جرایم قابل گذشت در مواد ۱۰۳ و ۱۰۴ قانون مجازات اسلامی

صورتجلسه نشست قضایی
کد نشست: ۱۳۹۹-۷۶۱۸
تاریخ برگزاری: ۱۳۹۸/۰۶/۱۴
برگزار شده توسط: استان قم/ شهر قم

موضوع

جرایم قابل گذشت در مواد ۱۰۳ و ۱۰۴ قانون مجازات اسلامی

پرسش

با توجه به اینکه تعدادی از مواد قانون تعزیرات در ماده ۱۰۴ احصا شده اند، آیا ذیل ماده ۱۰۳ که مقرر داشته: « مگر این که از حق الناس بوده و شرعاً قابل گذشت باشد » شامل جرایم مذکور در قانون تعزیرات نیز می‌شود یا منصرف از آن است؟ مثلا جرم خیانت در امانت موضوع ماده ۶۷۴ قانون تعزیرات با توجه به این که در ماده ۱۰۴ احصا نشده غیر قابل گذشت محسوب می‌شود یا با توجه به این که حق الناس و شرعاً قابل گذشت است با توجه به ذیل ماده ۱۰۳ قابل گذشت محسوب می‌شود؟

نظر هیئت عالی

اصل بر غیرقابل گذشت بودن جرایم است و جرایم قابل گذشت در ماده ۱۰۴ قانون مجازات اسلامی مصوب سال ۹۲ و قانون کاهش مجازات حبس تعزیری احصا گردیده و جرم خیانت در امانت در زمره جرایم قابل گذشت قرار گرفته است.

نظر اکثریت

نمی توان جرمی را که در ماده ۱۰۴ احصا نشده با تطبیق بر ماده ۱۰۳ قابل گذشت دانست؛ زیرا:
اولاً: قانونگذار در ماده ۱۰۴ تمامی مصادیق ماده ۱۰۳ اعم از صدر ماده و استثنائات آن را احصا نموده و اگر در ماده ۱۰۴ ذکر نشده باشد از نظر قانونگذار در تعریف ماده ۱۰۳ منطبق نبوده است.
ثانیاً: قابل گذشت دانستن بزهی مانند خیانت در امانت اجتهاد در مقابل نص است.
ثالثاً: قانونگذار در ماده ۱۰۴ در مقام بیان بوده است و می توانسته مانند بزه خیانت در امانت را نیز ذکر نماید.
رابعا رای وحدت رویه شماره ۵۹۱ مورخ ۱۳۷۳/۰۱/۱۶ نیز موید این نظر است.

نظر اقلیت

می توان جرمی را که در ماده ۱۰۴ احصا نشده با تطبیق بر ماده ۱۰۳ قابل گذشت دانست؛ زیرا:
اولاً: قانونگذار در ماده ۱۰۴ برخی مصادیق جرم قابل گذشت را احصا نموده و برخی دیگر را با بیان قاعده و تعریف بیان نموده است و بزهی مانند خیانت در امانت در ماده ۱۰۴ ذکر نشده است؛ لیکن شرعاً قابل گذشت است.
ثانیاً: این نظر با تفسیر به نفع متهم نیز منطبق می‌باشد.