قانون خدمات اجتماعی زنان مصوب ۱۳۴۷/۰۴/۱۳

مصوب ۱۳۴۷/۰۴/۱۳
 


ماده ۱ - به منظور بیشتر سهیم کردن زنان در تحولات اجتماعی کشور و در اجرای اصول انقلاب شاه و مردم به موجب این قانون خدمات فرهنگی‌و آموزشی و بهداشتی و درمانی و اجتماعی [و] فنی و تخصصی وظیفه مقدس ملی زنان نیز شناخته میشود و به ترتیب مقرر در این قانون در مورد زنانی که دارای گواهینامه کامل متوسطه و یا مدارک تحصیلی بالاتر هستند برقرار خواهد شد.

ماده ۲ (منسوخ ۱۳۵۱/۰۳/۳۰)- خدمات مذکور در ماده ۱ شامل موارد زیر است:
۱ - خدمات فرهنگی و آموزشی.
۲ - پیکار با بیسوادی.
۳ -خدمات مربوط به برنامه بهداشت و تنظیم خانواده و سایر خدمات دولتی بهداشتی و درمانی.
۴ - خدمت مربوط برفاه عمومی و مددکاری اجتماعی و ترویج خانه‌داری.
۵ - خدمات مربوط برشته‌های فنی و تخصصی.

ماده ۳ (منسوخ ۱۳۵۳/۱۰/۱۵)- از تاریخ تصویب این قانون در هر سال فهرست فارغ‌التحصیلان و میزان احتیاجات دولت بخدمت زنان در هر یک از امور مذکور در ماده دوم از طرف دولت اعلام میشود و کلیه فارغ‌التحصیلان همان سال که سنشان برای دارندگان گواهی پایان تحصیلات متوسطه یا معادل آن بین ۱۸ تا ۲۵ سال باشد و برای دارندگان مدارک تحصیلی بالاتر از تحصیلات کامل متوسطه از ۳۰ سال و برای دارندگان درجه دکتری از ۳۲ سال متجاوز نباشد برای انجام خدمات مذکور احضار میشوند.
زنانی که بعد از سن ۲۵ سالگی باخذ گواهی‌نامه پایانی تحصیلات متوسطه و یا پس از ۳۰ سالگی بمدارج بالاتر و یا پس از ۳۲ سالگی باخذ درجه دکتری نائل میشوند از انجام این خدمات معاف خواهند بود.
دولت احتیاجات خود را برای انجام خدمات مذکور در ماده دوم بدواً از بین داوطلبان واجد شرایط مرتفع خواهد ساخت و در صورتی که عده داوطلب‌کافی نباشد بقیه را از بین سایر دعوت‌شدگان انتخاب خواهد کرد در صورتی که تعداد دعوت‌شدگان در هر دوره تحصیلی از نیازمندیهای دولت بیشتر‌باشد عده لازم به وسیله قرعه از میان همان دوره انتخاب خواهند شد و به بقیه برگ معافیت داده خواهد شد.
معاف‌شدگان میتوانند به طور داوطلب در دوره‌های بعد شرکت کنند.

تبصره ۱ (منسوخ ۱۳۵۳/۱۰/۱۵)- فارغ‌التحصیلان هر گروه در صورتی که برای امتحانات ورودی دانشگاهها یا موسسات عالی آموزشی نام‌نویسی کرده باشند قبل از اعلام‌نتیجه امتحانات ورودی بخدمت احضار نخواهند شد و این قبیل افراد بعد از اخذ نتیجه در صورت عدم موفقیت در امتحانات ورودی میتوانند تا آخر‌همان سال خود را معرفی نمایند.


تبصره ۲ - فارغ‌التحصیلان هر گروه در صورتی که برای تحصیل در مدارج بالاتر در دانشگاهها و موسسات عالی آموزشی پذیرفته شده و ثبت نام کنند تا‌زمانی که مشغول تحصیل هستند برای خدمت احضار نخواهند شد.


تبصره ۳ - فارغ‌التحصیلان هر سال برای تحصیل و اخذ مدارک تحصیلی بالاتر در دانشگاهها و موسسات عالی آموزشی خارج از کشور با رعایت‌مقررات اعزام محصل بخارج در صورتی که تا یک سال پس از اخذ گواهینامه پایان تحصیلات متوسطه از کشور خارج شوند غایب محسوب نمیشوند.

تبصره ۴ (منسوخ ۱۳۵۱/۰۳/۳۰)- فارغ‌التحصیلان هر سال که در همان سال خود را معرفی نکنند در سالهای بعد میتوانند بدون رعایت شرط سنی مندرج در این ماده به طور‌داوطلب ثبت نام نمایند.

‌تبصره ۵ (منسوخ ۱۳۵۳/۱۰/۱۵)- پس از طی دوره دکتری فارغ‌التحصیلان دانشگاهها به استثنای فارغ‌التحصیلان رتبه یکم و ممتاز در هر رشته در صورتی میتوانند دوره تخصصی طی نمایند که برگ خاتمه خدمت یا معافیت دائم از خدمات اجتماعی زنان در دست داشته باشند.

ماده۴(منسوخ ۱۳۵۶/۰۵/۱۱)-افراد مشمول با داشتن یکی از شرایط زیر از انجام دادن خدمات مذکور در این قانون معاف هستند:
۱ - زنانی که داری شوهرند.
۲ - زنانی که کفیل منحصر به فرد خانواده هستند.
۳ - فرزند اناث منحصر بفردی که سن پدر یا مادرش از ۶۰ سال تجاوز نموده باشد.
۴ - فرزند پدر یا فرزند مادری که سن پدر یا مادر بیش از ۶۰ سال بوده و آن فرزند منحصر به یک دختر باشد.
۵ - زنانی که دارای فرزند تحت حضانت باشند.
۶ - زنانی که طبق گواهی پزشکی از نظر جسمی یا روحی قادر به انجام خدمات مذکور در این قانون نباشند. مشمولان بند یک و دو و سه و چهار و پنج این ماده میتوانند داوطلبانه خدمت کنند.

ماده ۵ (منسوخ ۱۳۵۱/۰۳/۳۰)- زنانیکه به موجب این قانون بخدمات فرهنگی و آموزشی و بهداشتی و اجتماعی و فنی و تخصصی و پیکار با بیسوادی پذیرفته میشوند.‌حداکثر به مدت ۶ ماه برابر آیین‌نامه‌ای که به تصویب هیات وزیران میرسد آموزش لازم برای انجام خدمات مذکور در این قانون را در نزدیکترین مرکز‌آموزش محل اقامت خود خواهند دید پس از آن بقیه مدت خدمت را در حوزه استان یا فرمانداریکل محل اقامت خود که سازمان مربوط احتیاج دارد‌انجام خواهند داد مدت دوره آموزش و خدمات زنان مشمول این قانون جمعاً معادل مدت دوره تعلیمات و خدمات سپاهیان دانش و بهداشت و ترویج‌و آبادانی خواهد بود و آموزش و خدمت آنان در تمام موارد در ساعات روز خواهد بود.
‌زنانیکه در شهر غیر از محل سکونت خود تعلیمات ۶‌ماهه را طی مینمایند در موسسات شبانه‌روزی نگهداری خواهند شد.

ماده ۶ (منسوخ ۱۳۵۱/۰۳/۳۰)- زنانیکه برای انجام خدمات مذکور در این قانون پذیرفته میشوند در مدت آموزش با توجه بمدارک تحصیلی مربوط بر حسب مورد حقوقی‌معادل حقوق و مزایای دانشجوئی یا دانش‌آموزی سپاهیان انقلاب دریافت خواهند داشت و پس از طی دوره آموزش بدرجاتیکه در شرایط مشابه به‌سپاهیان انقلاب اعطاء میگردد مفتخر شده و از حقوق و مزایای درجه مربوط مانند افسران و درجه‌داران سپاهی استفاده خواهند نمود.

تبصره ۱ (منسوخ ۱۳۵۱/۰۳/۳۰)- بزنانیکه برای خدمت بروستاها اعزام میگردند فوق‌العاده‌ای که میزان آن با پیشنهاد سازمان مربوط و تصویب هیات وزیران تعیین‌خواهد شد پرداخت میگردد.

تبصره ۲(منسوخ ۱۳۵۶/۰۴/۰۸)- رسیدگی بجرائم زنان مشمول این قانون حین انجام وظیفه و بسبب آن در صلاحیت دادگاه‌های دادگستری است به استثنای جرائمی که‌رسیدگی به آن در مورد افراد غیر نظامی در صلاحیت دادرسی ارتش است و در مورد تقصیر و تخلف و قصور اداری مقررات وزارتخانه‌های مربوط نسبت به آنان مجری خواهد بود و در صورت امتناع از انجام وظیفه و تمرد یا غیبت متوالی بدون عذر موجه بیش از یکماه یا عدم صلاحیت و‌شایستگی علاوه بر اعمال تنبیهاتی که در آیین‌نامه اجرایی این قانون پیش‌بینی میگردد از خدمت برکنار میشوند.

تبصره ۳ (منسوخ ۱۳۵۳/۱۰/۱۵)- بزنانی که دارای مدارک تحصیلی لیسانس و بالاتر هستند در زمان آموزش فوق‌العاده‌ایکه میزان آن با پیشنهاد سازمان مربوط و تصویب هیات وزیران تعیین خواهد شد پرداخت میگردد بهر حال جمع دریافتی هر فرد لیسانسیه و بالاتر در دوره آموزش به عنوان حقوق و مزایا نباید از حقوق و مزایای درجه مربوط که بعد از خاتمه آموزش دریافت خواهد کرد بیشتر باشد.

ماده ۷ - داوطلبان انجام خدمات مذکور در این قانون پس از خدمت در شرایط مساوی از مزایای زیر برخوردار خواهند شد:
۱ - تقدم در استخدام موسسات دولتی و سازمانهای وابسته به دولت.
۲ - تقدم در استفاده از بورسهای تحصیلی و مطالعاتی.

ماده ۸)(منسوخ ۱۳۵۱/۰۳/۳۰) هر یک از وزارتخانه‌ها میتوانند در حدود احتیاج زنانی را که به موجب این قانون بخدمت در آن وزارتخانه پذیرفته شده و دوره خدمت مقرر‌در قانون را در روستاها بانجام رسانده‌اند به شرط رضایت از کار و قبول شدن در ارزشیابی و آزمایشهای حین خدمت بر اساس قوانین و مقررات مربوط بسپاهیان دانش برای نقاط مورد نیاز استخدام نمایند.

ماده ۹ - مدت خدمت زنانیکه در استخدام رسمی دولت هستند و به موجب این قانون بخدمات اجتماعی مبادرت میکنند بر اساس ماده ۱۲۵لایحه قانونی استخدام کشوری جزء خدمت دولتی آنها محسوب خواهد شد.

ماده ۱۰ - خدمات مذکور در این قانون برای زنانیکه دارای تحصیلات بالاتر از دیپلم باشند با رعایت شرایط سنی مذکور در این قانون الزامی است‌و در رشته‌های مورد نیاز که از طرف دولت معین میشود بخدمت پذیرفته میشوند و طبق ماده ۵این قانون خدمات محوله را انجام خواهند داد.
مقررات مربوط بمعافیت پزشکی مندرج در ماده ۴ این قانون شامل زنان مشمول این ماده نیز خواهد بود.

تبصره ۱ (منسوخ ۱۳۵۳/۱۰/۱۵)- از تاریخ تصویب این قانون اشتغال به کار در وزارتخانه‌ها و موسسات دولتی و وابسته به دولت و در کارگاهها و کارخانه‌ها و موسسات خصوصی برای فارغ‌التحصیلان لیسانسیه و بالاتر منوط به ارائه برگ خاتمه خدمت یا معافیت قانونی از خدمات اجتماعی زنان خواهد بود.

تبصره ۲ (منسوخ ۱۳۵۳/۱۰/۱۵)- تعیین سهمیه افراد مشمول لیسانسیه و بالاتر براساس رشته‌های تحصیلی آنان به عهده کمیسیون عالی هماهنگی است که با شرکت معاونان وزارتخانه‌ها و مسئولان موسسات دولتی مربوط در نخست وزیری تشکیل میشود این کمیسیون وظیفه دارد سهمیه مورد نیاز هر وزارتخانه را از مشمولان لیسانسیه و بالاتر تعیین و اعلام نماید.

ماده ۱۱ - هزینه دوره تعلیمات و دوره انجام خدمت در مورد کسانی که بخدمت آموزشی اشتغال میورزند به عهده وزارت آموزش و پرورش و در‌مورد کسانی که بخدمات دیگر اجتماعی اشتغال میورزند بعده وزارتخانه و سازمان مربوط خواهد بود.

‌تبصره (منسوخ ۱۳۵۱/۰۳/۳۰)- تهیه و اجرای برنامه‌های آموزش نظامی مشمولان مقررات این قانون و تامین وسایل و هزینه‌های آن به عهده وزارت جنگ خواهد بود.

ماده ۱۲ - از تاریخ تصویب این قانون پس از اعلام احتیاجات دولت بر اساس ماده ۳ این قانون هیچ یک از سازمانهای دولتی یا غیر دولتی حق ندارند‌زنانی را که دارای گواهینامه کامل متوسطه و یا مدارک تحصیلی بالاتر میباشند و طبق این قانون موظف به انجام خدمت هستند و برگ معافیت یا برگ‌عدم اصابت قرعه یا انجام خدمات مذکور در این قانون را در دست ندارند استخدام کنند.

ماده ۱۳ (منسوخ ۱۳۵۱/۰۳/۳۰)- زنانیکه در تاریخ تصویب این قانون به طور رسمی در سازمانهای دولتی یا وابسته به دولت اشتغال داشته و ضمن خدمات باخذ مدارک تحصیلی بالاتر نائل گردند از خدمت مقرر در این قانون معاف هستند و همچنین کسانی که با آموزش خاص و تعهد حداقل دو سال خدمت برای رشته‌های آموزشی و‌بهداشتی و نیروهای مسلح شاهنشاهی استخدام میشوند خدماتشان در حکم خدمات مندرج در این قانون تلقی خواهد شد.

ماده ۱۴ - زنانیکه قبل از تصویب این قانون به اخذ گواهینامه کامل متوسطه و یا مدارک تحصیل بالاتر نائل شده‌اند در صورت واجد بودن شرط‌سنی می‌توانند داوطلب خدمت شوند.

ماده ۱۵ - آیین‌نامه‌های این قانون بر حسب مورد از طرف دستگاههای مربوط تهیه و پس از تصویب هیات وزیران به موقع اجرا گذارده خواهد شد.

ماده ۱۶)(منسوخ ۱۳۵۱/۰۳/۳۰) مشمولان این قانون در مدت دو سال خدمت از هر نظر تابع مقررات وزارتخانه یا سازمانی هستند که در آن خدمت مینمایند به شرط آنکه‌مقررات مذکور با مفاد این قانون مغایرت نداشته باشد.

ماده ۱۷ (منسوخ ۱۳۵۳/۱۰/۱۵)- احضار و اعزام مشمولان زن طبق آیین‌نامه‌ای که به پیشنهاد وزارت آموزش و پرورش به تصویب هیات وزیران خواهد رسید به عهده وزارت مذکور خواهد بود.

قانون فوق مشتمل بر پانزده ماده و یک تبصره که در تاریخ روز چهارشنبه پانزدهم خرداد ماه ۱۳۴۷ به تصویب مجلس سنا‌رسیده بود در جلسه روز پنج شنبه سیزدهم تیر ماه یکهزار و سیصد و چهل و هفت شمسی مورد تصویب مجلس شورای ملی قرار گرفت.

رئیس مجلس شورای ملی - مهندس عبدالله ریاضی

میانگین امتیاز: ۵.۰ از ۰ رای

دیدگاه‌ها

۰ + ۰ =