته موکول به انجام تحقیقات و رفع نواقص است، اقدام اشتباه دادگاه تجدیدنظر در نقض رای تجدیدنظرخواسته مانع از رفع نواقص از سوی دادگاه بدوی یا دادسرا (در صورت ارجاع از سوی دادگاه تجدیدنظر یا دادگاه بدوی) نمی‌باشد زیرا در ماهیت حکمی صادر نشده است که مانع از ادامه تعقیب و انجام تحقیقات مقدماتی و رفع آنها باشد و به هر صورت مراجع تالی (دادگاه بدی و دادسرا) ملزم به متابعت از دادگاه تجدیدنظر در انجام موارد رفع نواقص می‌باشند.

نظر اکثریت

رای دادگاه تجدیدنظر اساسا با مواد ۴۵۰ و ۴۵۵ قانون آیین دادرسی کیفری، تطابق ندارد. مع‌الوصف با توجه به عالی بودن دادگاه تجدیدنظر و لزوم تبعیت دادگاه بدوی از آن مرجع، تحقیقات موردنظر می‌بایست توسط دادگاه بدوی انجام و مجددا رای صادر گردد و اقدامات دادسرا اعم از صدور قرار تامین، کیفرخواست و. .. به قوت خود باقی می‌باشد.

نظر اقلیت

در صورت نقض رای توسط دادگاه تجدیدنظر؛ چون همه تحقیقات مقدماتی بی‌اعتبار می‌گردد صرف‌نظر از اینکه دادگاه می‌تواند نقص تحقیقات را خودش انجام دهد، می‌توان پرونده را به دادسرا ارسال نمود و دادسرا باید قرار تامین مجدد صادر نماید.

نظر ابرازی

رای دادگاه تجدیدنظر اشتباه است در صورتی‌که مقدمات صدور حکم فراهم نبوده، دادگاه تجدیدنظر می‌توانست آن را قرار تلقی نموده و نقض و به دادگاه بدوی ارسال نماید و در صورتی‌که حکم را نقض نماید، می‌بایست خودش رسیدگی نموده و رای صادر نماید.